nikolas_asteri έγραψε: ↑Κυρ Μάιος 24, 2026 12:20 am
golitog7 έγραψε: ↑Σάβ Μάιος 23, 2026 3:07 pm
Ερώτηση: το 5 out πως αντιμετωπίζεται; Αν κάποιος φίλος παίζει σε ομάδα και το ξέρει ή έχει γνώσεις προπονητικής να μας φωτίσει
Εξαιρετική ερώτηση και μου έδωσες την αφορμή να σκεφτώ πέντε πράγματα (γενικά) και για τον Ολυμπιακό πιο ειδικά. Formal προπονητικές γνώσεις δεν έχω δυστυχώς (δεν έχω πάει γυμναστική ακαδημία ούτε σε κάποια άλλη σχολή) αλλά ξέρω 5-10 πράγματα, πάρτα με grain of salt και αν υπάρχει κάποιος πιο ειδικός ας με στείλει για major revisions

Πετάω κάτι "μπασκετικούς" όρους που και που για να το παίξω έξυπνος τους οποίους εξηγώ βέβαια αλλά ο λόγος που το κάνω είναι γιατί μπορεί να θέλω να τους χρησιμοποιήσω μετά πάλι.
Όπως σε όλα τα "συστήματα" στο μπάσκετ η πιο δύσκολη ερώτηση που έχει να απαντήσει η άμυνα είναι "από πού ακριβώς θα βοηθήσεις;". Στο παραδοσιακό (ας πούμε) μπάσκετ, υπάρχει συνήθως ένας ψηλός κοντά στο καλάθι, ένας επιθετικός (ψηλός) που δεν είναι καμία σοβαρή απειλή και άρα μπορείς να "κλέψεις" βοήθεια από εκεί. Στο 5-out δεν έχεις πια αυτή την άνεση γιατί όλοι είναι έξω, οι διάδρομοι είναι αεροδιάδρομοι και τώρα κάθε κάθε (δεν είναι τυπογραφικό τα δύο "κάθε") βοήθεια μοιάζει να είναι μία συνθήκη στην οποία όλα μοιάζουν "over committing". Με αυτό εννοώ ότι άπαξ και το κάνεις, δεν μοιάζει να υπάρχει επιστροφή.
Θα βάλω μία χρονολογική σειρά του πως πιστεύω μία ιδανική 5-out υα δούλευε (χοντρικά σε υποκειμενική σειρά). Τα βάζω στα αγγλικά γιατί βαριέμαι να ψάξω τους ελληνικούς όρους αλλά αν έχεις θέμα μπορούμε να τους ψάξουμε. Με (χοντρική) σειρά λοιπόν: drive, help, kick, closeout, extra pass, δεύτερο drive, corner three.
Το ότι πέντε παίκτες έχουν στήσει σκηνούλα στο τρίποντο δεν το αντιμετωπίζεις με το προφανές "οκ, πρέπει να μαρκάρουμε το τρίποντο". Το τρίποντο είναι το αποτέλεσμα. Το πρόβλημα είναι ότι το 5-out αφαιρεί από την άμυνα τη δυνατότητα να "κρύψει" παίκτες και να δώσει "εύκολες" βοήθειες. Δηλαδή όταν ένας παίκτης κάνει drive σε μια κλασική 4-1διάταξη, ο αμυντικός του ψηλού μπορεί να βρίσκεται ήδη κοντά στη ρακέτα. Μπορεί να κάνει tag, να κόψει τον διάδρομο, να κάνει contest το layup, να "τρομάξει" το drive πριν καν χρειαστεί περιστροφή. Στο 5-out ο αμυντικός του ψηλού πρέπει να διαλέξει: θα μείνει κοντά του και θα αφήσει τη ρακέτα άδεια ή θα βοηθήσει και θα δώσει ανοιχτό σουτ/short roll/extra πάσα; Άρα το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι δεν αμύνεσαι στο 5-out μόνο με "ένταση". Αν έχεις λάθος γεωμετρία (διάταξη;) τότε δεν θα κάνεις πολλά.
Σε κάθε άμυνα υπάρχει ένας που χαρακτηρίζεται ως "low man". Αυτός είναι ο παίκτης της αδύνατης πλευράς που είναι υπεύθυνος να κλείσει τη ρακέτα, να προστατεύσει το καλάθι, να κάνει tag σε κοψίματα ή roll και μετά να επιστρέψει. Όταν μία ομάδα παίζει 5-out ουσιαστικά προσπαθεί να εξαφανίσει τον low man διότι (απλοικά) αν έχεις low man, τότε δεν μπορεί, κάποιος σουτέρ θα είναι ελεύθερος. Σε αυτή την περίπτωση ο low man θα επιλεγεί με λίγο προσοχή στις δυνατότητες του αντιπάλου. Δεν βοηθάς από όλους το ίδιο. Δεν θεωρείς όλους τους παίκτες ως ισοδύναμες απειλές. Υπάρχουν παίκτες που αν τους αφήσεις στη γωνία έχεις χαλάσει την κατοχή. Υπάρχουν παίκτες που σουτάρουν ικανοποιητικά αλλά μόνο σε ρυθμό. Υπάρχουν παίκτες που θέλουν μισόόόό δευτερόλεπτο παραπάνω. Υπάρχουν παίκτες που θεωρητικά "μπορούν" να σουτάρουν αλλά στην πράξη δεν ψήνονται να πάρουν ένα σουτ που καίει.
Από τον elite σουτέρ στη γωνία δεν βοηθάς. Από τον καλό αλλά όχι φονικό σουτέρ μπορείς να κάνεις κάτι που λέγεται stunt, δηλαδή να βγεις για λιγάκι (μισό βήμα τύπου) και να γυρίσεις. Από τον τουβλέρ μπορείς να δώσεις κανονική βοήθεια. Δηλαδή θέλεις να αλλάξεις το 5-out σε 4-out και ένα ερωτηματικό. Αν ο πέμπτος παίκτης είναι πραγματικά επικίνδυνος, δεν μπορείς να κάνει πολλά. Αν όμως υπάρχει ένας παίκτης που μπορείς να τον προκαλέσεις, τότε αυτός μπορεί γίνει ο "κρυφός ψηλός" της άμυνάς γιατί ο δικός του αμυντικός είναι πιο μέσα, κάνει τα tags, κόβει τα κοψίματα κλπ.
Αυτό που πρέπει να αποφευχθεί 100% είναι το να "κλείσουν" όλοι μέσα σε κάποιο drive. Αυτό δίνει στην επίθεση ακριβώς αυτό που θέλει καθώς μπουκάρει κάποιος μέσα, βλέπει δύο-τρία κορμιά, πασάρει έξω, η μπάλα γυρίζει, ένας αμυντικός κάνει closeout λίγο άγαρμπα, ο επιθετικός τον περνάει, και ξαφνικά βρισκόμαστε στη δεύτερη περιστροφή. Η δεύτερη περιστροφή που λες είναι το σημείο όπου οι άμυνες πεθαίνουν. Στην πρώτη βοήθεια μπορεί να υπάρχει ακόμα σχέδιο. Στη δεύτερη έχεις τη μισή ομάδα να σκέφτεται με το κεφάλι και η άλλη μισή με τα πόδια.
Απέναντι στο 5-out η βοήθεια πρέπει να είναι...δεν ξέρω πως να το πω ακριβώς αλλά "λίγη". Θες να δείξεις λίγο ότι βοηθάς αλλα σε καμία περίπτωση να εγκαταλείψεις τον παίκτη σου. Θες να δημιουργήσεις αμφιβολία στον χειριστή. Σε αυτή τη περίπτωση συχνά ο πιο σημαντικός παίκτης είναι ο αμυντικός στο nail (που είναι στη γραμμή των βολών). Αυτός πρέπει κάνει τον χειριστή να τσιλάρει λίγο, πρέπει να τον αναγκάσει να σηκώσει τη μπάλα μισό δευτερόλεπτο νωρίτερα, να του χαλάσει τη γωνία πάσας κλπ
Κάτι πολύ σημαντικό είναι το να κόψεις τη μέση του γηπέδου. Αν ο χειριστής έχει εύκολη πρόσβαση στο κέντρο, μπορεί να βλέπει τα πάντα (weak-side corner, opposite slot, κοψίματα, short rolls). Αν όμως τον στείλεις προς τη baseline ή προς την πλάγια γραμμή, του μικραίνεις το γήπεδο και άρα του αφαιρείς επιλογές. Στα πλάγια pick-and-rolls θα παίξεις "ice". Δηλαδή δεν αφήνεις τον χειριστή να χρησιμοποιήσει το screen προς το κέντρο, και τον στέλνεις προς τα κάτω, και ο ψηλός περιμένει σε θέση που να μη του δίνει αεροδριάδρομο αλλά ούτε να είναι πολύ μακριά από κάποιο pop. Φυσικά αυτό δεν ισχύει πάντα 100%. Υπάρχουν παίκτες που είναι τρομεροί στη baseline πάσα (Τεόντοσιτς, Καλάθης) ή υπάρχουν παίκτες είναι πολύ μάστορες στο short roll, κι εκεί πρέπει να γίνουν προσαρμογές αλλά γενικά ως αρχή "no middle".
Τώρα, φυσικά η επίθεση δεν θα είναι αγαλματάκια ακούνητα, θα έχει 500 actions και plays μέσω των οποίων ψάχνει βασικά να προκαλέσει δύο αμυντικούς να αντιδράσουν στο τι γίνεται και μετά να παίξει 4 εναντίον 3 στην πλάτη τους. Το τι κάνεις, εξαρτάται από τους παίκτες που έχεις.
Αν έχεις πέντε παίκτες που μπορούν να παίξουν αλλαγές, το switch είναι το πιο εύκολο πράγμα. Δεν ανοίγεις αμέσως τη ρακέτα, δεν σε νοιάζουν περιστροφές, και δεν δίνεις στον χειριστή πλεονέκτημα. Βέβαια οι αλλαγές δεν είναι πανάκεια γιατί το κακό switch θα δώσει mismatch. Για να παίξεις switch απέναντι στο 5-out, χρειάζεσαι (μάλλον) τρία πράγματα. Πρώτον, ο ψηλός που αλλάζει πάνω στον κοντό πρέπει να μπορεί να κρατήσει τουλάχιστον δύο ντρίμπλες χωρίς να κάνει φάουλ. Δεύτερον, οι υπόλοιποι πρέπει να ξέρουν πότε να κάνουν "scram switch". Αυτό είναι μία κατάσταση στην οποία ένας κοντός έχει μείνει με ψηλό κοντά στο καλάθι, και γίνεται αλλαγή μακριά από την μπάλα πριν η επίθεση τον σημαδέψει. Τρίτον, δεν πρέπει να πανικοβάλλεσαι μόλις προκύψει mismatch. Πολλές ομάδες θα κάνουν αλλαγές, θα δουν το mismatch, στέλνουν χαζό double team, και τελικά τρώνε τρίποντο.
Αν δεν έχεις ψηλό σαν το παραπάνω, δεν γίνεται να παίξεις βαθύ drop (για τους λόγους που φαντάζεσαι). Με drop δίνεις χώρο στον χειριστή για pull-up, στον ψηλό για pop ή short roll κλπ κλπ. Μπορεί να δουλέψει αν ο χειριστής δεν σουτάρει καλά μετά από ντρίμπλα ή αν ο screener δεν έχει καλή πάσα/σουτ. Η ενδιάμεση λύση είναι ο ψηλός να βγαίνει στο ύψος του screen, να καθυστερεί λίγο τον χειριστή και μετά να επιστρέφει. Σαν χαζο-hedge. Λίγο να του χαλάσει καθαρή γωνία. Αυτό βέβαια απαιτεί καλό timing γιατί αν αργήσει, τρως σουτάκι. Αν βγει υπερβολικά θα τον περάσει. Αν ο πίσω αμυντικός δεν κάνει tag... ez layup. Γενικά δες φετινό Παναθηναικό
Συγκεκριμένα για τον Ολυμπιακό τώρα:
Με Μιλουτίνοφ το "no middle" και o έλεγχος των ριμπάουντ πρέπει να είναι ευαγγέλιο. Ο περιφερειακός πρέπει να περνάει πάνω/μέσα από τα screen. Ο Μιλού παίζει λίγο πιο πίσω. Ο αμυντικός στο nail πρέπει να κάνει αυτό που είπαμε πιο πάνω (το να βγει "έτσι λιγο"). Ο low man πρέπει να έρχεται μόνο από προκαθορισμένο παίκτη. Ο στόχος γενικά είναι να αναγκάσεις την επίθεση σε κάποιο contested pull-up, μακρινά floaters, και φυσικά τρίποντα από τους λιγότερο εύστοχους.
Με Χολ, Ταιρικ περισσότερες αλλαγές. Δεν χρειάζεται να είναι μόνιμα αλλαγές, αλλά αρκετά ώστε να κοπεί το αρχικό πλεονέκτημα. Switch, contain, scram. Όχι double-team χωρίς (σημαντικό) λόγο. Όχι βοήθειες από τη γωνία. Ο στόχος εδώ είναι να βγάλεις την επίθεση από τη ροή της και να τους αναγκάσεις να πάνε σε 1v1 που θα καταλήξει να βρίσκει σε τοίχο.
Αυτά, ελπίζω να σε βοήθησα λίγο.