Λανθασμένη χρήση λέξεων από τα ΜΜΕ (και όχι μόνο)
Δημοσιεύτηκε: Πέμ Ιουν 05, 2025 12:22 pm
Ανοίγω αυτό το νήμα, γιατί έχω βαρεθεί να ακούω καθημερινά την κακοποίηση της ελληνικής γλώσσας στα ΜΜΕ.
Οι περιπτώσεις είναι πολλές, αλλά για ξεκίνημα, θα επικεντρωθώ σε δύο μόνο, που βγάζω σπυράκια όποτε τις ακούω από δημοσιογράφους (ακόμα και τους λεγόμενους έγκριτους), από πολιτικούς (η αμορφωσιά σε όλο της το μεγαλείο), από πανεπιστημιακούς (τρομάρα τους), από τον πρωθυπουργό (εκτός συναγωνισμού).
1. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει σε δελτία ειδήσεων ή σε ανακοινώσεις της αστυνομίας την έκφραση "εντοπίστηκε η σορός του άτυχου άντρα".
Είναι, όμως, σωστή η χρήση του όρου "σορός" όταν αναφερόμαστε στο "πτώμα";
Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Άλλο η σορός, άλλο το πτώμα.
Πτώμα, σύμφωνα με όλα τα λεξικά, είναι αυτός που βρέθηκε σκοτωμένος, ο πνιγμένος, ο πεθαμένος, ο νεκρός (υπάρχει και μεταφορική χρήση -νοιώθω πτώμα στην κούραση).
Σορός, σύμφωνα με όλα τα λεξικά, είναι το σώμα του νεκρού όπως έχει προετοιμαστεί για ταφή ή αποτέφρωση, το λείψανο. Άλλες σημασίες της λέξης είναι το φέρετρο που έχει τοποθετηθεί μία σορός, το μνήμα, η σαρκοφάγος, το νεκροκρέβατο. Στην αρχική της μορφή η λέξη σήμαινε το σκεύος που ήταν προορισμένο για την υποδοχή κάποιου πράγματος.
Άρα, οι φωστήρες της τηλεόραση που κάθε μέρα μιλάνε για σορούς δολοφονημένων που βρέθηκαν, χρησιμοποιούν λάθος λέξη. Προφανώς η "αισθητική" τους δεν τους επιτρέπει να λένε το σωστό, δηλαδή "βρέθηκε το πτώμα". Δεν τους κάθεται καλά η λέξη πτώμα. Ας λένε, τότε, το νεκρό σώμα ή το άψυχο σώμα. Όχι όμως, η σορός.
Είναι λάθος λέξη. Είναι σαν να λέμε "θα πάω στο καφενείο να δω στο ραδιόφωνο τον αγώνα μπάσκετ".
2. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει, επίσης, τη φράση "την επόμενη διετία η χώρα θα παράξει περισσότερα αγροτικά προϊόντα".
Είναι σωστή η χρήση του "θα παράξει";
Η απάντηση είναι κι εδώ ΟΧΙ. Ο μέλλων του ρήματος "παράγω" δεν είναι "θα παράξω", αλλά "θα παραγάγω".
Αυτό μπορούμε να το καταλάβουμε καλύτερα αν δούμε τι γίνεται με άλλα ρήματα σε -άγω:
Δεν λέμε "θα εισάξω", αλλά "θα εισαγάγω".
Δεν λέμε "θα εξάξω", αλλά "θα εξαγάγω".
Δεν λέμε "θα προσάξω", αλλά "θα προσαγάγω".
Δεν λέμε "θα ανάξω", αλλά "θα αναγάγω".
Δεν λέμε "θα υπάξω", αλλά "θα υπαγάγω".
Δεν λέμε "θα συνάξω", αλλά "θα συναγάγω".
Δεν λέμε "θα μετάξω", αλλά "θα μεταγάγω".
'Αρα είναι λάθος αυτό που ακούμε καθημερινά: "θα παράξει" και "θα παράξει".
Και αυτό το λάθος το κάνει κατ' εξακολούθηση ο δήθεν μορφωμένος Άδωνις (ένας είναι ο Άδωνις) και ο Κούλης (ένας είναι ο Κούλης) και άλλο περισπούδαστοι.
Καλό θα είναι κι εμείς να συνηθίσουμε σιγά-σιγά να χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις και να μη δεχόμαστε ως σωστό αυτό που ακούμε καθημερινά από τους άχρηστους που βγαίνουν στα κανάλια.
Όποιος θέλει (και ενδιαφέρεται) ας συνεισφέρει και με άλλες τέτοιες περιπτώσεις.
Οι περιπτώσεις είναι πολλές, αλλά για ξεκίνημα, θα επικεντρωθώ σε δύο μόνο, που βγάζω σπυράκια όποτε τις ακούω από δημοσιογράφους (ακόμα και τους λεγόμενους έγκριτους), από πολιτικούς (η αμορφωσιά σε όλο της το μεγαλείο), από πανεπιστημιακούς (τρομάρα τους), από τον πρωθυπουργό (εκτός συναγωνισμού).
1. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει σε δελτία ειδήσεων ή σε ανακοινώσεις της αστυνομίας την έκφραση "εντοπίστηκε η σορός του άτυχου άντρα".
Είναι, όμως, σωστή η χρήση του όρου "σορός" όταν αναφερόμαστε στο "πτώμα";
Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Άλλο η σορός, άλλο το πτώμα.
Πτώμα, σύμφωνα με όλα τα λεξικά, είναι αυτός που βρέθηκε σκοτωμένος, ο πνιγμένος, ο πεθαμένος, ο νεκρός (υπάρχει και μεταφορική χρήση -νοιώθω πτώμα στην κούραση).
Σορός, σύμφωνα με όλα τα λεξικά, είναι το σώμα του νεκρού όπως έχει προετοιμαστεί για ταφή ή αποτέφρωση, το λείψανο. Άλλες σημασίες της λέξης είναι το φέρετρο που έχει τοποθετηθεί μία σορός, το μνήμα, η σαρκοφάγος, το νεκροκρέβατο. Στην αρχική της μορφή η λέξη σήμαινε το σκεύος που ήταν προορισμένο για την υποδοχή κάποιου πράγματος.
Άρα, οι φωστήρες της τηλεόραση που κάθε μέρα μιλάνε για σορούς δολοφονημένων που βρέθηκαν, χρησιμοποιούν λάθος λέξη. Προφανώς η "αισθητική" τους δεν τους επιτρέπει να λένε το σωστό, δηλαδή "βρέθηκε το πτώμα". Δεν τους κάθεται καλά η λέξη πτώμα. Ας λένε, τότε, το νεκρό σώμα ή το άψυχο σώμα. Όχι όμως, η σορός.
Είναι λάθος λέξη. Είναι σαν να λέμε "θα πάω στο καφενείο να δω στο ραδιόφωνο τον αγώνα μπάσκετ".
2. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει, επίσης, τη φράση "την επόμενη διετία η χώρα θα παράξει περισσότερα αγροτικά προϊόντα".
Είναι σωστή η χρήση του "θα παράξει";
Η απάντηση είναι κι εδώ ΟΧΙ. Ο μέλλων του ρήματος "παράγω" δεν είναι "θα παράξω", αλλά "θα παραγάγω".
Αυτό μπορούμε να το καταλάβουμε καλύτερα αν δούμε τι γίνεται με άλλα ρήματα σε -άγω:
Δεν λέμε "θα εισάξω", αλλά "θα εισαγάγω".
Δεν λέμε "θα εξάξω", αλλά "θα εξαγάγω".
Δεν λέμε "θα προσάξω", αλλά "θα προσαγάγω".
Δεν λέμε "θα ανάξω", αλλά "θα αναγάγω".
Δεν λέμε "θα υπάξω", αλλά "θα υπαγάγω".
Δεν λέμε "θα συνάξω", αλλά "θα συναγάγω".
Δεν λέμε "θα μετάξω", αλλά "θα μεταγάγω".
'Αρα είναι λάθος αυτό που ακούμε καθημερινά: "θα παράξει" και "θα παράξει".
Και αυτό το λάθος το κάνει κατ' εξακολούθηση ο δήθεν μορφωμένος Άδωνις (ένας είναι ο Άδωνις) και ο Κούλης (ένας είναι ο Κούλης) και άλλο περισπούδαστοι.
Καλό θα είναι κι εμείς να συνηθίσουμε σιγά-σιγά να χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις και να μη δεχόμαστε ως σωστό αυτό που ακούμε καθημερινά από τους άχρηστους που βγαίνουν στα κανάλια.
Όποιος θέλει (και ενδιαφέρεται) ας συνεισφέρει και με άλλες τέτοιες περιπτώσεις.