Οι τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν δείχνουν ότι τα πράγματα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα από αυτό που θα θέλαμε να πιστεύουμε. Η περασμένη Δευτέρα σημαδεύτηκε από μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της κυβέρνησης, γεγονός που συνιστά σημείο καμπής στο ευρύτερο πολιτικό και κοινωνικό δράμα που εξελίσσεται στην πιο δυναμική κοινωνία στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Για την ερμηνεία των γεγονότων δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ορισμένα δεδομένα όπως οι σχέσεις του Ισραήλ με μερίδα των διαδηλωτών, καθώς οι ίδιες οι ισραηλινές αρχές, μέσω ανάρτησης στον λογαριασμό της Μοσάντ στο X, ανέφεραν ότι «διαδηλώνουν χέρι-χέρι με όσους βγήκαν στους δρόμους στο Ιράν». Παρόμοιες δηλώσεις έκανε και ο Μάικ Πομπέο, πρώην επικεφαλής της CIA και υπ.εξ, ο οποίος παραδέχτηκε παρέμβαση στις εξελίξεις και εξέφρασε ανοιχτά τη στήριξή του προς τους διαδηλωτές. Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων παρατηρήθηκαν φαινόμενα διαδηλωτών οπλισμένων με καλάσνικοφ, καθώς και εκτεταμένες καταστροφές με καμένα τεμένη, κατεστραμμένα ασθενοφόρα και άλλες φθορές σε δημόσια κτίρια.
Το γεγονός αυτό γεννά ερωτήματα: Όσοι εκδηλώνουν έντονη αλληλεγγύη γενικά και αόριστα στους διαδηλωτές στο Ιράν θα αποδέχονταν αντίστοιχες πρακτικές εάν εκδηλώνονταν στη Γαλλία, στη Βρετανία ή στην Ελλάδα;
Αναμφίβολα, υπήρξε ένα αρχικό κύμα γνήσιας κοινωνικής διαμαρτυρίας ενάντια στη φτωχοποίηση, αν και όχι τόσο μαζικό όσο αυτό στη λεγόμενη Πράσινη Επανάσταση του 2009. Ωστόσο, αυτό το κύμα επιχειρήθηκε να αξιοποιηθεί στη συνέχεια από πράκτορες ξένων δυνάμεων, κυρίως των ΗΠΑ και του Ισραήλ, με στόχο την ποδηγέτηση του και την προώθηση μιας αλλαγής καθεστώτος εναρμονισμένης με την αμερικανική γεωπολιτική ατζέντα. Η εικόνα συμπληρώθηκε περαιτέρω όταν ο γιος του έκπτωτου μονάρχη εμφανίστηκε δημόσια σαν άλλος Γκουαϊδό, ως ο αυτοανακηρυγμένος ηγέτης του κινήματος, καλώντας τους διαδηλωτές να εντείνουν τις κινητοποιήσεις και υποσχόμενος ότι θα «επιστρέψει για να τους σώσει».

Προγενέστερες επαφές του με ισραηλινούς κύκλους έχουν καταγραφεί σε δημοσιεύματα και φωτογραφικό υλικό συνθέτοντας ένα παζλ στο οποίο συνυπάρχουν η πραγματική κοινωνική δυσαρέσκεια, μια εκτεταμένη διείσδυση ξένων μυστικών υπηρεσιών για να διαβρωθεί αυτή η δυσαρέσκεια και ένα βαθιά οπισθοδρομικό πολιτικό όραμα, αυτό της επιστροφής του σάχη στην εξουσία. Είναι προφανές ότι οι μηχανισμοί που σχεδιάζουν αλλαγές καθεστώτων δεν προτείνουν δημοκρατικότερες ή ελκυστικότερες λύσεις για τους λαούς, αλλά σχήματα που παραπέμπουν σε παρωχημένες μορφές εξουσίας, όπως η μοναρχία. Εύλογα τίθεται το ερώτημα εάν σε ένα τέτοιο υποθετικό σενάριο θα επανερχόταν και η διαβόητη μυστική αστυνομία Σαβάκ, υπεύθυνη για εκτεταμένα βασανιστήρια κατά την περίοδο 1953-1979.
Η αντίληψη ότι ο γιος του σάχη, ο οποίος ζει επί χρόνια στο Λος Άντζελες χωρίς εμφανή κοινωνική ή επαγγελματική δραστηριότητα, θα μπορούσε να φέρει μια δημοκρατική άνοιξη, μοιάζει τουλάχιστον αφελής.
Έχει ενδιαφέρον να δούμε και την οικονομική διάσταση των γεγονότων με τις διαδηλώσεις να ξεκινούν στα τέλη Δεκεμβρίου ως αντίδραση στη φτωχοποίηση που προκάλεσε η απότομη υποτίμηση του ιρανικού ριάλ στις 26–27 Δεκεμβρίου. Το νόμισμα βρισκόταν ήδη σε διαρκή πίεση τα τελευταία χρόνια λόγω των μακροχρόνιων κυρώσεων που επέβαλαν αρχικά οι ΗΠΑ και στη συνέχεια η ΕΕ, με αφορμές όπως ο εφοδιασμός της Ρωσίας με ντρόουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της κατά της Ουκρανίας. Οι κυρώσεις αυτές έχουν επιβαρύνει σοβαρά την ιρανική οικονομία, γεγονός που καθιστά υποκριτικές τις δηλώσεις των δυτικών αξιωματούχων περί «ανθρωπιστικής ανησυχίας», όταν οι ίδιες οι πολιτικές τους συμβάλλουν στη δημιουργία των προβλημάτων. Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι στις 27 Δεκεμβρίου ορισμένα κράτη εκκένωναν διπλωματικές αποστολές τόσο στο Ισραήλ όσο και στο Ιράν. Η ραγδαία πτώση του ριάλ παραπέμπει σε συντονισμένη κερδοσκοπική επίθεση εναντίον ενός ήδη ευάλωτου νομίσματος. Παρότι το Ιράν διαθέτει ισχυρή εθνική βιομηχανία και υψηλό βαθμό αυτάρκειας σε βασικά αγαθά, η υποτίμηση οδήγησε σε έντονο πληθωρισμό. Η κυβέρνηση αντέδρασε ανακοινώνοντας άμεσα μέτρα στήριξης, με απευθείας πιστώσεις στους τραπεζικούς λογαριασμούς των πιο ευάλωτων κοινωνικών στρωμάτων, καθώς και με κινήσεις χαλάρωσης κοινωνικών περιορισμών.
Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν με ασφαλή τρόπο ότι η εικόνα των γεγονότων όπως προβάλλεται από τα δυτικά ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν ανταποκρίνεται σε καμία περίπτωση στην πραγματική κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν.