Πολιτική ορθότητα και η ελευθερία του λόγου

[nikolas_asteri]

Όπως σας υποσχέθηκα, σκέφτηκα λίγο παραπάνω και βρήκα και χρόνο να γράψω. Κατ'αρχάς να σας ξαναευχαριστήσω για τον χρόνο που αφιερώνετε διαβάζοντας αυτά που γράφω. Btw, επειδή κοίταζα τις σημειώσεις σου ξεχωριστά και σε διαφορετικά χρονικά σημεία, είδα αργότερα διαβάζοντας όλη την απάντηση μου ότι σε μερικά σημεία να μπορούσα να είχα κάνει κάποια συγχώνευση που βαρέθηκα να κάνω

Έχει και μια σαφή αντίστροφη ανάγνωση αυτό πιστεύω. Με όχημα τη "θυματοποίηση" μέσω κινημάτων όπως το metoo, μήπως κάποιοι/ες δεν έκαναν τρελό boost στην καριέρα τους (πολιτική, καλλιτεχνική κτλ), προβάλλοντας το cancel culture σαν μορφή επανάστασης; Για μένα το νόμισμα έχει δύο όψεις, ξεκάθαρα.

Δεν έχεις καθόλου άδικο ότι κάθε κοινωνικό κίνημα, από τη στιγμή που αποκτά μια κάποια ορατότητα, δημιουργεί και "παράπλευρα" κίνητρα. Κάποιοι το αξιοποιούν για αυτοπροβολή ή πολιτικό όφελος. Αυτό όμως δεν αναιρεί το περιεχόμενο του ίδιου του κινήματος. Το MeToo για παράδειγμα, δεν γεννήθηκε για να προβληθεί κάποιος αλλά ως απάντηση σε μια συστηματική ασυμμετρία ισχύος ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες στον χώρο της εργασίας. Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν αντίθετα ότι οι γυναίκες που μίλησαν δημόσια για σεξουαλική παρενόχληση συχνά υπέστησαν επαγγελματικό και κοινωνικό αντίκτυπο, και όχι προώθηση.

Διαβάζοντας (λίγο επιφανειακά ομολογώ) έχω δει για την "εμπορευματοποίηση της θυματοποίησης" (Banet-Weiser, Empowered: Popular Feminism and Popular Misogyny) που όντως υπάρχει στα media, αλλά αυτό λαμβάνει χώρα αργότερα, όχι αντί για το κίνημα. Δηλαδή, μπορεί να υπάρχουν άτομα που κεφαλαιοποίησαν τη συμμετοχή τους, αλλά το κίνημα προέκυψε από την συσσωρευμένη σιωπή, δεν ήταν προιόν δημοσιότητας. Η κατάχρηση δεν αναιρεί την ανάγκη. Όπως και με κάθε πολιτική πράξη, υπάρχουν ατομικά κίνητρα, αλλά το συλλογικό νόημα παραμένει.

Αυτό που υπογράμμισα είναι ότι η "θυματοποίηση ως αφήγημα" είναι στρατηγική των ισχυρών, όχι των αδυνάμων. Όταν κάποιος (δεν θα πούμε ονόματα τώρα) μιλάει για "λογοκρισία", το κάνει ενώ έχει ήδη πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό resources. Σε αυτή την περίπτωση το cancelling δεν σημαίνει επουδενί σιωπή αλλά είναι απλά επανεπένδυση της σύγκρουσης σε πολιτικό κεφάλαιο.

Είναι όντως; Εγώ στην πράξη θα έλεγα πως βλέπουμε ότι έχει στοιχεία κανονικού κοινωνικού φαινομένου. Αποτελεί κοινή τακτική πολλών το να το χρησιμοποιούν, ανεξαρτήτως από το που βρίσκονται στο ιδεολογικό φάσμα, συνεπώς αυτό δε το αναγάγει σε φαινόμενο;

Ε κοίτα τότε νομίζω μπαίνουμε σε μία άλλη διαδικασία να ορίσουμε πολύ συγκεκριμένα, συγκεκριμένες λέξεις. Δεν είναι από μόνο του κακό αυτό αλλά δεν ξέρω πόσο συνεισφέρει σε αυτό που προσπαθώ να πω. Έχεις δίκιο ότι υπάρχει κοινωνική πρακτική που μπορεί να περιγραφεί ως "ακύρωση". Όντως, άνθρωποι χάνουν κάποιες φορές δουλειές, δέχονται οργανωμένα κύματα επιθέσεων ή αποδοκιμασίας, και η συμπεριφορά αυτή έχει κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το cancel culture είναι φαινόμενο με συστημική ισχύ. Για μένα (και έχοντας αναλύσει επαρκώς ελπίζω τη θέση) είναι ρητορικό εργαλείο. Είναι μια αφήγηση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει πολύ διαφορετικά πράγματα κάτω από ένα label.

Κάνοντας λίγο τσαπατσούλικες δουλειές, θα αναφέρω κάποια πράγματα που έχω διαβάσει από Pew Research χωρίς να βάλω πηγή. Αν χρειάζεται πες μου και θα κάνω τον κόπο να τις βάλω.

- Οι περισσότεροι "ακυρωμένοι" δημόσιοι λόγοι προέρχονται από άτομα με υψηλό επικοινωνιακό κεφάλαιο (δημοσιογράφους, influencers, πολιτικούς),

- Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπήρξε πραγματική φίμωση. Στην πραγματικότητα το κοινό τους αυξήθηκε μετά την "ακύρωση".

Η κοινωνιολόγος Eve Ng στο άρθρο της "No Grand Pronouncements Herε: Reflections on Cancel Culture and Digital Media Participation" αναλύει πως το "cancel culture" δεν είναι θεσμός αλλά ένας τρόπος να εκφράζεται ποιος θεωρείται θύμα και ποιος κυρίαρχος στον δημόσιο λόγο (συγκεκριμένα αναφέρει "discourse about civility and power online").

Οπότε, όταν γράφω ότι είναι "αφήγημα", δεν εννοώ ότι είναι παραμύθι χωρίς καμία πραγματική συνέπεια. Εννοώ ότι το μέγεθος και η κατεύθυνση του είναι δυσανάλογα της ρητορικής που το συνοδεύει. Δεν έχουμε θεσμικό φαινόμενο καταστολής, αλλά πολιτισμική διαμάχη για το τι θεωρείται επιτρεπτό.

Εδώ συνεχίζω από αυτό που είπα στο από πάνω σχόλιο. Μήπως όμως τελικά η πολιτική ορθότητα κατάντα υπερβολή και μέσο προβολής ηθικολογίας και ψεύτικης ανωτερότητας, more often than not; Δηλαδή στην πλειοψηφία των περιπτώσεων στην καθημερινότητα.

Σαφώς υπάρχει αυτή η πλευρά. Δεν είμαι τυφλός να μην το βλέπω Κάθε αξιακό σύστημα, από τη στιγμή που αποκτά κοινωνικό κύρος, γεννά και μια "παρασιτική" εκδοχή του, όπου οι άνθρωποι το χρησιμοποιούν για αυτοεπιβεβαίωση. Στην πολιτική ορθότητα αυτό παίρνει τη μορφή του virtue signaling (επίδειξη ηθικής;) που πλέον έχει απομακρυνθεί κάθε ουσία και έχουμε μία θεατρική παράσταση ταυτότητας.

Όμως πλέον ξεφέυγουμε από την ουσία και εξετάζουμε παρέκκλιση. Ο πυρήνας των επιχειρημάτων μου είναι να αποφεύγεις να αναπαράγεις ανισότητες μέσα από τον λόγο. Η ηθικολογία ξεκινά όταν το κίνητρο αρχίζει να γίνεται "να φαίνομαι σωστός" και όχι να καταλαβαίνουμε γιατί κάτι πληγώνει.

Μπορείς να βρεις παραπομπές για το "left moralism fatigue", δηλαδή αυτή την ταλαίπα από τη συνεχή ηθική παράσταση στα προοδευτικά περιβάλλοντα. Μάλιστα πιστεύω όντως πως υπάρχει "τοξική" πολιτική ορθότητα που λειτουργεί ως εργαλείο αποκλεισμού, όχι συμπερίληψης.

Η διαφορά όμως είναι ότι η ύπαρξη υπερβολών δεν ακυρώνει την ανάγκη του φαινομένου. Όπως η ύπαρξη φαρισαίων δεν ακυρώνει τη θρησκεία, έτσι κι η ύπαρξη αυτοικανοποιημένων προοδευτικών δεν ακυρώνει την ανάγκη να μην προσβάλλεις ευάλωτες ομάδες.

Εδώ το πρόβλημα είναι στο τι ορίζουμε όταν λέμε ισχυροί. Αν δένουμε φυλετικά χαρακτηριστικά, φύλο, σεξουαλική προτίμηση με την εξουσία και αγνοούμε συστηματικά ή τεχνηέντως όλες τις άλλες παραμέτρους (χρονικό, κοινωνικό και γεωπολιτικό πλαίσιο), τότε απλώς έχουμε αντίστροφης μορφής διάκριση και ρατσισμό. Για να θέσω ένα παράδειγμα, προφανώς είμαι υπέρμαχος της ισονομίας και των δικαιωμάτων των γυναικών με αξιοκρατικά (το τονίζω) κριτήρια. Δεν είμαι σε θέση όμως να αναλάβω ούτε την ένοχη θέση του "κακού προνομιούχου" ούτε κάποια ιστορική ευθύνη επειδή έτυχε τη δεκαετία του 80 να γεννηθώ cis straight λευκός άνδρας. Ύπαρχει μερίδα των "αδυνάμων" που απαιτεί την εξιλέωση εις βάρος "μου" (εννοώ τα χαρακτηριστικά στα οποία εμπίμπτω, όχι εμένα προσωπικά), ασχέτως με το αν "έγω" ή πολλοί σαν εμένα (με ίδια γενικά χαρακτηριστικά) είχα ποτέ σχέση με ισχύ και εξουσία (οι παράμετροι που αναφέρω πιο πάνω).

Οκ εδώ αρχίζει και φαίνεται λίγο πως είσαι κουρασμένος από κάποιον που σου είπε πως δεν έχεις δικαίωμα να μιλάς γιατί είσαι άνδρας ή κάτι τέτοιο Έχεις όμως μερικά καλά points. Πώς ορίζεται η "εξουσία" και τι σημαίνει "ισότητα". Συμφωνώ ότι η ισχύς δεν είναι μονολιθική. Κανείς δεν είναι εξουσιαστής ή αδύναμος σε όλα τα πεδία. Η θέση μας μεταβάλλεται ανάλογα με το πλαίσιο, το φύλο, την τάξη, τον χώρο ή την εποχή. Όμως αυτό που περιγράφω δεν έχει να κάνει με την ατομική ενοχή. Είναι δομικό προνόμιο (για το οποίο φυσικά δεν φταις όμως δεν σου κοστίζει και τίποτα να το αναγνωρίσεις). Δεν λέει "εσύ φταις επειδή γεννήθηκες άντρας", αλλά "ο λόγος σου ακούγεται πιο εύκολα γιατί γεννήθηκες σε μια κοινωνία που μοιάζει μαζί σου". Δεν είναι ηθική κατηγορία, είναι διαφορά ορατότητας στο σύστημα.

Η έννοια αυτή μάλιστα δεν είναι και τίποτα ριζοσπαστικό btw. Τη βρίσκεις στις απαρχές τη πολιτικής φιλοσοφίας. Από τον Αριστοτέλη μέχρι τον Rawls θα βρεις μια παραλλαγή του "Δεν υπάρχει τίποτα δίκαιο στην ίση μεταχείριση άνισων".

Γι’ αυτό και η πολιτική ορθότητα σε καμία περίπτωση δεν ζητά "εξιλέωση εις βάρος σου". Το μόνο που ζητά απλώς είναι να αναγνωριστεί ότι οι λέξεις και οι κανόνες που φτιάχτηκαν από μια ομάδα (την ιστορικά "ουδέτερη" (δηλαδή λευκή, ανδρική, ετεροφυλόφιλη)), δεν είναι φυσικοί νόμοι, αλλά προιόντα εξουσίας. Δεν σε τιμωρεί κανείς, αλλά γίνεται προσπάθεια ισορροπίας λόγου. Ο "ισχυρός" στην περίπτωση αυτή δεν σημαίνει "ένοχος" σημαίνει "εκείνος του οποίου η φωνή θεωρείται δεδομένη". Το να δίνεις περισσότερο χώρο στον αδύναμο δεν είναι αντίστροφη διάκριση σε καμία περίπτωση. Είναι προσπάθεια δικαιοσύνης.

Συνεχίζοντας από το από πάνω σχόλιο μου, καταλήγω στο ότι σε ένα πραγματικό αξιοκρατικό πλαίσιο δεν θα έπρεπε να μας νοιάζει το λευκός/μαύρος cis/trans straight/gay διάσημος/άσημος κτλ. Δεν είμαι όμως σίγουρος ότι ο τρόπος χρήσης πολιτικής ορθότητας κάποιων συνόλων αποσκοπεί στην αξιοκρατία εν τέλει.

(Εδώ είναι που είδα ότι επαναλαμβάνω κάποια κομμάτια από πριν).
Το επιχείρημα της "ουδετερότητας" και το ότι δεν πρέπει να μας νοιάζουν οι ταυτότητες είναι όντως μία τέλεια ιδέα, γιατί περιγράφει το ιδανικό τελικό στάδιο μιας δίκαιης κοινωνίας. Έλα όμως που δεν είμαστε ακόμη εκεί. Το να φέρεσαι σε όλους "ίσα" σαν να ήταν ίσοι προυποθέτει ότι έχουν ήδη τις ίδιες αφετηρίες και αυτό απλά δεν υπάρχει. Η ουδετερότητα σε αυτή την περίπτωση καλύπτει τη δομή της ανισότητας. Μπορείς να διαβάσεις αν θέλεις για color-blind ideology (Bonilla-Silva, Racism without Racists, 2003).

Στο θέμα υπάρχει μπόλικη έρευνα (εδώ θα βάλω κάνα δύο ενδειτικτικά αλλά υπάρχουν όντως πολλές) (Plaut et al., Psychological Science, 2009, Neville et al, Journal of Counseling Psychology, 2000) δείχνουν ότι όταν οι άνθρωποι δηλώνουν "δεν βλέπω χρώμα ή φύλο", στην πράξη: (i) τείνουν να υποτιμούν την ύπαρξη διακρίσεων, (ii) μειώνουν την ενσυναίσθηση απέναντι σε μειονότητες, (iii) αντιδρούν αρνητικά σε πολιτικές ισότητας, θεωρώντας τες "προνόμια".

Η αξιοκρατία, αν δεν λογαριάζει τα εμπόδια που αποκλείουν κάποιους από την αφετηρία, γίνεται απλώς ένας τρόπος να θεωρούνται φυσικά τα αποτελέσματα του προνομίου. Μία μικρή παραλλαγή αυτού που είχα γράψει πιο πάνω αναφέρει η Iris Marion Young στο Justice and the Politics of Difference: "Η ίση μεταχείριση υπό συνθήκες ανισότητας καταλήγει να υπερασπίζεται τους ήδη ισχυρούς". Είχα γράψει για την αξιοκρατία εδώ πιο αναλυτικά viewtopic.php?p=256137#p256137

Η πολιτική ορθότητα δεν είναι πόλεμος στην αξιοκρατία. Θα έλεγα πως την διορθώνει. Αν κάποιος έχει το ίδιο ταλέντο, αλλά χρειάζεται να δώσει τριπλάσιο αγώνα για να ακουστεί λόγω προκατάληψης, τότε δεν θα έλεγα την ουδέτερη κρίση δίκαιη.

Ακριβώς, απλώς εδώ σημειώνω πως το φάουλ της απόλυτης έκφρασης μέσω της δήθεν ελευθερίας του λόγου το διαπράττουν και άτομα που καπηλεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, με τον ίδιο τρόπο που ακροδεξιοί καπηλεύονται τα θετικά συναισθήματα που μπορεί να έχει κάποιος απέναντι στην πατρίδα του κ.ο.κ. Τα μονοπάτια προς την ανελευθερία και την απολυταρχία είναι πολλά, δεν αποτελούν αποκλειστικότητα καμίας ιδεολογίας.

Εδώ θα συμφωνήσω στο πρώτο σκέλος καθώς κι εγώ πιστεύω πως κανένα ιδεολογικό στρατόπεδο δεν έχει αποκλειστικότητα στο φανατισμό. Η ανθρώπινη τάση να μετατρέπουμε μια αξία σε απόλυτη αλήθεια είναι διαχρονική.

Όμως νομίζω πως μπερδεύουμε λίγο τις έννοιες. Η πολιτική ορθότητα, όπως τη συζητάμε, δεν είναι οργανωμένη εξουσία δεν έχει μηχανισμούς επιβολής, πρόστιμα, ή νόμους. Είναι περισσότερο μια κοινωνική απαίτηση λογοδοσίας (όπως έγραψα στο αρχικό κείμενο). Είναι μια άτυπη πίεση να σκεφτείς τι σημαίνουν οι λέξεις σου για όσους τις ακούν. Το να ζητάς υπευθυνότητα δεν είναι να ασκείς εξουσία.

Αν εξισώσουμε αυτή την κοινωνική διαπραγμάτευση με απολυταρχία, τότε πρέπει να πούμε ότι κάθε κοινωνικός κανόνας είναι μορφή καταπίεσης. Ε και τότε απλά θα έχουμε ηθική ισοπέδωση. Αν σου ζητήσω να μην πετάς σκουπίδια στον δρόμο" και το θεωρείς ώς απλά άλλη εκδοχή του φαινομένου της λογοκρισίας...ε δεν είναι. Η διαφορά είναι πάντα ποιος έχει τη δύναμη να επιβάλλει σιωπή σε ποιον.

Επίσης, δεν είναι συμμετρικό το "καπηλεύομαι τα ανθρώπινα δικαιώματα" με το "καπηλεύομαι την πατρίδα". Το πρώτο, ακόμη κι αν γίνεται επιπόλαια, προσπαθεί να επεκτείνει χώρο σε όσους δεν τον είχαν. Το δεύτερο, σχεδόν πάντα, προσπαθεί να τον περιορίσει.

Αν λοιπόν δεχτούμε ότι όλοι μπορούν να φανατιστούν, το επόμενο βήμα είναι να ξεχωρίζουμε ποιοι φανατισμοί στερούν φωνές και ποιοι γεννήθηκαν για να τις αποκαταστήσουν. Για μένα αυτό είναι το μόνο κριτήριο που έχει σημασία σε μια συζήτηση για την ελευθερία του λόγου.

Papp δεν με ταλαιπωρείς καθώς θεωρώ δική μου ευθύνη το να γίνομαι κατανοητός. Αν δεν το πέτυχα τότε πρέπει να ξαναδοκιμάσω

Στο κείμενο που μας έγραψες κατάλαβα (μπορεί να κατάλαβα λάθος) οτι η πολιτική ορθότητα πρέπει να χρησιμοποιείται οριζόντια σε όλους, με την επεξήγηση σου όμως τώρα καταλαβαίνω οτι πρέπει να χρησιμοποιείται σε κάποιους. Συνεπώς οι ομάδες 1,2,3 μπαίνουν στο πλαίσιο της πολιτικής ορθότητας αλλά οι ομάδες 4,5,6 δεν μπαίνουν. Αυτό δεν το κάνει λίγο σχετικό;

Ναι μεν σχετικό αλλά διορθωτικό. Εδώ επίσης έχει κάποια πράγματα που έγραψα στον steph πιο πάνω. Θα έλεγα πως η πολιτική ορθότητα δεν είναι νόμος που εφαρμόζεται συμμετρικά, αλλά θεραπεία για ασύμμετρα φαινόμενα. Δεν υπάρχει λόγος να προστατέψεις εξίσου αυτόν που έχει ιστορικά το μεγάφωνο και εκείνον που για πρώτη φορά παίρνει μικρόφωνο.

Η οριζόντια εφαρμογή της πολιτικής ορθότητας θα είχε νόημα σε κοινωνία που ξεκίνησε από μηδενική ανισότητα. Στον πραγματικό κόσμο όμως, όπου η δημόσια σφαίρα έχει χτιστεί με προκαταλήψεις μέσα της, χρειάζεται μια μεροληψία υπέρ του αδύναμου ως ισορροπία λόγου.

Η δημοκρατία είναι καθολικό δικαίωμα, η πολιτική ορθότητα είναι ο τρόπος να μη μετατρέπεται η δημοκρατία σε βήμα για να προσβάλλεις χωρίς κόστος.

Και πες στην περίπτωση Σαπίρο είναι εμφανές γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί, σε κάποιον που είναι πιο προσεχτικός/πιο καμουφλαρισμένος ''Σαπίρο όποιας ιδεολογίας'', ξεκινά να απολαμβάνει το ''προνόμιο'' της πολιτικής ορθότητας μέχρι να δείξει το πραγματικό του πρόσωπο ή το κερδίζει στην αρχή και το χάνει στην πορεία;

Νομίζω κερδίζει πρώτα το benefit of the doubt που λέμε στο χωριό (τεμκήριο καλής πίστης;). Δηλαδή ότι μιλάμε με ειλικρινή διάθεση. Η πολιτική ορθότητα δεν είναι δικαστήριο προθέσεων. Αν κάποιος εκφράζει άποψη καλοπροαίρετα, χωρίς να αρνείται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια κανενός, τότε είναι μέσα στο πλαίσιο. Όταν όμως ο λόγος του, έστω καμουφλαρισμένα, βασίζεται σε "φυσικές" ιεραρχίες ή στο ότι "κάποιοι αξίζουν λιγότερα δικαιώματα", τότε δεν μιλάμε για άποψη αλλά για απάνθρωπη ιδεολογία.

Άρα οκ, μπορεί κάποιος να απολαμβάνει αρχικά την ίδια ανοχή που απολαμβάνουμε όλοι, αλλά να τη χάνει αν αποδειχθεί ότι χρησιμοποιεί το διάλογο σαν βιτρίνα για μισαλλοδοξία. Εκεί τελειώνει η ευγένεια και αρχίζει η ηθική υποχρέωση να πεις "φτάνει".

Μιας και αναφέρθηκες στον Bolzano θα κάνω και μία τραγική προσπάθεια παραλληλισμού:
Αν δεχθούμε ότι η πολιτική ορθότητα είναι μία συνεχής συνάρτηση τότε μόλις αλλάξει πρόσημο και αρχίσει να αφαιρεί αξία από ανθρώπους, σημαίνει ότι πέρασε από το μηδέν και άρα εφαρμόζεις τα γαλλικά

[brandon_roy]

Για όσους επιδιώκουν τον έλεγχο της γλώσσας και του λόγου μας προειδοποίησε ο Όργουελ πριν μισό αιώνα και βάλε. Τα υπόλοιπα είναι οδοντόκρεμες και αυτο-εξυπηρετούμενες δικαιολογίες για το πώς ΑΥΤΗ τη φορά είναι δικαιολογημένοι στην επέμβασή τους.

Ίσως να άλλαξε ο γέρο-Όργουελ από τότε που τον διάβασα τελευταία φορά. Αναφέρεσαι μάλλον στο 1984, είναι all time classic για τύπους που φωνάζουν για λογοκρισία γιατί μάλλον δεν διάβασαν σωστά; Δεν ξέρω. Εκεί έλεγε για κρατικά ελεγχόμενη αλλοίωση της πραγματικότητας και όχι για κοινωνική πίεση. Η newspeak είναι μηχανισμός μείωσης της νοητικής ικανότητας των πολιτών, σχεδιασμένος για να αφαιρεί έννοιες. Δεν έχει καμία σχέση με την αποφυγή προσβολών. Μπορεί βέβαια να είσαι και ψαγμένος και να αναφέρεσαι και στο Politics and the English Language που επιτίθεται όντως στη φθορά της γλώσσας. Όμως δεν το κάνει επειδή κάποιοι είναι "πολιτικά ορθοί", αλλά γιατί η πολιτική και η προπαγάνδα τη χρησιμοποιούν για να κρύψουν βία πίσω από ουδέτερες λέξεις.

O Όργουελ είχε διορατικότητα που ξεφεύγει από το πλαίσιο του 1984. Ο έλεγχος του λόγου και της γλώσσας λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της σκέψης και της διαφωνίας, είτε προέρχεται μέσω κρατικού εξαναγκασμού, είτε από τους θεσμούς, είτε από απλώς την ίδια την κοινωνλια. Στην ένταση, ναι, διαφέρουν.. αλλά η λειτουργία είναι η ίδια: να βάζει κόστος στην διαφορετική άποψη, να επιβάλλει ορθοδοξίες και να αντικαθιστά την προσωπική κρίση με την τυφλή συμμόρφωση.

Για το συγκεκριμένο παράδειγμα, η πολιτική ορθότητα παρά το ότι οι προμαχοί τις ισχυρίζονται διαφορετικά, μοιράζεται με την Newspeak αρκετά κοινά

- Κανόνες που λειτουργούν ανεξάρτητα από την πρόθεση
- Αγνόηση του πλαισίου

δίνοντας έμφαση στη τυπολατρία. Εφαρμόζει γρήγορους και "σκληρούς" κανόνες για το ποιές λέξεις είναι αποδεκτές χωρίς να συμπεριλαμβάνει την χροιά της συζήτησης.

Αλλά η πολιτική ορθότητα πάει κ ένα βήμα παραπέρα, η ανελέητα μεταβαλλόμενη ορολογία λειτουργεί ως σύστημα αναγνώρισης, να είσαι ενημερωμένος σηματοδοτεί ότι ανήκεις στο "ingroup", ενώ το αντίθετο σε στιγματίζει ως μέλος του "outgroup" και χρειάζεσαι "εκπαίδευση". Δεν είναι αρκετό απλά να μάθεις τους σωστούς όρους, πρέπει να παραμένεις σε διαρκή επαγρύπνηση για να ξέρεις ποιές λέξεις είναι αποδεκτές σήμερα (άλλος ένας παραλληλισμός με την Newspeak). Αυτή η διαρκής εναλλαγή αποκαλύπτει ξεκάθαρα πως ο σκοπός δεν είναι η μείωση της βλάβης αλλά η δημιουργία ατελείωτων ευκαιριών για διόρθωση και συμμόρφωση.

[gourgou]

Το πρόβλημα με τις ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητες δεν είναι ότι παρελαύνουν ξεβράκωτοι (που δεν έχω δει να παρελαύνουν ξεβράκωτοι), αλλά το ότι παρελαύνουν. Και μια ροζ μπλούζα να φορούσαν με μια φούστα πχ, πάλι πρόβλημα είναι. Αντίθετα δεν είναι πρόβλημα και ούτε θα το ακούσεις να συζητιέται, αν ένας άνδρας (άσχετα από τον σεξουαλικό προσανατολισμό του), τρέχει στο δρόμο χωρίς μπλούζα.

Επίσης αν ένα άτομο με ομοφυλοφιλικές τάσεις βιώνει την κατάσταση σαν ψυχική πάθηση, τότε αυτό είναι το πιο τρανό επιχείρημα του γιατί χρειάζεται η πολιτική ορθότητα. Είναι το πιο τρανό παράδειγμα του γιατί οι άνθρωποι αυτοί είναι καταπιεσμένοι μέσα στα χρόνια και γιατί τελικά ίσως να πρέπει να σκεπτόμαστε λίγο παραπάνω τι λέμε.

Αγαπητέ μου, δεν ποινικοποιείται ηθικά και ψυχικά η έλξη αλλά η στάση και η άποψη των ανθρώπων σε σχέση με το σεξ. Και οι ευθύνες των ετερόφυλων σε αυτό το σημείο είναι πολλαπλάσια μεγαλύτερες. Ούτε αυτή η άποψη είναι δημοφιλής αλλά είναι η αλήθεια.
Είναι αδιαμφισβήτητη η πίεση που έχουν υποστεί τα άτομα με διαφορετικότητα από την κοινωνία. Αλλά είναι αδιαμφισβήτητη και η πίεση που δέχονται ορισμένα από αυτά τα άτομα από τις ΛΟΑΤΙ+ κοινότητες να εκφραστούν.
Αυτά για να μην μπαίνουμε σε συγκρίσεις το τι κάνουν οι μεν και τι οι δε και όσο πιο περιληπτικά μπορούσα γιατί βγαίνουμε εκτός θέματος.

[Stam Tziant]

Το πρόβλημα με τις ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητες δεν είναι ότι παρελαύνουν ξεβράκωτοι (που δεν έχω δει να παρελαύνουν ξεβράκωτοι), αλλά το ότι παρελαύνουν. Και μια ροζ μπλούζα να φορούσαν με μια φούστα πχ, πάλι πρόβλημα είναι. Αντίθετα δεν είναι πρόβλημα και ούτε θα το ακούσεις να συζητιέται, αν ένας άνδρας (άσχετα από τον σεξουαλικό προσανατολισμό του), τρέχει στο δρόμο χωρίς μπλούζα.

Επίσης αν ένα άτομο με ομοφυλοφιλικές τάσεις βιώνει την κατάσταση σαν ψυχική πάθηση, τότε αυτό είναι το πιο τρανό επιχείρημα του γιατί χρειάζεται η πολιτική ορθότητα. Είναι το πιο τρανό παράδειγμα του γιατί οι άνθρωποι αυτοί είναι καταπιεσμένοι μέσα στα χρόνια και γιατί τελικά ίσως να πρέπει να σκεπτόμαστε λίγο παραπάνω τι λέμε.

Αγαπητέ μου, δεν ποινικοποιείται ηθικά και ψυχικά η έλξη αλλά η στάση και η άποψη των ανθρώπων σε σχέση με το σεξ. Και οι ευθύνες των ετερόφυλων σε αυτό το σημείο είναι πολλαπλάσια μεγαλύτερες. Ούτε αυτή η άποψη είναι δημοφιλής αλλά είναι η αλήθεια.
Είναι αδιαμφισβήτητη η πίεση που έχουν υποστεί τα άτομα με διαφορετικότητα από την κοινωνία. Αλλά είναι αδιαμφισβήτητη και η πίεση που δέχονται ορισμένα από αυτά τα άτομα από τις ΛΟΑΤΙ+ κοινότητες να εκφραστούν.
Αυτά για να μην μπαίνουμε σε συγκρίσεις το τι κάνουν οι μεν και τι οι δε και όσο πιο περιληπτικά μπορούσα γιατί βγαίνουμε εκτός θέματος.

Για να μη το ειδικεύουμε τόσο και βγαίνουμε όπως λες εκτός θέματος μπορούμε να το εξετάσουμε πιο γενικά. Ας υποθέσουμε πως έχουμε ένα σύνολο ατόμων με κάποιο κοινό χαρακτηριστικό για το οποίο ιστορικά έχουν υποστεί καταπίεση, είτε από την κοινωνία, είτε από την εξουσία (είτε και από τα δύο). Ας υποθέσουμε επίσης ότι δημιουργείται ένα ρεύμα αντίδρασης, απάντησης σε αυτή την καταπίεση μέσω της "πολιτικής ορθότητας". Φυσικά σε αυτό το ρεύμα όπως έχει προαναφερθεί πιθανόν να υπάρξουν και στοιχεία που θα ξεφύγουν του γενικότερου πνεύματος και του αρχικού σκοπού. Αυτό ωστόσο δεν αναιρεί την αξία ύπαρξης της αντίδρασης. Αν λοιπόν κάποια άτομα αυτού του συνόλου (των κοινωνικά καταπιεσμένων), δεχθούν με κάποιο τρόπο καταπίεση από το ίδιο το ρεύμα της αντίδρασης (πράγμα το οποίο δεν νομίζω ότι συμβαίνει σε σημαντικό βαθμό σήμερα ή τουλάχιστον δεν έχει πέσει στη δική μου αντίληψη), τότε ασφαλώς και είναι καταδικαστέο, αλλά δε σημαίνει ξαναλέω πως πρέπει να πνίξει την ίδια την αντίδραση.

[nikolas_asteri]

...

Νομίζω ότι στο πόστ σου φαίνεται πια γιατί σε ενοχλεί η πολιτική ορθότητα και δεν έχει να κάνει με το ότι "μας κόβει τον λόγο", αλλά επειδή διαφωνείς βαθιά με την ιδέα ότι κάποιες ομάδες πρέπει να έχουν πραγματικά ίσα δικαιώματα. Εδώ όμως κουβέντα ξεφεύγει εντελώς από τη "φιλοσοφία της ελευθερίας του λόγου" και πάει στο αν θα κρατήσουμε στη δημόσια σφαίρα ιδέες που η επιστήμη έχει ξεκάθαρα εγκαταλείψει εδώ και 40-50 χρόνια.

1. Παραδοσιακές απόψεις και εξουσία

Γίνεται μία λανθασμένη ταύτιση των παραδοσιακών απόψεων με την εξουσία, ενώ στην πραγματικότητα οι απόψεις αυτές εκφράζουν τα όρια της κοινωνίας είτε είναι ηθικά, είτε πολιτισμικά είτε οικονομικά.

Εδώ νομίζω μπλέκεις δύο πράγματα. Ένα τις νόρμες/όρια μιας κοινωνίας (τι θεωρείται φυσιολογικό, ηθικό, σωστό) και δύο, την εξουσία (ποιος φτιάχνει αυτά τα όρια και ποιος την πληρώνει όταν τα αμφισβητεί).

"Παραδοσιακές" απόψεις δεν είναι ο ουδέτερος παλμός της κοινωνίας. Είναι το αποτέλεσμα του ποιος είχε τον λόγο και τον τρόπο να επιβάλει τη δική του οπτική ως "φυσιολογικό". Για παράδειγμα η ομοφυλοφιλία ήταν μέχρι το 1973 επίσημη ψυχική διαταραχή στο DSM της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας και μέχρι το 1990 στον κατάλογο νόσων του ΠΟΥ. Αυτό δεν έπεσε μόνο του από τον ουρανό. Ήταν "παραδοσιακή άποψη" που πέρασε στους θεσμούς.

American Psychiatric Association. 1973. Position Statement on Homosexuality and Civil Rights.
American Psychiatric Association. 1974. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
World Health Organization. 1992. The ICD-10 Classification of Mental and Behavioural Disorders.

Όταν λοιπόν λες "οι παραδοσιακές απόψεις δεν είναι εξουσία, είναι τα όρια της κοινωνίας", δεν μεταφέρεται σωστά το ότι αυτά τα "όρια" ήταν μέσο εξουσίας πάνω σε συγκεκριμένες ομάδες που τους στέρησαν δικαιώματα, αξιοπρέπεια, ακόμη και την ίδια τη νομιμότητα της ύπαρξης τους.

Όπως είπα και πριν η πολιτική ορθότητα δεν θα σου επιβάλλει πως "ό,τι είναι παραδοσιακό είναι κακό" αλλά θα σε ρωτήσει: α) ποιος έβαλε αυτά τα όρια, και β) ποιος έτρωγε το μεγάλο μανίκι όταν τα παραβίαζε;

2. Η φωνή ως κραυγή που σωπαίνει άλλους

Ένα άλλο πρόβλημα είναι αυτή η φωνή που γράφεις, η οποία δεν είναι φωνή για να ακουστεί η άποψη των μέχρι τώρα περιθωριοποιημένων, αλλά κραυγή για να σωπάσουν οι υπόλοιποι και δυστυχώς σε αυτούς τους υπόλοιπους υπάρχουν άτομα εξίσου διαφορετικά. Για παράδειγμα έντονες είναι οι αντιδράσεις των διαφυλικών ατόμων (Ίντερσεξ) με τις ΛΟΑΤ+ κοινότητες που θεωρούν ότι δεν αγγίζουν τα πραγματικά τους προβλήματα. Ένα άλλο παράδειγμα είναι άτομα με ομοφιλοφιλικές τάσεις που τις βιώνουν σαν ψυχική πάθηση αλλά η φωνή για την οποία γράφεις τους λέει σκάστε γιατί χαλάτε το αφήγημα.

Δύο πράγματα εδώ. Ναι, μέσα στις ίδιες τις μειονότητες υπάρχει διαφωνία. Οι intersex ακτιβιστές έχουν όντως κριτικάρει το πώς οι LGBTQ+ οργανώσεις τους εντάσσουν χωρίς πάντα να καταλαβαίνουν τα ειδικά ιατρικά/νομικά τους προβλήματα. Αυτό είναι υγιής εσωτερική κριτική, δεν βλέπω κάποιο πρόβλημα.

Άνθρωποι που βιώνουν τον προσανατολισμό τους ως βάσανο έχουν κάθε δικαίωμα να μιλήσουν. Εκεί που μπαίνει η πολιτική ορθότητα (και οι επιστημονικοί φορείς σε αυτό το ποστ) δεν είναι στο να τους πουν "σουτ", αλλά στο να πουν (παράδειγμα) "Δεν θα ξανανοίξουμε την πόρτα σε θεραπείες που ισχυρίζονται ότι σε κάνουν straight, γιατί οι μεγάλες επιστημονικές ενώσεις τις θεωρούν αναποτελεσματικές και επικίνδυνες".

Το να απαγορεύεις (ή να αποθαρρύνεις) μια πρακτική που αυξάνει κατάθλιψη, άγχος και αυτοκτονικές τάσεις, είναι στοιχειώδης ιατρική δεοντολογία και σε καμία περίπτωση φίμωση άποψης.

Μπορούμε να συζητήσουμε για το πώς να υποστηρίξουμε κάποιον που νιώθει σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη του και τον προσανατολισμό του. Δεν μπορούμε όμως να κάνουμε σαν να είναι επιστημονικά ανοιχτό το ερώτημα αν θεραπεύεται η ομοφυλοφιλία; όταν το επιστημονικό σώμα όχι μόνο λέει "όχι" αλλά και ότι προσπάθειες κάνουν τα πράγματα χειρότερα.

American Psychological Association (2009). Report of the APA Task Force on Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation.
Pan American Health Organization (2012). “Cures” for an illness that does not exist.
Ryan, C., et al. (2010). Family acceptance in adolescence and the health of LGBT young adults. Journal of Child & Adolescent Psychiatric Nursing.

3. "Δεν επιτρέπεται καν να τεθούν στο τραπέζι"

Ερωτήσεις όπως, η ομοφιλοφιλία σχετίζεται γονιδιακώς? Έχει άμεση σχέση με το περιβάλλον του ατόμου? Είναι συνδυασμός των παραπάνω? Είναι ανάγκη βιολογική ή ψυχική? Δεν επιτρέπονται καν να τεθούν στο τραπέζι για διάλογο.

Εδώ, με σεβασμό, είναι σαν να μιλάμε για άλλο σύμπαν. Η έρευνα 40 χρόνια τώρα ασχολείται ακριβώς με αυτά τα ερωτήματα. Τα βασικά που ξέρουμε (και τα λέω όσο πιο συνοπτικά γίνεται):

Μελέτες διδύμων: Δεν είναι κληρονομικό.

Μια μεγάλη μελέτη στο Σουηδικό μητρώο διδύμων (πάνω από 3.800 δίδυμα) βρήκε ότι για τους άνδρες περίπου το 30-40% της διακύμανσης στην ομοφυλοφιλική συμπεριφορά εξηγείται από γενετικούς παράγοντες, και για τις γυναίκες γύρω στο 18-20%. Τα υπόλοιπα είναι περιβάλλον (οικογενειακό, κοινωνικό περιβάλλον, κάθε τύπου προσωπικά βιώματα).

Μελέτες γενετικής συσχέτισης (GWAS) σε εκατοντάδες χιλιάδες άτομα (Ganna et al., Science 2019) βρίσκουν δεκάδες γονιδιακές περιοχές με πολύ μικρές επιδράσεις, διάσπαρτες στο γονιδίωμα. Δεν υπάρχει "γκέι γονίδιο" και οι συνδυασμοί γονιδίων εξηγούν μόνο ένα μικρό μέρος της διαφοροποίησης.

Μεγάλοι φορείς (American Psychological Association) συνοψίζουν ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι αποτέλεσμα πολύπλοκου συνδυασμού βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Δεν είναι "επιλογή" με την απλοική έννοια, αλλά ούτε και μονοσήμαντα "γραμμένη" από ένα γονίδιο.

Ganna, A. et al. (2019). Large-scale GWAS reveals insights into the genetic architecture of same-sex sexual behavior. Science

Långström, N. et al. (2010). Genetic and environmental effects on same-sex sexual behavior: A population-based study of twins in Sweden. Archives of Sexual Behavior

American Psychological Association. Sexual Orientation and Homosexuality.

Τώρα, όμως πρέπει να αναφέρω το εξής. Ακόμα κι αν αύριο βρίσκαμε ότι είναι 100% γενετικό ή 100% περιβαλλοντικό, τα δικαιώματα δεν κρέμονται από εκεί. Η θρησκεία ή οι πολιτικές πεποιθήσεις είναι κυρίως "περιβαλλοντικές" (δεν έχεις γονίδιο Χριστιανού ή φιλελεύθερου). Δεν διανοούμαστε να πούμε "άρα δεν πρέπει να προστατεύονται".

Οι αριστερόχειρες έχουν σαφή βιολογική συνιστώσα και ιστορικά κυνηγήθηκαν. Δεν λέμε "ας απαγορεύσουμε το αριστερό χέρι επειδή είναι 10%, όχι 90% γενετικά προσδιορισμένο".

Η επιστήμη έχε καταλήξει (και εκεί έρχεται η πολιτική ορθότητα και λέει πως φτάνει πια με αυτό το αφήγημα) είναι πως η ομοφυλοφιλία δεν είναι ψυχική ασθένεια, δεν μειώνει από μόνη της την ικανότητα του ανθρώπου να ζει μια πλήρη, λειτουργική ζωή. Γι' αυτό βγήκε από τα εγχειρίδια διαγνώσεων πριν δεκαετίες. Προσπάθειες θεραπείας προκαλούν συχνά ζημιά, αντί να διορθώνουν τα πράγματα.

Αν κάποιος θέλει να συζητήσει αυτά τα ερωτήματα σαν να είναι επιστημονικά ανοιχτά το 2025, κατά τη γνώμη μου δεν κάνει έντιμο διάλογο καθώς απλά αγνοεί την υπάρχουσα γνώση.

4. "Αν συζητούσαμε, δεν θα χρειαζόταν να διεκδικούν δικαιώματα"

Αυτά και άλλα ερωτήματα τα οποία αν γινόταν συζήτηση θα έλυναν και πολλά προβλήματα και δεν θα υπήρχε η ανάγκη να διεκδικήσουν από την κοινωνία ούτε την αποδοχή αλλά ούτε και τα δικαιώματα που τους αντιστοιχούν.

Εδώ διαφωνώ τελείως ως προς τη λογική. Τα δικαιώματα δεν είναι μπόνους που σου δίνει η κοινωνία αφού πρώτα λύσει όλες τις θεωρητικές απορίες της.

Αν περιμέναμε να λύσουμε επιστημονικά τι προκαλεί τον ρατσισμό για να δώσουμε πολιτικά δικαιώματα σε μαύρους, μάλλον ακόμη θα ψάχναμε. Τα δικαιώματα δόθηκαν γιατί κάποιοι αγωνίστηκαν και γιατί κρίναμε ότι η ισονομία είναι αξία αυθύπαρκτη. Οι LGBTQ+ δεν διεκδικούν αποδοχή υπό την έννοια "να αρέσουν". Διεκδικούν να μην τιμωρούνται νομικά ή κοινωνικά για κάτι που δεν βλάπτει κανέναν. Αυτό είναι άλλο επίπεδο από το αν τους βρίσκεις αισθητικά ωραίους ή φιλοσοφικά πειστικούς.

5. Ο τοξικομανής, οι "ξεβράκωτοι" και το παιδί των ομόφυλων γονιών

Ο τοξικομανής για παράδειγμα είναι μία ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που χρίζει ιδιαίτερης μέριμνας [...] Αυτό όμως δεν του δίνει το δικαίωμα να απαιτεί να κυκλοφορεί η δόση του ελεύθερα στην αγορά.

Η αναλογία εδώ είναι απλά λάθος τύπος. Η χρήση ηρωίνης βλάπτει άμεσα την υγεία του ίδιου του ανθρώπου, σχετίζεται με υπερδοσολογίες, λοιμώξεις, εγκληματικότητα κλπ. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας. Θα αφήσω εντελώς εκτός έρευνες που λένε ότι αν ο χρήστης μπορεί να βρει τη δόση του με ασφάλεια τότε μειώνονται οι κίνδυνοι για τους ίδιους και την κοινωνία.

Το γεγονός ότι δύο άντρες ή δύο γυναίκες είναι ζευγάρι, ή ότι κάποιος είναι trans, δεν προκαλεί καμία ανάλογη βλάβη. Γι' αυτό όχι μόνο δεν θεωρείται διαταραχή, αλλά οι επαγγελματικές ενώσεις υγείας ρητά λένε ότι οι διακρίσεις και η κατάχρηση "θεραπευτικών" πρακτικών είναι το πρόβλημα, όχι ο προσανατολισμός/η ταυτότητα.

Το να βάζεις στην ίδια πρόταση τον τοξικομανή και τον ομοφυλόφιλο σαν ανάλογες περιπτώσεις ευαίσθητων ομάδων με όρια είναι ήδη ένα αξιακό φορτίο και σε καμία περίπτωση ουδέτερη συζήτηση.

Οι ΛΟΑΤΙ+ κοινότητες απαιτείται να έχουν την ελευθερία να εκφράζουν τα προβλήματα που βιώνουν, αλλά δεν έχουν το δικαίωμα να παρελαύνουν ξεβράκωτοι.

Εδώ τώρα πάμε εντελώς στα γούστα. Αν το πρόβλημά σου είναι πραγματικά το "ξεβράκωτοι", να είσαι συνεπής: διαμαρτυρία και για το καρναβάλι, τα bachelor parties, τα μπουζούκια, διαφημίσεις, και για τις παραλίες. Μπορεί και να είσαι συνεπής βέβαια, δεν το ξέρω.

Τα Pride έχουν και καρναβαλικό στοιχείο, και πολιτικό, και κιτς, και υπερβολή. Μπορούμε να κρίνουμε αισθητικά ό,τι θέλουμε, αλλά άλλο αυτό κι άλλο να πεις "δεν έχετε δικαίωμα". Το βασικό τους νόημα είναι πως είναι εδώ και δεν ντρεπόνται πια για την ύπαρξη τους. Αυτό για ανθρώπους που έχουν φάει μια ζωή ντροπή και βία δεν είναι λεπτομέρεια.

Οι ομοφιλόφιλοι έχουν κάθε δικαίωμα στη συμβίωση αλλά δεν έχουν το δικαίωμα να αποκτήσουν παιδί κι αυτό όχι γιατί δεν μπορούν να γίνουν εξαιρετικοί γονείς αλλά γιατί δημιουργούνται ηθικά και ψυχικά διλήμματα που έχουν να κάνουν με το ίδιο το παιδί και κατά περίπτωση με την παρένθετη μητέρα.

Εδώ μπαίνει επιτέλους στο τραπέζι κάτι που όντως έχει ερευνηθεί εξαντλητικά: Πώς τα πάνε τα παιδιά που μεγαλώνουν με ομόφυλους γονείς;

Ήδη από τη δεκαετία του 2000, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία συνοψίζει δεκάδες μελέτες λέγοντας ότι τα παιδιά ομόφυλων γονέων δεν εμφανίζουν συστηματικά χειρότερα αποτελέσματα σε ψυχολογική προσαρμογή, κοινωνικές δεξιότητες ή σχολικές επιδόσεις σε σύγκριση με τα παιδιά ετερόφυλων γονέων.

Η Susan Golombok και άλλοι ερευνητές, σε μακροχρόνιες μελέτες νέων μορφών οικογένειας (ομόφυλα ζευγάρια, υιοθεσίες, δότες κλπ), βρίσκουν σταθερά ότι η ποιότητα της σχέσης και η γονεική φροντίδα προβλέπουν την ευημερία του παιδιού, όχι το φύλο ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονιών.

Άρα το επιχείρημα απλώς αγνοεί ότι η βιβλιογραφία λέει πως όντως γίνονται, κατά μέσο όρο, εξίσου καλοί γονείς και τα παιδιά μεγαλώνουν μία χαρά όπως τα υπόλοιπα.

Για την παρένθετη μητρότητα:

Οι ψυχολογικές μελέτες σε οικογένειες με παρένθετη μητέρα δείχνουν ότι τα παιδιά σε γενικές γραμμές έχουν καλή ψυχολογική προσαρμογή και σχέσεις με τους γονείς τους και ότι οι ίδιες οι παρένθετες, δεν μετανιώνουν για τη συμμετοχή τους, όταν η διαδικασία γίνεται με σωστή συναίνεση και πλαίσιο.

Άλλο θέμα, πολύ σοβαρό φυσικά, είναι η εκμετάλλευση φτώχειας σε διεθνείς αγορές παρένθετων μητέρων. Αυτό όμως δεν αφορά μόνο τα γκέι ζευγάρια. Αφορά και τα ετερόφυλα ζευγάρια που χρησιμοποιούν παρένθετη μητέρα. Αν θες να κάνουμε ηθική κριτική, να την κάνουμε συνολικά στη βιομηχανία, όχι μόνο όταν το ζευγάρι είναι ομόφυλο.

Τα ηθικά και ψυχικά διλήμματα που επικαλείσαι για το παιδί σχεδόν πάντα, όπου καταγράφονται, σχετίζονται με το κοινωνικό στίγμα (πώς τους αντιμετωπίζει το σχολείο, το περιβάλλον), όχι με το γεγονός ότι έχει δύο μπαμπάδες ή δύο μαμάδες ή ότι γεννήθηκε με παρένθετη μητέρα.

Golombok, S. et al. (2003). Children with lesbian mothers: A community study. Developmental Psychology
Farr, R. H., Forssell, S. L., & Patterson, C. J. (2010). Parenting and child development in adoptive families: Does parental sexual orientation matter? Applied Developmental Science
Fedewa, A. L., Black, W. W., & Ahn, S. (2015). Children and adolescents with same-gender parents: A meta-analytic approach in assessing outcomes. Journal of GLBT Family Studies
American Academy of Pediatrics (2013). Policy Statement: Promoting the Well-Being of Children with Gay or Lesbian Parents.
Jadva, V., Murray, C., Lycett, E., MacCallum, F., & Golombok, S. 2003. Surrogacy families: Parental functioning, parent–child relationships and children’s psychological adjustment. Human Reproduction
Imrie, S., & Jadva, V. 2014. Children conceived through surrogacy: The experiences and psychological wellbeing of surrogacy families. Human Reproduction
Golombok, S. (2015). Modern Families: Parents and Children in New Family Forms.
Goldberg, A. E. (2010). Lesbian and Gay Parents and Their Children: Research on the Family Life Cycle.


6. Οι νέες φωνές θα δημιουργήσουν νέες αδύναμες ομάδες

Συνεπώς αυτούς που αναφέρεις σαν αδύναμες ομάδες που έχουν περάσει από τη φάση της σιωπής στη φάση της έντονης απάντησης, τείνουν να σωπάσουν κάποιες άλλες αδύναμες ομάδες ή να δημιουργήσουν νέες [...] και έτσι μετά από κάποια χρόνια να καθόμαστε να ξανασυζητάμε πώς να χησιμοποιούμε πολιτικά ορθό λόγο, αλλά στην ουσία τα προβλήματα να διαιωνίζονται.

Αναγνωρίζω δύο φόβους εδώ. Ότι κάθε νέα χειραφέτηση θα παράγει απλώς νέα θύματα, και ότι η πολιτική ορθότητα είναι κάποιου είδους αέναη γλωσσική αστυνόμευση χωρίς ουσία.

Για το πρώτο: ιστορικά, όταν σταματήσαμε να δεχόμαστε δημόσιο ρατσιστικό λόγο ως "κανονικό", δεν δημιουργήσαμε νέους "καταπιεσμένους" απλώς περιορίσαμε θεσμοποιημένες μορφές ταπείνωσης. Το ίδιο με τον σεξισμό στον εργασιακό χώρο. Οκ, άποιοι άντρες νιώθουν ότι "δεν μπορούν πια να πουν τίποτα" γιατί δεν μπορούν να φωνάξουν "ΚΩΛΑΡΑ" όταν περνάει μία γυναίκα με κολάν αλλά στην πράξη φυσικά και μπορούν, απλώς όχι χωρίς συνέπειες.

Για το δεύτερο: το ότι συζητάμε τώρα εδώ αναλυτικά όλα αυτά είναι ήδη διάψευση του "δεν επιτρέπονται ερωτήσεις". Οι ερωτήσεις επιτρέπονται. Αυτό που δεν επιτρέπεται πια στο mainstream επιστημονικό/θεσμικό πλαίσιο είναι να βαφτίζουμε την ομοφυλοφιλία αρρώστια, να προσφέρουμε θεραπείες που κάνουν ζημιά, να στερούμε δικαιώματα γονεικότητας όταν τα δεδομένα δείχνουν ότι τα παιδιά είναι καλά.

Και είναι καλό που δεν επιτρέπονται, όχι μόνο επειδή "προσβάλλουν", αλλά επειδή δεν στέκουν ούτε επιστημονικά ούτε ηθικά.

7. Γέρος, παππούς, υπερήλικας

Για παράδειγμα οι λέξεις γέρος, παππούς και υπερήλικας μπορούν να αποκτήσουν τόσο χροιά οικοιότητας όσο και προσβολής κατά περίπτωση.

Εδώ συμφωνούμε πλήρως. Η πολιτική ορθότητα, στο υγιές της κομμάτι, δεν είναι manual λέξεων.
Είναι ένα πλαίσιο:
- σε ποιον μιλάς,
- με ποια πρόθεση,
- τι ιστορικά προβλήματα κουβαλάει η κάθε λέξη.

Όταν το λες στον παππού σου με αγάπη, είναι άλλο πράγμα. Όταν πετάς "άντε μωρέ ο γέρος, δεν έχει σημασία η γνώμη του", είναι μειωτικό. Και αυτό είναι η καλύτερη απόδειξη πως οι λέξεις που διαλέγουμε έχουν σημασία!


Μία μικρή σύνοψη ή tldr:

Ενώ θεωρείς πως "παρεξηγείς απλώς λέξεις" στην πραγματικότητα υπερασπίζεσαι συγκεκριμένες ιεραρχίες. Ότι κάποιοι de facto δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση σε γονεικότητα, σε ορατότητα, σε πλήρη ισότητα δικαιωμάτων. Για να στηριχτεί αυτό, επικαλείσαι "ερωτήματα" που η επιστήμη έχει απαντήσει σε μεγάλο βαθμό ή που, ακόμη κι αν ήταν ανοιχτά, δεν θα νομιμοποιούσαν την άνιση μεταχείριση.

Η πολιτική ορθότητα σε ενοχλεί ακριβώς επειδή σταματά να αφήνει αυτές τις ιεραρχίες να περνάνε σαν "κοινή λογική" ή "όρια της κοινωνίας" και τις εκθέτει ως ιστορικά φορτισμένες επιλογές υπέρ κάποιων και εις βάρος άλλων.

Δεν περιμένω να αλλάξεις γνώμη από ένα ποστ στο basketforum. Αλλά αν θέλουμε πράγματι "πολύπλευρη, λογική και ψύχραιμη συζήτηση", πρέπει τουλάχιστον να αναγνωρίζουμε ως βάση το τι λέει η επιστήμη για την υγεία, την ανάπτυξη των παιδιών, την αποτελεσματικότητα ή μη των "θεραπειών", και όχι με ιδέες που έχουν αποσυρθεί εδώ και μισό αιώνα.

[Leon Man]

Κατά πρώτον θα ήθελα να δώσω συγχαρητήρια στον nicolas_asteri γιατί άνοιξε ένα θέμα γενικότερου (από τα μπασκετικά) ενδιαφέροντος και για τον κόπο και την προσπάθειά του να συστηματοποιήσει σε μια παρουσίαση το ζήτημα και τις θέσεις του.
Αυτό που θα ήθελα να πω, από τη μεριά μου, είναι πως αυτά είναι θέματα που δεν λύνονται "από τα πάνω" αλλά "από τα κάτω", όταν θα έχουν ωριμάσει στα μυαλά των ανθρώπων κάποια πράγματα. Η διαδικασία αυτή δεν είναι σύντομη, μπορεί να κρατήσει και εκατοντάδες χρόνια, μέχρι να φτάσουν να γίνουν κάποια πράγματα κτήμα της κοινωνίας. Αυτό, τουλάχιστον, έχει δείξει η ανθρώπινη εξέλιξη από τους πρωτόγονους μέχρι σήμερα.
Οπότε είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι σε οποιαδήποτε "πολιτική ορθότητα", ιδίως αν εκφράζεται με τη δημιουργία αναγκαστικών κανόνων συμπεριφοράς και έκφρασης δημόσιου λόγου. Συμφωνώ ότι πρέπει να γίνονται διαδικασίες ζύμωσης και διάπλασης της σκέψης, αλλά όχι εξαναγκαστικά. Είναι ατελέσφορο.
Και το άλλο, για το οποίο δεν είμαι απλά επιφυλακτικός αλλά με βρίσκει εντελώς αντίθετο, είναι η τάση που διαμορφώνεται σιγά-σιγά, κυρίως στην Αμερική αλλά (δυστυχώς) και στην Ευρώπη, αναθεωρητισμού και "λογοκρισίας" (μέχρι του σημείου απαγόρευσης;;;) ορισμένων έργων της παγκόσμιας γραμματείας που δεν ταιριάζουν με τις σημερινές επιταγές της "πολιτικής ορθότητας". Θεωρώ εντελώς απαράδεκτο να κατηγορούνται σήμερα συγγραφείς του παρελθόντος (π.χ. Όμηρος, Σαίξπηρ κλπ) επειδή στα έργα τους υπάρχει "ρατσιστικός" ή "σεξιστικός" λόγος.
Το κάθε έργο αντανακλά τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργήθηκε και δεν μπορεί να κρίνεται κάτω από τις σημερινές δικές μας αντιλήψεις. Για παράδειγμα, η θέση της γυναίκας στους ομηρικούς χρόνους ήταν διαφορετική από αυτή που είναι σήμερα. Δεν θα απαγορεύσουμε να διαβάζουμε Όμηρο ή Σαίξπηρ επειδή έκφραζαν τα κοινωνικώς κρατούντα της εποχής τους, ούτε θα αλλάξουμε τα κείμενά τους για να ταιριάζουν με τις πεποιθήσεις μας, ούτε (πολύ περισσότερο) θα στείλουμε όλο τους το έργο στο πυρ το εξώτερο. Δεν θα γίνουμε Φαρενάιτ 451.

[ggr]

Κατά πρώτον θα ήθελα να δώσω συγχαρητήρια στον nicolas_asteri γιατί άνοιξε ένα θέμα γενικότερου (από τα μπασκετικά) ενδιαφέροντος και για τον κόπο και την προσπάθειά του να συστηματοποιήσει σε μια παρουσίαση το ζήτημα και τις θέσεις του.
Αυτό που θα ήθελα να πω, από τη μεριά μου, είναι πως αυτά είναι θέματα που δεν λύνονται "από τα πάνω" αλλά "από τα κάτω", όταν θα έχουν ωριμάσει στα μυαλά των ανθρώπων κάποια πράγματα. Η διαδικασία αυτή δεν είναι σύντομη, μπορεί να κρατήσει και εκατοντάδες χρόνια, μέχρι να φτάσουν να γίνουν κάποια πράγματα κτήμα της κοινωνίας. Αυτό, τουλάχιστον, έχει δείξει η ανθρώπινη εξέλιξη από τους πρωτόγονους μέχρι σήμερα.
Οπότε είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι σε οποιαδήποτε "πολιτική ορθότητα", ιδίως αν εκφράζεται με τη δημιουργία αναγκαστικών κανόνων συμπεριφοράς και έκφρασης δημόσιου λόγου. Συμφωνώ ότι πρέπει να γίνονται διαδικασίες ζύμωσης και διάπλασης της σκέψης, αλλά όχι εξαναγκαστικά. Είναι ατελέσφορο.
Και το άλλο, για το οποίο δεν είμαι απλά επιφυλακτικός αλλά με βρίσκει εντελώς αντίθετο, είναι η τάση που διαμορφώνεται σιγά-σιγά, κυρίως στην Αμερική αλλά (δυστυχώς) και στην Ευρώπη, αναθεωρητισμού και "λογοκρισίας" (μέχρι του σημείου απαγόρευσης;;;) ορισμένων έργων της παγκόσμιας γραμματείας που δεν ταιριάζουν με τις σημερινές επιταγές της "πολιτικής ορθότητας". Θεωρώ εντελώς απαράδεκτο να κατηγορούνται σήμερα συγγραφείς του παρελθόντος (π.χ. Όμηρος, Σαίξπηρ κλπ) επειδή στα έργα τους υπάρχει "ρατσιστικός" ή "σεξιστικός" λόγος.
Το κάθε έργο αντανακλά τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργήθηκε και δεν μπορεί να κρίνεται κάτω από τις σημερινές δικές μας αντιλήψεις. Για παράδειγμα, η θέση της γυναίκας στους ομηρικούς χρόνους ήταν διαφορετική από αυτή που είναι σήμερα. Δεν θα απαγορεύσουμε να διαβάζουμε Όμηρο ή Σαίξπηρ επειδή έκφραζαν τα κοινωνικώς κρατούντα της εποχής τους, ούτε θα αλλάξουμε τα κείμενά τους για να ταιριάζουν με τις πεποιθήσεις μας, ούτε (πολύ περισσότερο) θα στείλουμε όλο τους το έργο στο πυρ το εξώτερο. Δεν θα γίνουμε Φαρενάιτ 451.

Συμφωνώ πλήρως. Όταν γίνεται λογοκρισία φτάνουμε σε άλλο επίπεδο.

[gourgou]

Νικόλα, έχω πρόβλημα με τον πολιτικά ορθό λόγο όταν περιορίζει την ελευθερία του λόγου, μένει στους τύπους και στην επιφάνεια και δεν αγγίζει την ουσία των προβλημάυων, όταν εργαλειποιείται και ενίοτε όταν χρησιμοποιείται σαν μέσο ανάδειξης υψηλού κοινωνικού προφίλ και μορφωτικού επιπέδου.

Παρόλο που διακρίνω ένα παιχνίδι λέξεων θα επανέλθω αυτή τη φορά προσπαθώντας να γίνω πιο ξεκάθαρος. Έγραψα ότι οι απόψεις απορρέουν από τις ηθικές αξίες. Οι ηθικές αξίες σε μία κοινωνία δεν διαμορφώνονται από μία συγκεκριμένη ομάδα εξουσίας που επιβάλει το λογικό και φυσιολογικό, ούτε σε μία νύχτα. Είναι αποτέλεσμα πολιτισμικών επιδράσεων,της φιλοσοφίας, της θρησκείας της ιστορίας και του νομικού συστήματος, είναι αποτέλεσμα ζυμώσεων αρκετών ετών και αποτελούν οδηγό συμπεριφοράς και προάγουν την κοινωνική συνοχή και εμπιστοσύνη.

Η επιρροή της επιστήμης στην διαμόρφωση ή η αναπροσαρμογή αυτών των αξιών είναι δεδομένη. Όταν όμως καλείται η επιστημή να παίξει τον δικό της ρόλο σε αυτή την επίδραση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν ότι : η επιστήμη παραβλέπει τις ηθικές και αξιακές διαστάσεις, υπεραπλουστεύει την πολυπλοκότητα κάποιων ζητημάτων, δεν έχει εφαρμογή στην ανθρώπινη εμπειρία και τέλος, η ρευστότητά της. Και όπως έλεγε και ο Αινστάιν η επιστήμη προσφέρει τα μέσα για την επίτευξη σκοπών, δεν μπορεί όμως να δημιουργήσει ηθικούς σκοπούς από μόνη της. Η πρόοδος των επιστημών που ασχολούνται με τα ψυχολογικά ζητήματα του ανθρώπου, τα καλύτερα μέσα και ενημέρωση και η πιο εύκολη πρόσβαση δεν μείωσαν τα ψυχικά προβλήματα, αντ΄αυτού βαίνουν συνεχώς αυξανόμενα. Θα πρέπει λοιπόν και η ίδια επιστημονική κοινότητα να αναλογιστεί τις ευθύνες τις και να μην τις μεταθέτει συνεχώς στην κοινωνία.

(Η ομοφυλοφιλία μέχρι το 1973 ήταν καταχωρισμένη ως ψυχιατρική διαταραχή και ουδεμία σχέση έχει με παραδοσιακή αντίληψη. Διάγνωση της ψυχιατρικής επιστήμης ήταν η οποία με τα μετέπειτα ευρύματα καταρίφθηκε. Αν η κοινωνία άργησε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, συγνώμη αλλά πρέπει να υπάρχει και μία κατανόηση. Ούτε η ενημέρωση που υπάρχει, υπήρχε ούτε πρέπει να αντιμετωπίζονται όλοι σαν ακαδημαϊκοί.)

Μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντέδρασε υγιώς στην καταπίεση που είχαν υποστεί οι ομοφυλόφιλοι διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον γνήσιας αποδοχής.Αυτή τη γνήσια αποδοχή σήμερα δεν την αμφισβητεί κανένας σοβαρά. Αλλά είναι τελείως διαφορετικό να μιλάμε για θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα και άλλο η πραγμάτωση της επιθυμίας να γίνει κάποιος γονιός. Πράγματι τα επιστημονικά ευρήματα αποδεικνύουν ότι το ομόφυλο περιβάλλον είναι εξίσου σταθερό και υγιές με το ετερόφυλο όσον αφορά την ανατροφή του παιδιού. Αυτά τα δεδομένα όμως περιορίζονται στην ειδική σταθερότητα που δείχνει ένα ομόφυλλο ζευγάρι (κυρίως αντρών) και αγνοούν επιδεικτικά την γενική αστάθεια (κυρίως γυναικών). Άλλα σημεία αυτών των μελετών που επιδέχονται κριτικής είναι ότι επικεντρώνονται στη συμπεριφορά και την τυπική ανάπτυξη του παιδιού μη λαμβάνοντας υπόψιν την προσωπική εμπειρία (δηλ. το παιδί αντιμετωπίζεται όχι σαν μία σύνθετη οντότητα, αλλά σαν μία βιοχημική μηχανή που έχει απλά ανάγκες και εκτελεί λειτουργίες). Επίσης, είναι αδύνατον να υπάρχει τυχαιοποίηση των δειγμάτων ή αυτά να είναι αντιπροσωπευτικά, το συντριπτικό ποσοστό των ομόφυλων ζευγαριών που συμμετείχαν στις έρευνες ήταν γυναικεία ζευγάρια εκ των οποίων το ένα μέλος ήταν η βιολογική μητέρα, τα δεδομένα σε πολλές μελέτες προέρχονται από αυτοαναφορές των ίδιων των γονέων και τέλος οι περισσότερες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε αρκετά προοδευτικές κοινωνίες (Ολλανδία, ΗΠΑ ορισμένες πολιτείες, Σουηδία , Ην. Βασίλειο), με ότι αυτό συνεπάγεται επί της εφαρμογής σε ποιο συντηρητικές κοινωνίες. Συν όλα τα παραπάνω θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και η ρευστότητα της επιστήμης της ψυχολογίας όπου είναι και η μεγαλύτερη μεταξύ των επιστημών.

Για την παρένθετη μητρότητα η ίδια η επιστήμη ενώ θεωρεί ότι ο θηλασμός συμβάλλει στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και ενισχύει τον ψυχικό δεσμό μεταξύ μητέρας και παιδιού (ο οποίος δεσμός έχει ξεκινήσει ήδη κατά την κυοφορία), για να υποστηρίξει την παρενθετότητα αρκείται στην σταθερότητα και αγάπη που θα δείξει ο αρχικός φροντιστής. Σε περίοδο πολέμου ή αιφνιδίου θανάτου να γίνει αποδεκτός ο όρος του φροντιστή. Αλλά να υποβάλλονται γυναίκες και παιδιά σε μία αφύσικη κατάσταση για να ικανοποιήσουν κάποιοι την επιθυμία να γίνουν γονείς είναι μία εντελώς εγωκεντρική και εγωϊστική προσέγγιση. Και αυτό είναι κατακριτέο και αφορά και τα ετερόφυλα ζευγάρια. Επίσης η παρενθετότητα είναι ένα αρκετά ακριβό σπορ για πολύ δυνατά πορτοφόλια, με κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για την δημιουργία αστικών διαφορών στην ίδια την ΛΟΑΤΙ+ κοινότητα και κατ΄επέκταση στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Αυτό, δεν αποτελεί υπόθεση, αλλά πραγματικότητα αφού έρευνες δείχνουν ότι το συντριπτικό ποσοστό των ομόφυλων αντρικών ζευγαριών που έχουν παιδί χαρακτηρίζονται από υψηλό μορφωτικό επίπεδο και εισόδημα.

Το “born this way” πέρασε από την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα στους θεσμούς και όχι το αντίθετο. Ωστόσο η επιστήμη αναγνωρίζει ότι η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη όπως έγραψες κι εσυ. Δεν είναι ενα απλό «είτε γεννιέσαι έτσι, είτε το επιλέγεις». Επίσης η ρευστότητα που βιώνουν κάποιοι άνθρωποι περιπλέκει ακόμη περισσότερο το παραπάνω μήνυμα. Άλλη περίπτωση είναι η εγωδυστονική ομοφυλοφιλία , όπου τα άτομα αισθάνονται δυσφορία με τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό και ενώ τα ευρύματα από την Αυστραλία δείχνουν εσωτερική σύγκρουση, η επιστήμη επιμένει ότι αυτή η δυσφορία οφείλεται σε κοινωνικούς παράγοντες αποκλειστικά (στίγμα), αρνούμενη να παρέχει υποστήριξη προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Η επιστήμη για να υποστηρίξει ότι το στρες των ομοφυλόφιλων ατόμων είναι αποτέλεσμα έλλειψης κοινωνικής αποδοχής βασίζεται κυρίως στο Μοντέλο του Μειονοτικού Στρες το οποίο αναπτύχθηκε από τον Meyer και το οποίο χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα για να ενθαρρύνει αλλαγές πολιτικής. Οι παράγοντες αυτοί είναι η βία και οι διακρίσεις, το στίγμα, η εσωτερική ομοφοβία και η προσδοκία της απόρριψης. Έρευνες όμως στην Ολλανδία και στις ΗΠΑ έδειξαν ότι παρόλο που οι κοινωνικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές εντούτις δεν παρουσιάστηκε αξιοσημείωτη βελτίωση στην ψυχική υγεία. Και το ακόμη πιο ανησυχητικό εύρημα των ερευνών ήταν ότι η ψυχική δυσφορία των νέων ήταν μεγαλύτερη παρόλο που μεγάλωσαν σε πιο ευνοϊκό περιβάλλον. Η εξήγηση της επιστήμης για αυτά τα ευρήματα είναι ότι οφείλεται πάλι στο ότι το στίγμα δεν εξαλείφθηκε τελείως, στην εσωτερική ομοφοβία που έχει συσσωρευτεί όλα τα προηγούμενα χρόνια, στις υψηλότερες προσδοκίες και απογοήτευση που νιώθουν σε αυτές τις προοδευτικές κοινωνίες συν ότι για τη νεότερη γενιά υπάρχουν νέες προκλήσεις (πίεση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης - οι οποίες βέβαια δεν είναι και διαφορετικές στους ετερόφυλους). Παρόλο που έρευνες έχουν εντοπίσει και άλλα ένοχα στοιχεία όπως η ευαισθησία στην απόρριψη, η έλλειψη ελέγχου συναισθημάτων, ο νευρωτισμός, ο ιδεομηρυκασμός και τα γονίδια όλα αυτά είναι ελλάσονος σημασίας για την επιστημονική κοινότητα η οποία επιμένει ότι για όλα φταίει η κοινωνία.

Και κάπου στα επιστημονικά εγχειρίδια, με ψιλά γράμματα κι αν είναι κάποιος παρατηρητικός, θα βρει και τον όρο του ενδομειοτικού στρες όπως ερευνήθηκε από τον Pachankis. Εν τάχει, σχετικά με το ενδομυονοτικό στρες. Ορισμένες γυναικείες κοινότητες διέπονται από κριτήρια όπως αθλητικό σώμα, σεξουαλική εμφάνιση με αντίστοιχο ντύσιμο και υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Αντίστοιχα σε ορισμένες ανδρικές κοινοτήτες δίνεται έμφαση στην αρρενωπότητα και εισόδημα . Η καχυποψία που αντιμετωπίζονται οι bi από την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Ο πολιτισμός των bar & clubs με διαδεμονένη χρήση ουσιών. Ο αποκλεισμός των ατόμων που δεν μπορούν να πετύχουν αυτά τα πρότυπα ή ο εξοστρακισμός που νιώθουν, δεν είναι προκαταλήψεις και παρωχημένες αντιλήψεις αλλά φαινόμενα καταγεγραμμένα. Συμπερασματικά, η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα μπορεί να αποτελέσει ένα περιβάλλον το ίδιο τοξικό με αυτό των ετεροφυλόφιλων.

Συνοψίζοντας, δεν είναι απλά χρήσιμη, αλλά αναγκαία η αναπροσαρμογή της ελληνικής γλώσσας προκειμένου να μην προσβάλλονται ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, αλλά δεν λύνονται τα κοινωνικά προβλήματα. Επιστήμη, πολιτεία και κοινωνία θα πρέπει κάποια στιγμή να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα και να μην μένουν στους τύπους. Γιατί αυξάνονται τα διαζύγια, γιατί αυξάνονται οι ψυχικές παθήσεις, γιατί αυξάνεται η εγκληματικότητα και η βία κα. δεν λύνονται απλώς με τον λόγο. Η έννοια της μονογονεϊκής οικογένειας είναι χρήσιμη, αλλά δεν θα απαλύνει τον πόνο του παιδιού που χώρισαν οι γονείς του.

Και τέλος, (απεχθάνομαι τη χρήση του ΑΙ στη δημόσια συζήτηση) αλλά παραθέτω την απάντηση του ChatGPT σε σχετική ερώτηση για το στίγμα και γιατί δεν μειώνονται τα ψυχικά προβλήματα των ομοφυλόφιλων σε προοδευτικές κοινωνίες όπως Αυστραλία, Καναδά, Σκανδιναβία και Ολλανδία. Στην ουσία επιβεβαιώνει όλη την επιφυλακτικότητα των ανωτέρω ισχυρισμών σχετικά με την ανελαστικότητα της επιστήμης στο θέμα του στίγματος.

....................
Ας το εξετάσουμε σοβαρά και χωρίς «ιδεολογικούς αυτόματους πιλότους»
Δεν υπάρχει μόνο ένα αίτιο.
Το στίγμα είναι σημαντικό, αλλά δεν αρκεί για να εξηγήσει την πλήρη εικόνα.
Και η επιστήμη πράγματι εστιάζει σε αυτό πιο πολύ απ’ όσο ίσως πρέπει.

Ας το εξηγήσουμε προσεκτικά.

1. Το μοντέλο του “stigma → internalized stress → mental distress” είναι αληθινό
Αλλά είναι μερικό. Δεν εξηγεί πλήρως:
• γιατί τα ψυχικά προβλήματα εμμένουν και μετά τη μείωση του στίγματος
• γιατί σε κοινωνίες υψηλής αποδοχής τα προβλήματα δεν πέφτουν στο «μέσο όρο»
• γιατί ορισμένες ομάδες εντός των ΛΟΑΤΚΙ+ έχουν υψηλότερη ευαλωτότητα ανεξάρτητα από το περιβάλλον
Άρα ναι, υπάρχει κενό.
2. Η επιστήμη ίσως ερμηνεύει υπερβολικά κοινωνιολογικά τα δεδομένα
Αυτό συμβαίνει διότι:
• το stigma/ minority stress είναι το κυρίαρχο θεωρητικό πλαίσιο,
• έχει ισχυρή πολιτική και κοινωνική εύνοια,
• πολλά εργαλεία μετράνε μόνο δείκτες στίγματος,
• οι ερευνητές φοβούνται ότι αν βρουν «μη κοινωνικές» αιτίες, θα παρερμηνευτούν ως παθολογικοποίηση.
Αυτό δημιουργεί μια δομική μεροληψία.
3. Υπάρχουν και άλλα αίτια που η επιστήμη συχνά παραγνωρίζει
Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι υψηλά επίπεδα ψυχικών δυσκολιών προκύπτουν επίσης από:
✔ Δυσκολία ανάπτυξης ταυτότητας σε εφηβεία χωρίς σαφή πρότυπα
Ακόμη και σε προοδευτικές κοινωνίες, η σεξουαλική διαφοροποίηση παραμένει κοινωνικά φορτισμένη.
✔ Αυξημένη έκθεση σε τραυματικές εμπειρίες παιδικής ηλικίας
Οι στατιστικές είναι πιο υψηλές για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.
✔ Προβλήματα σχέσεων / ανασφάλεια προσκόλλησης
Συχνότερα λόγω οικογενειακής απόστασης ή απόρριψης (όχι πάντα, αλλά συχνότερα).
✔ Υψηλότερα ποσοστά μοναξιάς
Ακόμα και σε προοδευτικές πόλεις.
✔ Περισσότερα εμπόδια στην ερωτική/σεξουαλική ζωή λόγω κοινωνικών δομών
(Ακόμη και με αποδοχή, οι κοινωνικές δομές είναι σχεδιασμένες γύρω από την ετεροκανονικότητα.)
✔ Χρόνια αβεβαιότητα σχετικά με την κοινωνική θέση
Ακόμη και αν η κοινωνία γενικά αποδέχεται, η προσωπική εμπειρία μπορεί να είναι απρόβλεπτη.
Κανένα από αυτά δεν είναι «ιατροποίηση της ομοφυλοφιλίας».
Είναι κοινωνικο-ψυχολογικοί παράγοντες πέρα από το απλό στίγμα.
4. Συμπέρασμα: η επιστήμη δεν κάνει λάθος — αλλά κάνει υπεραπλούστευση
✔ Το στίγμα είναι σημαντικός παράγοντας.
✖ Δεν είναι ο μοναδικός.
✖ Και δεν εξηγεί πλήρως τα δεδομένα σε προοδευτικές κοινωνίες.


«Και φυσικά υπάρχουν και οι αντίστοιχες μελέτες για όποιον ενδιαφέρεται»

Για όποιον το προσπέρασε, το πιο σημαντικό από όσα αναφέρει είναι το "χωρίς ιδεολογικούς αυτόματους πιλότους".

[nikolas_asteri]

Νικόλα, έχω πρόβλημα με τον πολιτικά ορθό λόγο όταν περιορίζει την ελευθερία του λόγου, μένει στους τύπους και στην επιφάνεια και δεν αγγίζει την ουσία των προβλημάυων, όταν εργαλειποιείται και ενίοτε όταν χρησιμοποιείται σαν μέσο ανάδειξης υψηλού κοινωνικού προφίλ και μορφωτικού επιπέδου.

Παρόλο που διακρίνω ένα παιχνίδι λέξεων θα επανέλθω αυτή τη φορά προσπαθώντας να γίνω πιο ξεκάθαρος. Έγραψα ότι οι απόψεις απορρέουν από τις ηθικές αξίες. Οι ηθικές αξίες σε μία κοινωνία δεν διαμορφώνονται από μία συγκεκριμένη ομάδα εξουσίας που επιβάλει το λογικό και φυσιολογικό, ούτε σε μία νύχτα. Είναι αποτέλεσμα πολιτισμικών επιδράσεων,της φιλοσοφίας, της θρησκείας της ιστορίας και του νομικού συστήματος, είναι αποτέλεσμα ζυμώσεων αρκετών ετών και αποτελούν οδηγό συμπεριφοράς και προάγουν την κοινωνική συνοχή και εμπιστοσύνη.

Η επιρροή της επιστήμης στην διαμόρφωση ή η αναπροσαρμογή αυτών των αξιών είναι δεδομένη. Όταν όμως καλείται η επιστημή να παίξει τον δικό της ρόλο σε αυτή την επίδραση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν ότι : η επιστήμη παραβλέπει τις ηθικές και αξιακές διαστάσεις, υπεραπλουστεύει την πολυπλοκότητα κάποιων ζητημάτων, δεν έχει εφαρμογή στην ανθρώπινη εμπειρία και τέλος, η ρευστότητά της. Και όπως έλεγε και ο Αινστάιν η επιστήμη προσφέρει τα μέσα για την επίτευξη σκοπών, δεν μπορεί όμως να δημιουργήσει ηθικούς σκοπούς από μόνη της. Η πρόοδος των επιστημών που ασχολούνται με τα ψυχολογικά ζητήματα του ανθρώπου, τα καλύτερα μέσα και ενημέρωση και η πιο εύκολη πρόσβαση δεν μείωσαν τα ψυχικά προβλήματα, αντ΄αυτού βαίνουν συνεχώς αυξανόμενα. Θα πρέπει λοιπόν και η ίδια επιστημονική κοινότητα να αναλογιστεί τις ευθύνες τις και να μην τις μεταθέτει συνεχώς στην κοινωνία.

(Η ομοφυλοφιλία μέχρι το 1973 ήταν καταχωρισμένη ως ψυχιατρική διαταραχή και ουδεμία σχέση έχει με παραδοσιακή αντίληψη. Διάγνωση της ψυχιατρικής επιστήμης ήταν η οποία με τα μετέπειτα ευρύματα καταρίφθηκε. Αν η κοινωνία άργησε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, συγνώμη αλλά πρέπει να υπάρχει και μία κατανόηση. Ούτε η ενημέρωση που υπάρχει, υπήρχε ούτε πρέπει να αντιμετωπίζονται όλοι σαν ακαδημαϊκοί.)

Μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντέδρασε υγιώς στην καταπίεση που είχαν υποστεί οι ομοφυλόφιλοι διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον γνήσιας αποδοχής.Αυτή τη γνήσια αποδοχή σήμερα δεν την αμφισβητεί κανένας σοβαρά. Αλλά είναι τελείως διαφορετικό να μιλάμε για θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα και άλλο η πραγμάτωση της επιθυμίας να γίνει κάποιος γονιός. Πράγματι τα επιστημονικά ευρήματα αποδεικνύουν ότι το ομόφυλο περιβάλλον είναι εξίσου σταθερό και υγιές με το ετερόφυλο όσον αφορά την ανατροφή του παιδιού. Αυτά τα δεδομένα όμως περιορίζονται στην ειδική σταθερότητα που δείχνει ένα ομόφυλλο ζευγάρι (κυρίως αντρών) και αγνοούν επιδεικτικά την γενική αστάθεια (κυρίως γυναικών). Άλλα σημεία αυτών των μελετών που επιδέχονται κριτικής είναι ότι επικεντρώνονται στη συμπεριφορά και την τυπική ανάπτυξη του παιδιού μη λαμβάνοντας υπόψιν την προσωπική εμπειρία (δηλ. το παιδί αντιμετωπίζεται όχι σαν μία σύνθετη οντότητα, αλλά σαν μία βιοχημική μηχανή που έχει απλά ανάγκες και εκτελεί λειτουργίες). Επίσης, είναι αδύνατον να υπάρχει τυχαιοποίηση των δειγμάτων ή αυτά να είναι αντιπροσωπευτικά, το συντριπτικό ποσοστό των ομόφυλων ζευγαριών που συμμετείχαν στις έρευνες ήταν γυναικεία ζευγάρια εκ των οποίων το ένα μέλος ήταν η βιολογική μητέρα, τα δεδομένα σε πολλές μελέτες προέρχονται από αυτοαναφορές των ίδιων των γονέων και τέλος οι περισσότερες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε αρκετά προοδευτικές κοινωνίες (Ολλανδία, ΗΠΑ ορισμένες πολιτείες, Σουηδία , Ην. Βασίλειο), με ότι αυτό συνεπάγεται επί της εφαρμογής σε ποιο συντηρητικές κοινωνίες. Συν όλα τα παραπάνω θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και η ρευστότητα της επιστήμης της ψυχολογίας όπου είναι και η μεγαλύτερη μεταξύ των επιστημών.

Για την παρένθετη μητρότητα η ίδια η επιστήμη ενώ θεωρεί ότι ο θηλασμός συμβάλλει στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και ενισχύει τον ψυχικό δεσμό μεταξύ μητέρας και παιδιού (ο οποίος δεσμός έχει ξεκινήσει ήδη κατά την κυοφορία), για να υποστηρίξει την παρενθετότητα αρκείται στην σταθερότητα και αγάπη που θα δείξει ο αρχικός φροντιστής. Σε περίοδο πολέμου ή αιφνιδίου θανάτου να γίνει αποδεκτός ο όρος του φροντιστή. Αλλά να υποβάλλονται γυναίκες και παιδιά σε μία αφύσικη κατάσταση για να ικανοποιήσουν κάποιοι την επιθυμία να γίνουν γονείς είναι μία εντελώς εγωκεντρική και εγωϊστική προσέγγιση. Και αυτό είναι κατακριτέο και αφορά και τα ετερόφυλα ζευγάρια. Επίσης η παρενθετότητα είναι ένα αρκετά ακριβό σπορ για πολύ δυνατά πορτοφόλια, με κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για την δημιουργία αστικών διαφορών στην ίδια την ΛΟΑΤΙ+ κοινότητα και κατ΄επέκταση στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Αυτό, δεν αποτελεί υπόθεση, αλλά πραγματικότητα αφού έρευνες δείχνουν ότι το συντριπτικό ποσοστό των ομόφυλων αντρικών ζευγαριών που έχουν παιδί χαρακτηρίζονται από υψηλό μορφωτικό επίπεδο και εισόδημα.

Το “born this way” πέρασε από την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα στους θεσμούς και όχι το αντίθετο. Ωστόσο η επιστήμη αναγνωρίζει ότι η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη όπως έγραψες κι εσυ. Δεν είναι ενα απλό «είτε γεννιέσαι έτσι, είτε το επιλέγεις». Επίσης η ρευστότητα που βιώνουν κάποιοι άνθρωποι περιπλέκει ακόμη περισσότερο το παραπάνω μήνυμα. Άλλη περίπτωση είναι η εγωδυστονική ομοφυλοφιλία , όπου τα άτομα αισθάνονται δυσφορία με τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό και ενώ τα ευρύματα από την Αυστραλία δείχνουν εσωτερική σύγκρουση, η επιστήμη επιμένει ότι αυτή η δυσφορία οφείλεται σε κοινωνικούς παράγοντες αποκλειστικά (στίγμα), αρνούμενη να παρέχει υποστήριξη προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Η επιστήμη για να υποστηρίξει ότι το στρες των ομοφυλόφιλων ατόμων είναι αποτέλεσμα έλλειψης κοινωνικής αποδοχής βασίζεται κυρίως στο Μοντέλο του Μειονοτικού Στρες το οποίο αναπτύχθηκε από τον Meyer και το οποίο χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα για να ενθαρρύνει αλλαγές πολιτικής. Οι παράγοντες αυτοί είναι η βία και οι διακρίσεις, το στίγμα, η εσωτερική ομοφοβία και η προσδοκία της απόρριψης. Έρευνες όμως στην Ολλανδία και στις ΗΠΑ έδειξαν ότι παρόλο που οι κοινωνικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές εντούτις δεν παρουσιάστηκε αξιοσημείωτη βελτίωση στην ψυχική υγεία. Και το ακόμη πιο ανησυχητικό εύρημα των ερευνών ήταν ότι η ψυχική δυσφορία των νέων ήταν μεγαλύτερη παρόλο που μεγάλωσαν σε πιο ευνοϊκό περιβάλλον. Η εξήγηση της επιστήμης για αυτά τα ευρήματα είναι ότι οφείλεται πάλι στο ότι το στίγμα δεν εξαλείφθηκε τελείως, στην εσωτερική ομοφοβία που έχει συσσωρευτεί όλα τα προηγούμενα χρόνια, στις υψηλότερες προσδοκίες και απογοήτευση που νιώθουν σε αυτές τις προοδευτικές κοινωνίες συν ότι για τη νεότερη γενιά υπάρχουν νέες προκλήσεις (πίεση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης - οι οποίες βέβαια δεν είναι και διαφορετικές στους ετερόφυλους). Παρόλο που έρευνες έχουν εντοπίσει και άλλα ένοχα στοιχεία όπως η ευαισθησία στην απόρριψη, η έλλειψη ελέγχου συναισθημάτων, ο νευρωτισμός, ο ιδεομηρυκασμός και τα γονίδια όλα αυτά είναι ελλάσονος σημασίας για την επιστημονική κοινότητα η οποία επιμένει ότι για όλα φταίει η κοινωνία.

Και κάπου στα επιστημονικά εγχειρίδια, με ψιλά γράμματα κι αν είναι κάποιος παρατηρητικός, θα βρει και τον όρο του ενδομειοτικού στρες όπως ερευνήθηκε από τον Pachankis. Εν τάχει, σχετικά με το ενδομυονοτικό στρες. Ορισμένες γυναικείες κοινότητες διέπονται από κριτήρια όπως αθλητικό σώμα, σεξουαλική εμφάνιση με αντίστοιχο ντύσιμο και υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Αντίστοιχα σε ορισμένες ανδρικές κοινοτήτες δίνεται έμφαση στην αρρενωπότητα και εισόδημα . Η καχυποψία που αντιμετωπίζονται οι bi από την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Ο πολιτισμός των bar & clubs με διαδεμονένη χρήση ουσιών. Ο αποκλεισμός των ατόμων που δεν μπορούν να πετύχουν αυτά τα πρότυπα ή ο εξοστρακισμός που νιώθουν, δεν είναι προκαταλήψεις και παρωχημένες αντιλήψεις αλλά φαινόμενα καταγεγραμμένα. Συμπερασματικά, η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα μπορεί να αποτελέσει ένα περιβάλλον το ίδιο τοξικό με αυτό των ετεροφυλόφιλων.

Συνοψίζοντας, δεν είναι απλά χρήσιμη, αλλά αναγκαία η αναπροσαρμογή της ελληνικής γλώσσας προκειμένου να μην προσβάλλονται ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, αλλά δεν λύνονται τα κοινωνικά προβλήματα. Επιστήμη, πολιτεία και κοινωνία θα πρέπει κάποια στιγμή να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα και να μην μένουν στους τύπους. Γιατί αυξάνονται τα διαζύγια, γιατί αυξάνονται οι ψυχικές παθήσεις, γιατί αυξάνεται η εγκληματικότητα και η βία κα. δεν λύνονται απλώς με τον λόγο. Η έννοια της μονογονεϊκής οικογένειας είναι χρήσιμη, αλλά δεν θα απαλύνει τον πόνο του παιδιού που χώρισαν οι γονείς του.

Θα προσπαθήσω να απαντήσω πιο περιληπτικά αυτή τη φορά, για να ξεκαθαρίσουν κάποια θεμελιώδη σημεία γιατί νομίζω έχουμε βγει λίγο εκτός θέματος (κανένα πρόβλημα) και νομίζω επαναλαμβάνουμε κάποια πράγματα. Τι είναι "εξουσία", στο πώς λειτουργεί η επιστήμη, στο τι πραγματικά δείχνουν οι μελέτες, και στο ποιοι αξιακοί προσανατολισμοί κρύβονται πίσω από τα επιχειρήματα. Θα τα πιάσω με κάποια σειρά.

1. Είμαστε εντός θέματος, αλλά η συζήτηση έχει στενέψει κάπως.

Το αρχικό μου κείμενο ήταν για πολιτική ορθότητα, δημόσιο λόγο και τα όρια της ελευθερίας. Η απάντηση σου ξεκινά πράγματι σε αυτό το πλαίσιο αλλά μετά μετακινείται σχεδόν αποκλειστικά σε ζητήματα: ομόφυλης γονεικότητας, παρένθετης μητρότητας, minority stress, και ψυχικής υγείας στις ΛΟΑΤΚΙ κοινότητες. Είναι νομίζω σαφώς πολύ πιο στενή κουβέντα από την αρχική. Όπως είπα αυτό δεν το κάνει απαραίτητα κακό αλλά χρειάζεται να το συνειδητοποιούμε για να μη νομίζουμε ότι μιλάμε για πολιτική ορθότητα γενικά.

2. Θέματα που έχουμε ήδη συζητήσει.

Το λέω χωρίς να θέλω να σου προσάψω κάτι κακό, αλλά: ότι "η επιστήμη είναι ρευστή", ότι "δικαιώματα ναι, αλλά όχι γονεικότητα", ότι "η ψυχολογία αποτυγχάνει άρα δεν πρέπει να την εμπιστευόμαστε", ότι "το minority stress ρίχνει τα πάντα στην κοινωνία" είναι ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται.

Αυτό imo κάνει τη συζήτηση να μένει στάσιμη.

3. Σημεία στα οποία στην πραγματικότητα συμφωνούμε αλλά για κάποιο λόγο τα γραφόμενα σου είναι σα να διαφωνείς.
(Συγγνώμη αν το κατάλαβα λάθος)

3.1. Συμφωνείς ότι ο γλωσσικός σεβασμός είναι αναγκαίος.

"Είναι όχι απλά χρήσιμη αλλά αναγκαία η αναπροσαρμογή της γλώσσας για να μην προσβάλλονται ευαίσθητες ομάδες".
Αυτό είναι ο πυρήνας της θέσης μου. Η πολιτική ορθότητα, στην υγιή της μορφή, κάνει χώρο για αξιοπρέπεια.

3.2. Συμφωνείς ότι η επιστήμη παίζει ρόλο στη διαμόρφωση αξιών.

"Η επιρροή της επιστήμης είναι δεδομένη".
Ναι, η αλλαγή στο DSM και στο ICD έγινε ακριβώς από τον συνδυασμό επιστημονικών δεδομένων και πίεσης να θεραπευτεί μια κοινωνική αδικία.

3.3. Συμφωνείς ότι η αποδοχή της ομοφυλοφιλίας ήταν υγιής εξέλιξη.

"Η κοινωνία αντέδρασε υγιώς στην καταπίεση που είχαν υποστεί οι ομοφυλόφιλοι".
Ξανά, αυτό είναι βασικό σημείο του κειμένου μου.

3.4. Συμφωνείς ότι τα δεδομένα δείχνουν πως τα παιδιά ομόφυλων γονέων τα πάνε εξίσου καλά.

"Πράγματι τα επιστημονικά ευρήματα αποδεικνύουν σταθερό και υγιές περιβάλλον".
Άρα η βάση δεν είναι "να προστατεύσουμε τα παιδιά". Είναι ήδη προστατευμένα.

3.5. Συμφωνείς ότι η παρένθετη μητρότητα έχει ηθικά προβλήματα ανεξαρτήτως προσανατολισμού.

4. Τα προβληματικά σημεία της απάντησης σου

4.1. Για σένα οι ηθικές αξίες δεν είναι μορφή εξουσίας αλλά κάτι σαν "ψυχή της κοινωνίας".

Εδώ υπάρχει το μεγαλύτερο μπέρδεμα. Η εξουσία είναι ο τρόπος με τον οποίο τα ιατρικά εγχειρίδια, τα σχολεία, οι νόμοι, οι εκκλησίες, τα ΜΜΕ, ορίζουν τι είναι "φυσιολογικό" και τι όχι. Όταν η APA χαρακτήριζε την ομοφυλοφιλία διαταραχή, αυτό ήταν εξουσία. Όταν ο ΠΟΥ αναθεώρησε και είπε "δεν είναι ψυχική νόσος", αυτό ήταν διόρθωση κατάχρησης εξουσίας.

Οι αξίες δεν είναι φυσικά δεδομένα. Είναι ιστορικά προιόντα συγκεκριμένων ομάδων που είχαν τη φωνή και τη δυνατότητα να επιβάλουν ορισμούς.

Αυτό είναι το νόημα του πρώτου ποστ μου.

4.2. Η κριτική σου στην επιστήμη λειτουργεί επιλεκτικά.

Λες ότι "Η επιστήμη παραβλέπει αξίες, είναι ρευστή, δεν πιάνει την ανθρώπινη εμπειρία". Αλλά ταυτόχρονα επικαλείσαι την επιστήμη όταν κάποια ευρήματα σου ταιριάζουν, την απορρίπτεις όταν δεν στηρίζει τα συμπεράσματά σου. Αυτό είναι ξεκάθαρο selective skepticism (που λένε τα αλάνια στη φιλοσοφία της επιστήμης). Είναι μια μορφή "οργισμένης ανασφάλειας" όπου η επιστήμη είναι αξιόπιστη μόνο όταν επιβεβαιώνει προυπάρχουσες πεποιθήσεις.

Η επιστήμη όντως δεν παράγει αξίες από μόνη της. Αλλά μπορεί να καταρρίπτει ψευδείς περιγραφικές παραδοχές που έθρεφαν ανισότητες. Για παράδειγμα "οι ομοφυλόφιλοι είναι ψυχικά άρρωστοι", "η γονεϊκότητα απαιτεί βιολογικό δεσμό", "τα παιδιά ομόφυλων γονέων έχουν χειρότερες ζωές". Αν αυτές οι παραδοχές καταρρεύσουν, η ηθική τους βάση καταρρέει μαζί.

4.3. Το σημείο για τις γυναίκες είναι εντελώς ατεκμηρίωτο.

Εδώ είναι ένα σημείο που ψιλοθάφτηκε όμως πρέπει να σταθώ γιατί...είναι εντελώς παράξενο.

"Η ειδική σταθερότητα ομόφυλων ζευγαριών (κυρίως αντρών) αγνοεί τη γενική αστάθεια (κυρίως γυναικών)".

Αυτό δεν βασίζεται πουθενά. Δεν υπάρχει τέτοιο συμπέρασμα πουθενά. Μάλιστα τα περισσότερα παλαιότερα δείγματα ήταν λεσβιακά ζευγάρια επειδή οι γυναίκες αποκτούσαν παιδιά μέσω δωρεάς σπέρματος και IVF. Κι όμως ό,τι σου έχω παραθέσει (Golombok, American Academy of Pediatrics, meta-analyses) δεν βρίσκουν διαφοροποίηση σε σχέση φύλου.

Άρα εδώ παρατηρώ κάτι άλλο. Φαίνεται σαν να υπάρχει μία προκατάληψη (γυναίκες, αστάθεια) που ντύνεται ως επιστημονική θέση. Αυτό δεν αντέχει ούτε επιστημονικά ούτε φιλοσοφικά. Αν θεωρείς ότι υπάρχει τέτοια τάση στη βιβλιογραφία τότε καλό θα ήταν να την στηρίξεις δίνοντας τις παραθέσεις ώστε να μπορώ να κρίνω.

4.4. Τα επιχειρήματα κατά της ομόφυλης γονεικότητας καταρρέουν από τα ίδια τα δεδομένα.

- Τα παιδιά ομόφυλων γονέων τα πάνε εξίσου καλά. Αυτό το παραδέχεσαι ήδη.

- Τα ηθικά προβλήματα στη surrogacy αφορούν όλους.

- Επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ποιότητα της σχέσης, όχι το φύλο των γονιών.

Όταν τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν μια διακριτική μεταχείριση, το να συνεχίζουμε να την υποστηρίζουμε είναι απλά άνιση μεταχείριση. Οι κοινωνικές μας προκαταλήψεις δεν μπορούν να βάζουν "κόφτες" σε δικαιώματα.

4.5. Παρουσιάζεις το minority stress σαν καρικατούρα.

Λες ότι "η επιστήμη επιμένει ότι για όλα φταίει η κοινωνία". Αλλά αυτό είναι διαστρέβλωση του πραγματικού μοντέλου. Το Minority Stress Model (Meyer) λέει ότι: (1) κάποιες πιέσεις προκύπτουν από κοινωνική απόρριψη και διακρίσεις, (2) κάποιες από internalized stigma, (3) κάποιες από emotional regulation vulnerabilities, (4) κάποιες από προσωπικότητα (νευρωτισμός), (5) κάποιες από οικογενειακό περιβάλλον, και (6) κάποιες από counter-stigmas μέσα στην ίδια την κοινότητα.

Αυτό είναι πολυπαραγοντικό, όχι "κοινωνιολογικό μοντέλο μονοαιτιότητας". Κι όταν φέρνεις ως "ανατροπή" τις μελέτες που δείχνουν ότι οι LGBTQ+ νέοι έχουν ακόμη δυσφορία σε προοδευτικές κοινωνίες στην πραγματικότητα αυτές οι μελέτες δεν διαψεύδουν το μοντέλο αλλά απλά το εξελίσσουν. Η ίδια η βιβλιογραφία συζητά πια για την πίεση των social media, το ότι οι νέοι κάνουν coming out πολύ νωρίτερα (developmental timing), το ότι τα παιδιά σήμερα είναι πιο εκτεθειμένα, και το backlash (πολιτικό/θρησκευτικό) που εμφανίζεται ακριβώς όταν προχωρούν τα δικαιώματα.

4.6. Το επιχείρημα "τα προβλήματα δεν λύνονται με αλλαγή λέξεων" είναι strawman.

Κανείς δεν είπε ότι η πολιτική ορθότητα λύνει διαζύγια, εγκληματικότητα, ψυχικά νοσήματα. Το επιχείρημά μου ήταν εξαρχής πολύ πιο απλό.

Η γλώσσα είναι μία από τις πλατφόρμες όπου παίζεται η ισότητα.

Όχι η μοναδική. Όχι πανάκεια. Mία αναγκαία διάσταση δικαιοσύνης. Το να λες "αφού δεν λύνει όλα τα κοινωνικά δεινά δεν έχει νόημα" είναι σαν να λες ότι μια αντιρατσιστική πολιτική είναι άχρηστη επειδή δεν λύνει τον πληθωρισμό.

5. Τέλος;

Κι εγώ συμφωνώ ότι δεν γίνεται να υπάρχει λογοκρισία και στο αρχικό μου κείμενο έδειξα πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει λογοκρισία. Κι εγώ δεν αντέχω το virtue signaling. Όλα αυτά υπάρχουν στο αρχικό ποστ. Έχεις το δικαίωμα να λες ότι θέλεις και οι άλλοι έχουν το δικαίωμα να σε κρίνουν γι'αυτό.

Όταν τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν υπάρχει βλάβη, δεν υπάρχει ηθικός λόγος να στερείς δικαιώματα. Εσύ λες ότι τα δεδομένα είναι ατελή, ρευστά, ίσως προκατειλημμένα, οπότε καλύτερα να κρατήσουμε τα παραδοσιακά όρια.

Αυτό είναι πολιτική θέση όμως, όχι επιστημονική.

Και είναι τίμιο να την εκφράζεις ως τέτοια. Πες "προτιμώ το παραδοσιακό μοντέλο οικογένειας". Όμως δεν γίνεται να παρουσιάζεται σαν "επιστημονικός σκεπτικισμός" όταν απορρίπτονται έρευνες επειδή δεν αρέσει το αποτέλεσμα, εμφανίζεται ως "δεδομένο" κάτι που δεν στηρίζεται σε καμία βιβλιογραφία (όπως η "γενική γυναικεία αστάθεια"), και συγχέεται η ρευστότητα της επιστήμης με την αδυναμία της να αποκλείσει παλιές βλαβερές πρακτικές.

Η θέση σου είναι αξιακή.

Και είναι δικαίωμά σου να την έχεις. Αλλά δεν στηρίζεται στα επιστημονικά δεδομένα που σήμερα έχουμε στη διάθεση μας.

Αν θες να κάνουμε συζήτηση για αξίες και ηθική, χαρά μου. Για κάτι τέτοια ζω Αν όμως θέλουμε να κάνουμε συζήτηση για δεδομένα, χρειάζεται να πατάμε σε αυτά πάντα και όχι μόνο όταν είναι βολικά.

Όσο για το κείμενο του ChatGPT που παρέθεσες, θα σου πω ευθέως ότι δεν το διάβασα και ούτε πρόκειτα. Ό,τι και να πει το ΑΙ δεν είναι επιχείρημα. Το ΑΙ δεν "καταλαβαίνει" ιδεολογία, ούτε αξιολογεί επιστημονικά μοντέλα. Το μόνο που κάνει είναι παράγει λόγο προβλέποντας το στατιστικά πιθανότερο επόμενο κομμάτι κειμένου βάσει του πώς του έθεσες την ερώτηση. Αν του ζητήσεις να σου γράψει γιατί το minority stress είναι σωστό, θα σου το γράψει. Αν του ζητήσεις το αντίθετο, θα σου το γράψει εξίσου πειστικά. Αυτός είναι ο (βασικός) ο λόγος που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως "επιβεβαίωση" κανενός επιχειρήματος. Πχ το ΑΙ μπορεί να σε πείσει πως ο Όργουελ μιλούσε για πολιτική ορθότητα σε πείσμα κάθε σοβαρής ανάλυσης και κόντρα στον ίδιο τον συγγραφέα

[brandon_roy]

Πχ το ΑΙ μπορεί να σε πείσει πως ο Όργουελ μιλούσε για πολιτική ορθότητα σε πείσμα κάθε σοβαρής ανάλυσης και κόντρα στον ίδιο τον συγγραφέα

Ο Όργουελ δε μιλούσε για την πολιτική ορθότητα. Γενικά για το πώς ο έλεγχος της γλώσσας και του λόγου είναι μέρος του playbook οποιουδήποτε ασποσκοπεί στη δημιουργία ολοκληρωτικών καθεστώτων, στο σφετερισμό της δύναμης και τον έλεγχο των μαζών. Η πολιτική ορθότητα είναι απλά μια από τις πολλές εκφάνσεις του φαινομένου.

[nikolas_asteri]

Ο Όργουελ δε μιλούσε για την πολιτική ορθότητα. Γενικά για το πώς ο έλεγχος της γλώσσας και του λόγου είναι μέρος του playbook οποιουδήποτε ασποσκοπεί στη δημιουργία ολοκληρωτικών καθεστώτων, στο σφετερισμό της δύναμης και τον έλεγχο των μαζών. Η πολιτική ορθότητα είναι απλά μια από τις πολλές εκφάνσεις του φαινομένου.

Σκέφτηκα λίγο πριν σου απαντήσω γιατί
1. Αυτή η συζήτηση είναι εντελώς εκτός θέματος και
2. κατά την γνώμη μου αυτή η ερμηνεία είναι εντελώς λανθασμένη.

Η ερμηνεία σου μάλιστα ταιριάζει τέλεια με τον τρόπο που χρησιμοποιούν τον Όργουελ κάτι μπαρμπάδες στο FB όταν τους λένε ότι ο λόγος τους έχει επιπτώσεις και δεν είναι ωραίο να λένε "πούστης". Θα απαντήσω όμως απλά σε περίπτωση που διαβάζει κάποιος που δεν είναι του είναι γνώριμη η δουλειά του Όργουελ και ίσως μπερδεύεται από τα γραφόμενα σου.

Ο Όργουελ δεν έγραψε μια γενική θεωρία που λέει "όποιος επηρεάζει τη γλώσσα είναι ολοκληρωτικός". Επίσης δεν ήταν ένας θεωρητικός που έγραφε με πολλαπλές, μεταμοντέρνες ερμηνείες. Ήταν το ακριβώς αντίθετο. Υπήρξε από τους πιο διαυγείς και κυριολεκτικούς συγγραφείς της αγγλικής πολιτικής γραμματείας. Το πρόβλημά του δεν ήταν ότι "η κοινωνία επηρεάζει τη γλώσσα", αυτό είναι αυτονόητο. Το πρόβλημά του ήταν ο ολοκληρωτισμός, δηλαδή η προσπάθεια ενός κεντρικού πολιτικού μηχανισμού να κάνει ορισμένες σκέψεις αδύνατες και να εξαλείψει τη δυνατότητα κριτικής. Ολοκληρωτική σκέψη για τον Όργουελ σημαίνει έλεγχος της μνήμης, μονοπώλιο πληροφόρησης, παραποίηση ιστορίας, επιβολή ενιαίας ιδεολογίας, και τελικά μια γλώσσα που σχεδιάζεται ώστε να περιορίσει το εύρος της σκέψης. Δεν είναι η κοινωνική πίεση, ούτε η ευαισθησία στη δημόσια σφαίρα, ούτε οι ηθικοί κώδικες που διαμορφώνονται από τα κάτω. Η Newspeak είναι εργαλείο κράτους. Ένα τεχνητό λεξιλόγιο που αντικαθιστά την κοινή γλώσσα για να στερήσει από τους πολίτες τις λέξεις με τις οποίες μπορούν να σκεφτούν αμφισβήτηση, αντίσταση ή μία διαφορετική πραγματικότητα. Γι'αυτό και η ανησυχία του δεν αφορά κοινωνικά κινήματα ούτε μειονότητες, αλλά υπουργεία, λογοκρισία, προπαγάνδα και οργανωμένη κρατική εξουσία. Στα δοκίμια του (Politics and the English Language, The Prevention of Literature, Notes on Nationalism) η ανησυχία του είναι ο τρόπος με τον οποίο η γραφειοκρατία και η προπαγάνδα αλλοιώνουν τη γλώσσα ώστε να αποκρύψουν εγκλήματα, και να ελέγξουν την ιστορική μνήμη. Δεν ασχολείται με κοινωνικά κινήματα, με μειονότητες ή με το πώς οι πολίτες μιλούν μεταξύ τους. Η πολιτική ορθότητα (όπως κι αν την κρίνει κανείς) είναι μορφή κοινωνικής διαπραγμάτευσης στον δημόσιο λόγο, δεν έχει καμία δομική ομοιότητα με την κρατική Newspeak που περιγράφει ο Όργουελ. Η εξουσία που τον ενδιαφέρει είναι το κράτος και το κόμμα, όχι οι κοινωνικές ομάδες που ζητούν να μην γίνονται αντικείμενο ταπείνωσης στη γλώσσα.

Και ένα μικρό trivia. Μέχρι και σήμερα η εισαγωγή στην πιο διάσημη Αμερικάνικη έκδοση του 1984 αναφέρει την ρήση του Όργουελ"Every line of serious work that I have written since 1936 has been written, directly or indirectly, against totalitarianism.” παραλέιποντας τη συνέχεια "...and for democratic socialism".

[brandon_roy]

Ο Όργουελ δε μιλούσε για την πολιτική ορθότητα. Γενικά για το πώς ο έλεγχος της γλώσσας και του λόγου είναι μέρος του playbook οποιουδήποτε ασποσκοπεί στη δημιουργία ολοκληρωτικών καθεστώτων, στο σφετερισμό της δύναμης και τον έλεγχο των μαζών. Η πολιτική ορθότητα είναι απλά μια από τις πολλές εκφάνσεις του φαινομένου.

Σκέφτηκα λίγο πριν σου απαντήσω γιατί
1. Αυτή η συζήτηση είναι εντελώς εκτός θέματος και
2. κατά την γνώμη μου αυτή η ερμηνεία είναι εντελώς λανθασμένη.

Η ερμηνεία σου μάλιστα ταιριάζει τέλεια με τον τρόπο που χρησιμοποιούν τον Όργουελ κάτι μπαρμπάδες στο FB όταν τους λένε ότι ο λόγος τους έχει επιπτώσεις και δεν είναι ωραίο να λένε "πούστης". Θα απαντήσω όμως απλά σε περίπτωση που διαβάζει κάποιος που δεν είναι του είναι γνώριμη η δουλειά του Όργουελ και ίσως μπερδεύεται από τα γραφόμενα σου.

Ο Όργουελ δεν έγραψε μια γενική θεωρία που λέει "όποιος επηρεάζει τη γλώσσα είναι ολοκληρωτικός". Επίσης δεν ήταν ένας θεωρητικός που έγραφε με πολλαπλές, μεταμοντέρνες ερμηνείες. Ήταν το ακριβώς αντίθετο. Υπήρξε από τους πιο διαυγείς και κυριολεκτικούς συγγραφείς της αγγλικής πολιτικής γραμματείας. Το πρόβλημά του δεν ήταν ότι "η κοινωνία επηρεάζει τη γλώσσα", αυτό είναι αυτονόητο. Το πρόβλημά του ήταν ο ολοκληρωτισμός, δηλαδή η προσπάθεια ενός κεντρικού πολιτικού μηχανισμού να κάνει ορισμένες σκέψεις αδύνατες και να εξαλείψει τη δυνατότητα κριτικής. Ολοκληρωτική σκέψη για τον Όργουελ σημαίνει έλεγχος της μνήμης, μονοπώλιο πληροφόρησης, παραποίηση ιστορίας, επιβολή ενιαίας ιδεολογίας, και τελικά μια γλώσσα που σχεδιάζεται ώστε να περιορίσει το εύρος της σκέψης. Δεν είναι η κοινωνική πίεση, ούτε η ευαισθησία στη δημόσια σφαίρα, ούτε οι ηθικοί κώδικες που διαμορφώνονται από τα κάτω. Η Newspeak είναι εργαλείο κράτους. Ένα τεχνητό λεξιλόγιο που αντικαθιστά την κοινή γλώσσα για να στερήσει από τους πολίτες τις λέξεις με τις οποίες μπορούν να σκεφτούν αμφισβήτηση, αντίσταση ή μία διαφορετική πραγματικότητα. Γι'αυτό και η ανησυχία του δεν αφορά κοινωνικά κινήματα ούτε μειονότητες, αλλά υπουργεία, λογοκρισία, προπαγάνδα και οργανωμένη κρατική εξουσία. Στα δοκίμια του (Politics and the English Language, The Prevention of Literature, Notes on Nationalism) η ανησυχία του είναι ο τρόπος με τον οποίο η γραφειοκρατία και η προπαγάνδα αλλοιώνουν τη γλώσσα ώστε να αποκρύψουν εγκλήματα, και να ελέγξουν την ιστορική μνήμη. Δεν ασχολείται με κοινωνικά κινήματα, με μειονότητες ή με το πώς οι πολίτες μιλούν μεταξύ τους. Η πολιτική ορθότητα (όπως κι αν την κρίνει κανείς) είναι μορφή κοινωνικής διαπραγμάτευσης στον δημόσιο λόγο, δεν έχει καμία δομική ομοιότητα με την κρατική Newspeak που περιγράφει ο Όργουελ. Η εξουσία που τον ενδιαφέρει είναι το κράτος και το κόμμα, όχι οι κοινωνικές ομάδες που ζητούν να μην γίνονται αντικείμενο ταπείνωσης στη γλώσσα.

Έχω ήδη απαντήσει νωρίτερα για ποιό λόγο ο παραλληλισμός είναι εύστοχος. Για να μη χάνονται και όσοι τρίτοι μπορεί να διαβάζουν:

O Όργουελ είχε διορατικότητα που ξεφεύγει από το πλαίσιο του 1984. Ο έλεγχος του λόγου και της γλώσσας λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της σκέψης και της διαφωνίας, είτε προέρχεται μέσω κρατικού εξαναγκασμού, είτε από τους θεσμούς, είτε από απλώς την ίδια την κοινωνλια. Στην ένταση, ναι, διαφέρουν.. αλλά η λειτουργία είναι η ίδια: να βάζει κόστος στην διαφορετική άποψη, να επιβάλλει ορθοδοξίες και να αντικαθιστά την προσωπική κρίση με την τυφλή συμμόρφωση.

Για το συγκεκριμένο παράδειγμα, η πολιτική ορθότητα παρά το ότι οι προμαχοί τις ισχυρίζονται διαφορετικά, μοιράζεται με την Newspeak αρκετά κοινά

- Κανόνες που λειτουργούν ανεξάρτητα από την πρόθεση
- Αγνόηση του πλαισίου

δίνοντας έμφαση στη τυπολατρία. Εφαρμόζει γρήγορους και "σκληρούς" κανόνες για το ποιές λέξεις είναι αποδεκτές χωρίς να συμπεριλαμβάνει την χροιά της συζήτησης.

Αλλά η πολιτική ορθότητα πάει κ ένα βήμα παραπέρα, η ανελέητα μεταβαλλόμενη ορολογία λειτουργεί ως σύστημα αναγνώρισης, να είσαι ενημερωμένος σηματοδοτεί ότι ανήκεις στο "ingroup", ενώ το αντίθετο σε στιγματίζει ως μέλος του "outgroup" και χρειάζεσαι "εκπαίδευση". Δεν είναι αρκετό απλά να μάθεις τους σωστούς όρους, πρέπει να παραμένεις σε διαρκή επαγρύπνηση για να ξέρεις ποιές λέξεις είναι αποδεκτές σήμερα (άλλος ένας παραλληλισμός με την Newspeak). Αυτή η διαρκής εναλλαγή αποκαλύπτει ξεκάθαρα πως ο σκοπός δεν είναι η μείωση της βλάβης αλλά η δημιουργία ατελείωτων ευκαιριών για διόρθωση και συμμόρφωση.

Και ένα μικρό trivia. Μέχρι και σήμερα η εισαγωγή στην πιο διάσημη Αμερικάνικη έκδοση του 1984 αναφέρει την ρήση του Όργουελ"Every line of serious work that I have written since 1936 has been written, directly or indirectly, against totalitarianism.” παραλέιποντας τη συνέχεια "...and for democratic socialism".

Δε καταλαβαίνω, έγραψα κάτι εναντίον της Σοσιαλοδημοκρατίας? Απαντάς σ'αυτά που έχω γράψει ή σε κάποιον αχυράνθρωπο που έχεις στήσει στο μυαλό σου?

[nikolas_asteri]

Ο έλεγχος του λόγου και της γλώσσας λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της σκέψης και της διαφωνίας, είτε προέρχεται μέσω κρατικού εξαναγκασμού, είτε από τους θεσμούς, είτε από απλώς την ίδια την κοινωνλια .

Ναι έχεις γράψει για τον παραλληλισμό. Το αν είναι εύστοχος είναι δικό σου συμπέρασμα για το δικό σου γραπτό, όσο αυθαίρετο είναι το υπογραμμισμένο. Το λέω για να μην χάνονται τρίτοι.

Δεν έχω κάτι άλλο να προσθέσω. Ο Όργουελ είναι μελετημένος μέχρι θανάτου. Διάβασες κάτι και διαμόρφωσες την δική σου άποψη ενάντια στις περισσότερες αναλύσεις. Πάρα την πολιτική ορθότητα μπορείς να έχεις την άποψη σου την οποία δεν μπορεί να σου πάρει κανείς.

Δε καταλαβαίνω, έγραψα κάτι εναντίον της Σοσιαλοδημοκρατίας? Απαντάς σ'αυτά που έχω γράψει ή σε κάποιον αχυράνθρωπο που έχεις στήσει στο μυαλό σου?

Δεν κατάλαβες το νόημα ενός μικρού trivia στο τέλος και μάλιστα του φορτώνεις το βάρος όλης μου της απάντησης. Δικό μου σφάλμα φυσικά αλλά δεν θέλω να επεκταθώ καθώς μοιάζεις σίγουρος στη γνώμη σου.

[Leon Man]

Θα ήθελα να σταθώ σε ένα εντελώς περιφερειακό της κουβέντας ζήτημα (ίσως και off topic):
Νομίζω πως η χρησιμοποίηση του Όργουελ (1984) δεν είναι η απολύτως ενδεδειγμένη για το θέμα που τέθηκε αρχικά προς συζήτηση.
Περισσότερο ταιριαστή βλέπω μια αναφορά στο Φαρενάιτ 451 του Μπέρτζες (όπου η αγωνία του συγγραφέα είναι για την καταστροφή των βιβλίων) ή ακόμα και στον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο (όπου η αγωνία δεν είναι ότι δεν θα υπάρχουν βιβλία, αλλά ότι δεν θα υπάρχουν άνθρωποι που να θέλουν να διαβάσουν τα βιβλία).

[nikolas_asteri]

Θα ήθελα να σταθώ σε ένα εντελώς περιφερειακό της κουβέντας ζήτημα (ίσως και off topic):
Νομίζω πως η χρησιμοποίηση του Όργουελ (1984) δεν είναι η απολύτως ενδεδειγμένη για το θέμα που τέθηκε αρχικά προς συζήτηση.
Περισσότερο ταιριαστή βλέπω μια αναφορά στο Φαρενάιτ 451 του Μπέρτζες (όπου η αγωνία του συγγραφέα είναι για την καταστροφή των βιβλίων) ή ακόμα και στον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο (όπου η αγωνία δεν είναι ότι δεν θα υπάρχουν βιβλία, αλλά ότι δεν θα υπάρχουν άνθρωποι που να θέλουν να διαβάσουν τα βιβλία).

Ο Orwell, ο Bradbury (και όχι Burgess, μάλλον μπερδεύτηκες) και ο Huxley έχουν γίνει τα "τρία τοτέμ" της δημόσιας συζήτησης για έναν πολύ απλό λόγο. Είναι εύκολοι στην επίκληση, ακόμη κι από ανθρώπους που δεν τους έχουν διαβάσει σε βάθος. Δεν απαιτούν ιδιαίτερη γνώση πολιτικής θεωρίας και έχουν μπει στην ποπ κουλτούρα ως "σύμβολα κινδύνου". Οποιαδήποτε δυστοπία -> Orwell. Οποιοδήποτε λογοκρισία -> Bradbury. Οποιαδήποτε μαζική κουλτούρα -> Huxley.

Όμως στην πραγματικότητα μπερδεύουν εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ο Orwell μιλά για κρατικό ολοκληρωτισμό. Ο Bradbury για αντι-διανοητισμό. Ο Huxley για ηδονιστική παθητικότητα. Η δημόσια συζήτηση τα μπερδεύει όλα αυτά σε ένα τσιτάτο τύπου "οι κακοί θα μας πάρουν τις λέξεις". Υπάρχουν βιβλία που αρμόζουν πολύ περισσότερο για γλωσσικό έλεγχο όπως το We του Yevgeny Zamyatin, Το Αστείο του Κούντερα, για μηχανισμούς συμμόρφωσης όπως το Handmaid's Tale (κοντά σας και στο Netflix), για μαζική κουλτούρα, παραπληροφόρηση και προπαγάνδα το Crying of Lot 49 κλπ

Ο Orwell είναι λίγο σαν τον Μαρξ. Πολλοί τον επικαλούνται, λίγοι τον έχουν διαβάσει

Για να απαντήσω στο αρχικό σου ποστ (καλωσήρθες κιόλας, καλοσύνη σου να μπεις στον κόπο να απαντήσεις εδώ) δεν υπάρχει καμία απαγόρευση βιβλίων. Δεν έχει απαγορευτεί ούτε Όμηρος ούτε Σαίξπηρ ούτε οποιοσδήποτε άλλος. Οι αρχαίοι και οι κλασικοί μια χαρά διδάσκονται. Υπάρχουν νέες εκδόσεις, υποσημειώσεις, εκπαιδευτικές συζητήσεις.
Το να βάζουμε ένα έργο σε ένα context (πχ "η θέση της γυναίκας τότε ήταν άλλη") είναι φιλολογία, δεν λογοκρίνει κάποιος κάτι.

Επίσης, ούτε το Brave New World ούτε το Fahrenheit 451 αφορούν στη γλώσσα. Ο Bradbury φοβάται μια κοινωνία που καίει βιβλία και καταπνίγει την κουλτούρα μέσω μαζικής ψυχαγωγίας. Ο Huxley φοβάται μια κοινωνία που δεν θέλει καν να διαβάσει βιβλία, επειδή ντοπάρεται με ευχαρίστηση. Μόνο ο Orwell βάζει στο κέντρο τον έλεγχο της γλώσσας ως εργαλείο κρατικής εξουσίας.

Αναφέρεις ένα πρόβλημα "να μην κρίνουμε τον Όμηρο με σημερινά κριτήρια" το οποίο δεν έχω δει να συμβαίνει στην πραγματικότητα. Κανείς σοβαρός μελετητής δεν λέει να απαγορεύσουμε κλασικά έργα. Το να πεις "ο Όμηρος έχει πατριαρχικές δομές" δεν αποτελεί λογοκρισία.

Οι απαγορεύσεις γίνονται σε απολυταρχικά καθεστώτα. Δεν έχω υπόψη μου κάποια απαγόρευση βιβλίου στη σύγχρονη εποχή. Μπορεί βιβλία να αποσύρονται από τα σχολικά κείμενα, και να υπάρχουν επανεκδόσεις με διαφορετικές λέξεις όμως οι original εκδόσεις τους κυκλοφορούν και μπορεί να τις πάρει ο οποιοσδήποτε. Άρα δεν καταλαβαίνω πως κάνεις τον παραλληλισμό που κάνεις.

Edit, ξέχασα την κατακλείδα:
Η πολιτική ορθότητα, με όλες τις υπερβολές της (όπως έχω αναγνωρίσει ότι συμβαίνει), είναι μια αναζήτηση για το πώς μιλάμε στους ανθρώπους γύρω μας. Δεν είναι ούτε λογοκρισία, ούτε βιβλία στη φωτιά. Αν κάπου υπάρχει κίνδυνος ολοκληρωτισμού, δεν προέρχεται από μειονότητες που ζητούν σεβασμό στη γλώσσα αλλά από μηχανισμούς που ελέγχουν την πληροφορία και τη μνήμη. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα και των τριών συγγραφέων που αναφέρθηκαν (αν και ο καθένας το έγραψε με τον τρόπο του).