Πολιτική ορθότητα και η ελευθερία του λόγου

Συντονιστής: Captains

gourgou

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 937
Εγγραφή: Κυρ Σεπ 14, 2014 12:51 am
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 3:25 am

Δεν έγραψα πουθενά να μην εμπιστευόμαστε την επιστήμη, αλλά έγραψα για μεγαλύτερη υπευθυνότητα από την πλευρά της επιστήμης. Δεν έγραψα πουθενά ότι το minority stress ρίχνει τα πάντα στην κοινωνία, αλλά ότι η επιστήμη δίνει μεγαλύτερη έμφαση στους κοινωνικούς παράγοντες υποβαθμίζοντας άλλες αιτίες. Η ρευστότητα είναι δεδομένη και περιλαμβάνεται στις βασικές αρχές των υποχρεώσεων κάθε επιστήμονα. Δεν καταλαβαίνω που διαφωνείς σε αυτό.

Παρακάτω διολισθαίνεις σε μία σημαντική αντίφαση. Ενώ σήμερα δέχεσαι την ΑΡΑ σαν έγκυρο οργανισμό και τις επιστημονικές τις παραδοχές, για εσένα μέχρι το 1973 είχε τη μορφή εξουσίας. Αν αύριο παραδεχτεί κάτι διαφορετικό από το ιδεολογικό πλαίσιο το δικό σου πάλι θα της προσδώσεις χαρακτήρα εξουσίας.

Εγώ σου έδωσα τον ορισμό των ηθικών αξιών, ποιοι παράγοντες τις διαμορφώνουν και τη σημασία για το άτομο και για το κοινωνικό σύνολο. Αν εσύ επιμένεις να δίνεις άλλο ορισμό, ή να θεωρείς ότι εξυπηρετούν σκοπούς, δεν μπορώ να σε εμποδίσω αλλά δεν θα προσπαθήσω παραπάνω να σε πείσω.

Αναφέρεσαι σε επιλεκτική κρίση, ενώ είμαι ξεκάθαρος ως προς τις διατυπώσεις μου. Δεν αμφισβήτησα σε κανένα σημείο της τοποθέτησής μου τα επιστημονικά ευρήματα, αλλά άσκησα κριτική επί της μεθοδολογίας και της ερμηνείας των αποτελεσμάτων, από την στιγμή που σαν επιστήμονας έχω διαπιστώσει βασικές παραβιάσεις των αρχών της επιστημονικής δεοντολογίας όπως η ακρίβεια της έρευνας και η διαφάνεια των μεθόδων.

Επειδή οι όροι ειδική και γενική σταθερότητα και αστάθεια μάλλον δεν έγιναν κατανοητοί επεξηγώ με παράδειγμα.
Για να γίνει σύγκριση περιβάλλοντος μεταξύ των ομόφυλων και ετερόφυλων ζευγαριών λήφθηκε ένας αριθμός χ σταθερών ομόφυλων και ετερόφυλων ζευγαριών. Έστω ότι ο αριθμός αυτός ήταν 10 ζευγάρια/ κατηγορία. Από αυτά τα 5 ομόφυλόφιλα και τα 5 ετεροφυλόφιλα είχαν τα ίδια αποτελέσματα οπότε το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι ομοφυλόφιλα και ετερόφυλα ζευγάρια είναι εξίσου σταθερά. Αυτή είναι η ειδική συνθήκη. Η γενική συνθήκη είναι όταν για παράδειγμα στα 100 ζευγάρια χωρίζει το 30% των ομοφυλόφιλων έναντι 20% των ετεροφυλόφιλων, άρα από αυτά τελικά τα 35ζευγάρια ομόφυλων θεωρείται κατάλληλο περιβάλλον έναντι 40ζευγαριών ετεροφυλόφιλων. Οπότε όπως καταλαβαίνεις στη γενική εικόνα πληθυσμού το αποτέλεσμα αλλάζει. Σε απόλυτα ποσοτά? Συγκεκριμένα ποσοστά διαζυγίων,

ΗΠΑ : 12% Γυναικεία ομόφυλα, 2% αντρικά (με παιδί συγκεκριμένα) έναντι 8,3% ετερόφυλων, ενώ για τα αντρικά ζευγάρια σε άλλη μέτρηση τα ποσοστά διάλυσης εντός 10 ετών ήταν 27% (ομόφυλα αντρικά) έναντι 22% ετερόφυλα.
Ολλανδία (εντός 10ετίας): 30% γυναικεία ομόφυλα, 15% αντρικά ομόφυλα, 18% ετερόφυλα
Σουηδία (εντός 15ετίας): 40% γυναικεία, 30% αντρικά , 30% ετερόφυλα
Νορβηγία: (γυναικεία) 29% υψηλότερο ποσοστό από τα ετερόφυλα, (αντρικά) 5% χαμηλότερα από τα ετερόφυλα.

cbs.nl/en-gb/news/2021/13/20-years-of-g ... %20percent

en.wikipedia.org/wiki/Divorce_of_same-sex_couples

cne.news/article/1681-norwegian-researc ... t-unstable


Όσον αφορά το μοντέλο του Meyer, το έχεις τελείως παρεξηγημένο. Δεν αναφέρεται στο γενικό στρες που βιώνουν τα άτομα αλλά στο μειονοτικό, το οποίο είναι πρόσθετο στρες και πηγάζει από τις κοινωνικές και πολιτισμικές δομές και όχι από ατομικές αδυναμίες. Και γι΄αυτό προκρίνεται για να γίνουν αλλαγές πολιτικής στην ευρύτερη κοινωνία. Οι έρευνες που ανέφερα, έρχονται να αμφισβητήσουν αυτό το μοντέλο για αυτόν ακριβώς το λόγο. Γιατί οι αλλαγές πολιτικής και ο περιορισμός του στίγματος δεν βοήθησαν στη μείωση των ψυχικών προβλημάτων των ανθρώπων.

Νικόλα δυστυχώς δεν έχω τον χρόνο να συνεχίσω τη συζήτηση. Με συγχωρείς. Σε ευχαριστώ πάντως για την ανταλλαγή απόψεων και με συγχωρείς αν σε κάποια σημεία υπήρξα επιθετικός ή προσβλητικός. Η ειλικρινή μου διάθεση ήταν αρκετά φιλική. Παρακολουθώ όλα τα άρθρα σου και δεν θα ήθελα η διαφωνία μας να αποτελέσει τροχοπέδι για ενδεχόμενη συνέχιση της παρούσας συζήτησης ή μελλοντικής για άλλο θέμα ή κυρίως για άρθρα όπως αυτό ή τα προηγούμενα. Ειλικρινά, όταν βρίσκω χρόνο θα μπαίνω να διαφωνούμε.

Άβαταρ μέλους
Leon Man

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 790
Εγγραφή: Σάβ Νοέμ 15, 2025 8:21 pm
Τοποθεσία: Αττική
Αγαπημένος παίκτης: Βασίλης Σπανούλης
Αγαπημένη ομάδα: Olympiacos
Προειδοποιήσεις: 1

Τρί Νοέμ 18, 2025 10:24 am

nikolas_asteri έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 1:35 am
Leon Man έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 12:59 am
Θα ήθελα να σταθώ σε ένα εντελώς περιφερειακό της κουβέντας ζήτημα (ίσως και off topic):
Νομίζω πως η χρησιμοποίηση του Όργουελ (1984) δεν είναι η απολύτως ενδεδειγμένη για το θέμα που τέθηκε αρχικά προς συζήτηση.
Περισσότερο ταιριαστή βλέπω μια αναφορά στο Φαρενάιτ 451 του Μπέρτζες (όπου η αγωνία του συγγραφέα είναι για την καταστροφή των βιβλίων) ή ακόμα και στον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο (όπου η αγωνία δεν είναι ότι δεν θα υπάρχουν βιβλία, αλλά ότι δεν θα υπάρχουν άνθρωποι που να θέλουν να διαβάσουν τα βιβλία).
Ο Orwell, ο Bradbury (και όχι Burgess, μάλλον μπερδεύτηκες) και ο Huxley έχουν γίνει τα "τρία τοτέμ" της δημόσιας συζήτησης για έναν πολύ απλό λόγο. Είναι εύκολοι στην επίκληση, ακόμη κι από ανθρώπους που δεν τους έχουν διαβάσει σε βάθος. Δεν απαιτούν ιδιαίτερη γνώση πολιτικής θεωρίας και έχουν μπει στην ποπ κουλτούρα ως "σύμβολα κινδύνου". Οποιαδήποτε δυστοπία -> Orwell. Οποιοδήποτε λογοκρισία -> Bradbury. Οποιαδήποτε μαζική κουλτούρα -> Huxley.

Όμως στην πραγματικότητα μπερδεύουν εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ο Orwell μιλά για κρατικό ολοκληρωτισμό. Ο Bradbury για αντι-διανοητισμό. Ο Huxley για ηδονιστική παθητικότητα. Η δημόσια συζήτηση τα μπερδεύει όλα αυτά σε ένα τσιτάτο τύπου "οι κακοί θα μας πάρουν τις λέξεις". Υπάρχουν βιβλία που αρμόζουν πολύ περισσότερο για γλωσσικό έλεγχο όπως το We του Yevgeny Zamyatin, Το Αστείο του Κούντερα, για μηχανισμούς συμμόρφωσης όπως το Handmaid's Tale (κοντά σας και στο Netflix), για μαζική κουλτούρα, παραπληροφόρηση και προπαγάνδα το Crying of Lot 49 κλπ

Ο Orwell είναι λίγο σαν τον Μαρξ. Πολλοί τον επικαλούνται, λίγοι τον έχουν διαβάσει :)

Για να απαντήσω στο αρχικό σου ποστ (καλωσήρθες κιόλας, καλοσύνη σου να μπεις στον κόπο να απαντήσεις εδώ) δεν υπάρχει καμία απαγόρευση βιβλίων. Δεν έχει απαγορευτεί ούτε Όμηρος ούτε Σαίξπηρ ούτε οποιοσδήποτε άλλος. Οι αρχαίοι και οι κλασικοί μια χαρά διδάσκονται. Υπάρχουν νέες εκδόσεις, υποσημειώσεις, εκπαιδευτικές συζητήσεις.
Το να βάζουμε ένα έργο σε ένα context (πχ "η θέση της γυναίκας τότε ήταν άλλη") είναι φιλολογία, δεν λογοκρίνει κάποιος κάτι.

Επίσης, ούτε το Brave New World ούτε το Fahrenheit 451 αφορούν στη γλώσσα. Ο Bradbury φοβάται μια κοινωνία που καίει βιβλία και καταπνίγει την κουλτούρα μέσω μαζικής ψυχαγωγίας. Ο Huxley φοβάται μια κοινωνία που δεν θέλει καν να διαβάσει βιβλία, επειδή ντοπάρεται με ευχαρίστηση. Μόνο ο Orwell βάζει στο κέντρο τον έλεγχο της γλώσσας ως εργαλείο κρατικής εξουσίας.

Αναφέρεις ένα πρόβλημα "να μην κρίνουμε τον Όμηρο με σημερινά κριτήρια" το οποίο δεν έχω δει να συμβαίνει στην πραγματικότητα. Κανείς σοβαρός μελετητής δεν λέει να απαγορεύσουμε κλασικά έργα. Το να πεις "ο Όμηρος έχει πατριαρχικές δομές" δεν αποτελεί λογοκρισία.

Οι απαγορεύσεις γίνονται σε απολυταρχικά καθεστώτα. Δεν έχω υπόψη μου κάποια απαγόρευση βιβλίου στη σύγχρονη εποχή. Μπορεί βιβλία να αποσύρονται από τα σχολικά κείμενα, και να υπάρχουν επανεκδόσεις με διαφορετικές λέξεις όμως οι original εκδόσεις τους κυκλοφορούν και μπορεί να τις πάρει ο οποιοσδήποτε. Άρα δεν καταλαβαίνω πως κάνεις τον παραλληλισμό που κάνεις.

Edit, ξέχασα την κατακλείδα:
Η πολιτική ορθότητα, με όλες τις υπερβολές της (όπως έχω αναγνωρίσει ότι συμβαίνει), είναι μια αναζήτηση για το πώς μιλάμε στους ανθρώπους γύρω μας. Δεν είναι ούτε λογοκρισία, ούτε βιβλία στη φωτιά. Αν κάπου υπάρχει κίνδυνος ολοκληρωτισμού, δεν προέρχεται από μειονότητες που ζητούν σεβασμό στη γλώσσα αλλά από μηχανισμούς που ελέγχουν την πληροφορία και τη μνήμη. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα και των τριών συγγραφέων που αναφέρθηκαν (αν και ο καθένας το έγραψε με τον τρόπο του).
1. Α, ρε καημένε Μπράντμπερι, σ' έφαγε το Κουρδιστό Πορτοκάλι ! Δίκιο έχεις, δεν καταλαβαίνω πώς έγραψα τον Μπέρτζες...

2. Στο ποστάρισμά μου δεν γράφω ότι έχουν απαγορευτεί βιβλία. Αυτό που έγραψα κατά λέξη είναι για την "τάση που διαμορφώνεται σιγά-σιγά, κυρίως στην Αμερική αλλά (δυστυχώς) και στην Ευρώπη, αναθεωρητισμού και "λογοκρισίας" (μέχρι του σημείου απαγόρευσης;;;) ορισμένων έργων της παγκόσμιας γραμματείας που δεν ταιριάζουν με τις σημερινές επιταγές της πολιτικής ορθότητας".
Αυτή η τάση, δυστυχώς, υπάρχει κυρίως στην Αμερική, όπου ήδη η Οδύσσεια έχει αποβληθεί από τα σχολικά βιβλία, γιατί η δύσμοιρη η Πηνελόπη δεν ταιριάζει με το σημερινό ιδανικό της γυναίκας.

Άβαταρ μέλους
brandon_roy

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 837
Εγγραφή: Δευ Ιαν 09, 2023 4:42 pm
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 11:57 am

nikolas_asteri έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 12:12 am
cwinston έγραψε:
Παρ Νοέμ 14, 2025 4:03 pm
Ο έλεγχος του λόγου και της γλώσσας λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της σκέψης και της διαφωνίας, είτε προέρχεται μέσω κρατικού εξαναγκασμού, είτε από τους θεσμούς, είτε από απλώς την ίδια την κοινωνλια .
Ναι έχεις γράψει για τον παραλληλισμό. Το αν είναι εύστοχος είναι δικό σου συμπέρασμα για το δικό σου γραπτό, όσο αυθαίρετο είναι το υπογραμμισμένο. Το λέω για να μην χάνονται τρίτοι.
Όσο αυθαίρετος είναι και ο δικός σου ισχυρισμός ότι η ερμηνεία είναι λανθασμένη.
Δεν έχω κάτι άλλο να προσθέσω. Ο Όργουελ είναι μελετημένος μέχρι θανάτου. Διάβασες κάτι και διαμόρφωσες την δική σου άποψη ενάντια στις περισσότερες αναλύσεις. Πάρα την πολιτική ορθότητα μπορείς να έχεις την άποψη σου την οποία δεν μπορεί να σου πάρει κανείς.
Δεν θα μπω καν στον κόπο να αποδομήσω επιχείρημα με λογικά σφάλματα όπως επίκληση στην αυθεντία / δημοφιλία. Ειδικά όταν το αντικείμενο δεν είναι σκληρές επιστήμες αλλά εντελώς υποκειμενικά πεδία όπως η λογοτεχνική κριτική.

Άβαταρ μέλους
Conan1982

Site Admin
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 9302
Εγγραφή: Πέμ Ιουν 12, 2014 1:43 pm
Τοποθεσία: Κρήτη
Αγαπημένη θέση: PG
Αγαπημένος παίκτης: Ja Morant, Luka Doncic
Αγαπημένη ομάδα: Olympiacos
Mood:
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 12:22 pm

nikolas_asteri έγραψε:
Δευ Νοέμ 17, 2025 11:31 pm

Και ένα μικρό trivia. Μέχρι και σήμερα η εισαγωγή στην πιο διάσημη Αμερικάνικη έκδοση του 1984 αναφέρει την ρήση του Όργουελ"Every line of serious work that I have written since 1936 has been written, directly or indirectly, against totalitarianism.” παραλέιποντας τη συνέχεια "...and for democratic socialism".
nikolas_asteri έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 12:12 am
cwinston έγραψε:
Δευ Νοέμ 17, 2025 11:46 pm
Δε καταλαβαίνω, έγραψα κάτι εναντίον της Σοσιαλοδημοκρατίας? Απαντάς σ'αυτά που έχω γράψει ή σε κάποιον αχυράνθρωπο που έχεις στήσει στο μυαλό σου?
Δεν κατάλαβες το νόημα ενός μικρού trivia στο τέλος και μάλιστα του φορτώνεις το βάρος όλης μου της απάντησης. Δικό μου σφάλμα φυσικά αλλά δεν θέλω να επεκταθώ καθώς μοιάζεις σίγουρος στη γνώμη σου.
Βλέπω μια υποβόσκουσα ένταση παιδιά χωρίς λόγο ή είναι ιδέα μου; Είναι το οξύμωρο στην φράση που του έκοψαν, να κόβουν μια φράση, στην ουσία να λογοκρίνουν μια άποψη για την πολιτική ιδεολογία του συγγραφέα από ένα βιβλίο του μιλάει ακριβώς για την επιβολή μια ιδεολογίας και τον έλεγχο όλων των άλλων.

Άβαταρ μέλους
brandon_roy

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 837
Εγγραφή: Δευ Ιαν 09, 2023 4:42 pm
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 12:37 pm

Conan1982 έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 12:22 pm
nikolas_asteri έγραψε:
Δευ Νοέμ 17, 2025 11:31 pm

Και ένα μικρό trivia. Μέχρι και σήμερα η εισαγωγή στην πιο διάσημη Αμερικάνικη έκδοση του 1984 αναφέρει την ρήση του Όργουελ"Every line of serious work that I have written since 1936 has been written, directly or indirectly, against totalitarianism.” παραλέιποντας τη συνέχεια "...and for democratic socialism".
nikolas_asteri έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 12:12 am



Δεν κατάλαβες το νόημα ενός μικρού trivia στο τέλος και μάλιστα του φορτώνεις το βάρος όλης μου της απάντησης. Δικό μου σφάλμα φυσικά αλλά δεν θέλω να επεκταθώ καθώς μοιάζεις σίγουρος στη γνώμη σου.
Βλέπω μια υποβόσκουσα ένταση παιδιά χωρίς λόγο ή είναι ιδέα μου; Είναι το οξύμωρο στην φράση που του έκοψαν, να κόβουν μια φράση, στην ουσία να λογοκρίνουν μια άποψη για την πολιτική ιδεολογία του συγγραφέα από ένα βιβλίο του μιλάει ακριβώς για την επιβολή μια ιδεολογίας και τον έλεγχο όλων των άλλων.
Από την δικιά μου μεριά δεν υπάρχει ένταση, ίσα ίσα που ήμουν όσο πιο κόσμιος γίνεται χωρίς να γράφω passive-aggressive κεκαλυμμένες προσβολές τύπου "Αυτά που γράφεις μου θυμίζουν μπαρμπάδες του FB" και παρόμοια.

Άβαταρ μέλους
nikolas_asteri

 champion
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 5949
Εγγραφή: Πέμ Φεβ 17, 2011 2:15 am
Αγαπημένη ομάδα: New-York-Knicks
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 4:52 pm

gourgou έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 3:25 am
Νικόλα δυστυχώς δεν έχω τον χρόνο να συνεχίσω τη συζήτηση. Με συγχωρείς. Σε ευχαριστώ πάντως για την ανταλλαγή απόψεων και με συγχωρείς αν σε κάποια σημεία υπήρξα επιθετικός ή προσβλητικός. Η ειλικρινή μου διάθεση ήταν αρκετά φιλική. Παρακολουθώ όλα τα άρθρα σου και δεν θα ήθελα η διαφωνία μας να αποτελέσει τροχοπέδι για ενδεχόμενη συνέχιση της παρούσας συζήτησης ή μελλοντικής για άλλο θέμα ή κυρίως για άρθρα όπως αυτό ή τα προηγούμενα. Ειλικρινά, όταν βρίσκω χρόνο θα μπαίνω να διαφωνούμε.
Δεν υπάρχει θέμα, σε καταλαβαίνω. Πάντως να ξέρεις ότι από μέρος μου δεν υπάρχει η απαίτηση γρήγορης απάντησης. Μπορείς να παίρνεις όσο χρόνο θέλεις να διαβάσεις, να οργανώσεις τις σκέψεις σου και να απαντήσεις. Εδώ θα είμαστε :D

Επίσης δεν μου φάνηκες προσβλητικός και υπέπεσε στην αντίληψη μου πως μπορεί να ακούστηκα νευριασμένος οπότε πρέπει κι εγώ να απολογηθώ σε περίπτωση που το ύφος μου δεν ήταν αυτό που αρμόζει στην κουβέντα. Δεν έχω ποτέ θέμα με τις διαφωνίες. Νομίζω εξαρχής έκανα λάθος να ανακατέψω πολλά πράγματα κάτω από την ίδια ομπρέλα και κάπου χάσαμε το δέντρο και το δάσος :D Και μάλιστα για να δεις πως αυτές οι συζητήσεις με βοηθούν. Είναι να κάνω submit ένα paper σε ένα journal στο οποίο αναλύω δύο ξεχωριστές έννοιες που στο μυαλό μου ταιριάζουν. Δεν σε απασχολεί αλλά τις βάζω για πληρότητα. Η μία είναι technological obedience και η άλλη είναι reflexive underdetermination. Για αρκετό καιρό σκέφτομαι μήπως πρέπει να το σπάσω σε δύο papers ώστε να μην χαθεί η συζήτηση στα reviews και είτε το πιστεύεις είτε όχι η συζήτηση εδώ έκανε την απόφαση μου πολύ πιο εύκολη :)
cwinston έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 11:57 am
Δεν θα μπω καν στον κόπο να αποδομήσω επιχείρημα με λογικά σφάλματα όπως επίκληση στην αυθεντία / δημοφιλία.
Βρε καλέ μου εσύ πρώτος έκανες επίκληση στην αυθεντία του Όργουελ για να δώσεις βάση στο επιχείρημα σου. Τεσπα η συγκεκριμένη συζήτηση δεν έχει κάποιο νόημα. Μπορούμε να αναλύσουμε τον Όργουελ σε άλλο νήμα αν θέλεις.

Εικόνα
Άβαταρ μέλους
Ευγενές αέριο

 junior
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 254
Εγγραφή: Σάβ Μαρ 15, 2025 11:15 pm
Αγαπημένη θέση: Bench
Αγαπημένη ομάδα: Panathinaikos7star
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 18, 2025 9:36 pm

Ενδιαφέρον θέμα. Ευχαριστούμε Αστρονικόλα.

Προσπάθησα να διαβάσω τα πιο πολλά αλλά σίγουρα αρκετά θα μου ξέφυγαν (ακόμα κι αν τα διάβασα), οπότε συμπάθαμε αν θα αναφερθώ σε κάτι που ήδη σχολιάστηκε.

Θα μπλέξω μαζί πολλά και διάφορα που μου ήρθαν στο μυαλό.

-Πώς προέκυψε ο όρος "πολιτική ορθότητα"; Γιατί ο ορθός λόγος να είναι πολιτικός; Κι αφού πρέπει να είναι κάτι, γιατί όχι κοινωνικός τελοσπάντων; Γενικά μου ξενίζει. Και πολύ περισσότερο μου ξενίζει ο όρος political correctness. Για μένα ο όρος correctness, παντρεμένος δε με τη λέξη political, υποθάλπει κάτι το υποκειμενικό. Πρόκειται για νεολογισμό; Μου κάνω πάσα για το επόμενο.

-Γιατί πρέπει ορισμοί όπως ελευθερία λόγου, ορθολογισμός ή απλά Διάλογος να αντικασταθούν από νέους; Μου θυμίζει την περίπτωση της παραπληροφόρησης ή της προπαγάνδας που για κάποιο λόγο έγινε fake news.

-Έχει συζητηθεί αρκετά αλλού και άλλοτε: Τί γίνεται με τη σάτιρα; Πρέπει να είναι πολιτικά ορθή; Έχουν ξεμαλλιαστεί αρκετοί επ' αυτού αλλά είπα να το στριμώξω κι αυτό εδώ γιατί θα με ενδιέφερε να ακούσω τη γνώμη σου.

-Αν πάω λίγο στο διαπροσωπικό, τί είναι αυτό που επιτάσσει η πολιτική ορθότητα; Να μην εκφράζουμε γενικά απόψεις που στοχεύουν και προσβάλουν κοινωνικές ομάδες ή να μην τις εκφράζουμε αν πρόκειται να προσβληθεί κάποιος που είναι σε απόσταση βολής, αλλά να τα ξεφουρνίσουμε μόλις μείνουμε μεταξύ ομοϊδεατών; Νιώθω πως τείνει πολύ προς το δεύτερο. Το οποίο θα εξηγούσε και το επίθετο "πολιτική". Αναρωτιέμαι αν τα άτομα που δεν αποδέχονται την πολιτική  ορθότητα αλλά που παρόλα αυτά συμμορφώνονται με αυτή στο δημόσιο βίο,  θα εκφράσουν ακόμα μεγαλύτερη λεκτική βία, σα μια μορφή απότομης εκτόνωσης, όταν βρουν το χώρο να το κάνουν (ανώνυμα στα κοινωνικά δίκτυα κτλ.) Προφανώς δεν υπονοώ να αφήσουμε ρατσιστικά ανεκδοτάκια να κυκλοφορούν ώστε να λειτουργήσουν σα βαλβίδα εκτόνωσης κομπλεξισμού. Όμως απορώ κατά πόσο ο αλληλοσεβασμός μπορεί να εδραιωθεί όταν γίνεται ατζέντα. Ή απλά κρύβει κάτω απτο χαλί ένα πρόβλημα που τείνει να σε καταπιεί αν το σηκώσεις.

-Και τέλος ένα σχόλιο για το σημείο Β2. Με απασχόλησε πολύ αυτό το θέμα όταν βρέθηκα σε τέτοιο περιβάλλον. Αρχικά πίστευα ότι κατάλαβαν οι πολυεθνικές πως μέσα απτην διαφορετικότητα και την συνεργασία επί ίσοις όροις αυξάνεται η δημιουργικότητα και γίνεσαι πιο ανταγωνιστιός :drunk:
Μου πήρε λίγο καιρό αλλά συνειδητοποίησα ότι απλά πρόκειται για έναν όρο μιας συμφωνίας μεταξύ corporate business και state που κατά πάσα πιθανότητα επιβλήθηκε στους πρώτους ( :welcome: που θα λεγε κι ο Τουλούμπας). Τώρα όμως που τους όρους τους βάζει άλλος τί θα κάνουν οι μεγάλες επιχειρήσεις; Θα αλλάξουν στάση και θα πάρουν στο κυνήγι όλους όσους πριν λίγα χρόνια κάνανε ένα βήμα μπροστά και εξέφρασαν ανοιχτά στον επαγγελματικό χώρο ποιές είναι οι σεξουαλικές τους προτιμήσεις; Για μένα δεν υπάρχει corporate political correctness. Το corporate είναι πλεονασμός και εμπεριέχεται στο political.
Νομίζω πως είναι φανερό ότι είμαι κάπως προκατειλημμένος ή καχύποπτος με τον όρο "πολιτική" όταν συζητάμε για βασικές αρχές αλληλοσεβασμού.

Άβαταρ μέλους
Leon Man

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 790
Εγγραφή: Σάβ Νοέμ 15, 2025 8:21 pm
Τοποθεσία: Αττική
Αγαπημένος παίκτης: Βασίλης Σπανούλης
Αγαπημένη ομάδα: Olympiacos
Προειδοποιήσεις: 1

Τρί Νοέμ 18, 2025 11:07 pm

nikolas_asteri έγραψε:
Δευ Νοέμ 10, 2025 4:59 pm

Νικόλα, δεν ξέρω πόσο σου πήρε για το εξαιρετικό σου πόνημα. Παρόλο που σε αρκετά σημεία έχω διαφορετική, πιο επιφυλακτική στάση, απέναντι στη λεγόμενη πολιτική ορθότητα, δεν μπορώ παρά να αναγνωρίσω ότι συνολικά είναι μια αξιέπαινη προσπάθεια που πιάνει θέματα που θα έπρεπε να μας απασχολούν περισσότερο.

Τώρα που το διάβασα καλύτερα, αφού πήρα το χρόνο μου, θα προσπαθήσω να εκθέσω όσο πιο συγκροτημένα μπορώ ορισμένα σημεία προβληματισμού μου:

Κατ' αρχάς (και κατ' αρχήν) παρουσιάζεις με σαφήνεια τα θετικά και ιστορικά εύλογα κίνητρα πίσω από τη λεγόμενη πολιτική ορθότητα: την προσπάθεια, δηλαδή, να γίνει ο δημόσιος λόγος πιο δίκαιος, ακριβής και ευαίσθητος απέναντι σε ομάδες που παραδοσιακά έμεναν αόρατες ή, πιο τραβηγμένα, γίνονταν αντικείμενο προσβολής.

Ακριβώς, όμως, γι' αυτό, είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε και να μη ξεχνάμε ότι, όπως κάθε κοινωνική δυναμική, έτσι και τούτη μπορεί να εκτραπεί σε υπερβολές. Οι υπερβολές αυτές δεν ακυρώνουν τον πυρήνα της πολιτικής ορθότητας, αλλά δημιουργούν πραγματικούς κινδύνους για την ποιότητα του δημόσιου λόγου και τη δημοκρατική ζωή.

Όπως σωστά διακρίνεις μεταξύ κρατικής και κοινωνικής λογοκρισίας, η δεύτερη μπορεί σε κάποιες ακραίες μορφές να γεννήσει μια κουλτούρα φόβου. Όταν κάποιος αποφεύγει να μιλήσει, όχι επειδή σέβεται τον άλλο, αλλά επειδή φοβάται μήπως στοχοποιηθεί, τότε ο δημόσιος λόγος φτωχαίνει. Το spiral of silence, που αναφέρεις, ισχύει και αντίστροφα: η υπερβολική ευαισθησία μπορεί να κάνει ανθρώπους να σωπάσουν όχι από ενσυναίσθηση, αλλά από φόβο μήπως παρερμηνευτούν. Αυτό δεν είναι πρόοδος, αλλά αναστολή του διαλόγου, και όπως κάθε αναστολή υπονομεύει την κριτική σκέψη. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι αν η αυτολογοκρισία γίνει πολύ ισχυρή, τότε φτάνει να αποδυναμώσει τον δημόσιο διάλογο και την κριτική σκέψη. Πρέπει ακόμα και τις ιδέες που θεωρούμε ως αποκλίνουσες να τις αφήνουμε να εκφράζονται, να τις εξετάζουμε και τελικά να τις ελέγχουμε. Όχι απλώς να τις εξοβελίζουμε. Θα τις ξαναβρούμε μπροστά μας.

Τονίζεις ότι πρέπει να διακρίνουμε την άγνοια από την κακία. Αυτό είναι θεμελιώδες. Όταν, όμως, η πολιτική ορθότητα φτάνει σε ακρότητες, αυτή η διάκριση θολώνει. Μια λάθος διατύπωση, μια ατυχής έκφραση ή ακόμα και η αφέλεια ή η "χαζομάρα", αντιμετωπίζονται σαν ηθικά εγκλήματα.
Νομίζω πως κι εσύ θα συμφωνείς, πως μέσα σ' ένα τέτοιο περιβάλλον οι άνθρωποι δεν εκπαιδεύονται, αλλά τρομοκρατούνται. Χωρίς να αφήνει περιθώριο για συγγνώμη, για εξηγήσεις, για εξέλιξη ή βελτίωση του "θύτη", η πολιτική ορθότητα παύει να είναι εργαλείο κοινωνικής εκπαίδευσης και γίνεται εργαλείο κοινωνικής επίθεσης. Ο δημόσιος διάλογος τότε μετατρέπεται σ' ένα παιχνίδι εύρεσης ενόχων και όχι σε μια διαδικασία κατανόησης. Η πολιτική ορθότητα πρέπει να λειτουργεί παιδαγωγικά και όχι σαν μηχανισμός κοινωνικής πειθάρχησης.

Σωστά μιλάς για την "ηθική ανωτερότητα" που μπορεί να συνοδεύει την πολιτική ορθότητα. Πράγματι, όταν η ευαισθησία μετατρέπεται σε επίδειξη, χάνεται όλο το νόημα. Το ενδιαφέρον για τον άλλο φεύγει και τη θέση του παίρνει το ενδιαφέρον για τη δική μας εικόνα. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα, αντεστραμμένη, μορφή πουριτανισμού, όπου ο δημόσιος λόγος ρυθμίζεται όχι από την επιθυμία μου να μην πληγώσω κανέναν, αλλά από την επιθυμία μου να φανώ "καλός". Νομίζω πως συμφωνούμε ότι αυτό κάνει τον διάλογο υποκριτικό και επιφανειακό.

Πολύ σωστά τονίζεις την ανάγκη αναλογικότητας, όμως οι ακρότητες της πολιτικής ορθότητας συχνά την καταργούν. Μικρά παραπτώματα δέχονται δυσανάλογες τιμωρίες, η online αγανάκτηση εξισώνει τα πάντα. Όταν όλες οι "παραβάσεις" αντιμετωπίζονται ως ίδιες, τότε κανείς δεν μαθαίνει τη διαφορά κι έτσι υποβαθμίζεται η έννοια του πραγματικά δημόσιου κακού.
Αν πάμε στα social media, εκεί γεννιούνται οι πιο ακραίες μορφές πολιτικής ορθότητας. Αλγόριθμοι (καλά το είπες) που ευνοούν την "αγανάκτηση", online δικαστήρια, εκστρατείες διαπόμπευσης. Μέσα σ' ένα τέτοιο πλαίσιο η πολιτική ορθότητα μπορεί να μετατραπεί σε όπλο μαζικής ηθικής πίεσης, με ελάχιστο ενδιαφέρον για τον διάλογο, την αλήθεια ή τη δικαιοσύνη. Αναφέρεσαι στο παράδοξο του Popper: οι ακρότητες της πολιτικής ορθότητας μπορούν να δημιουργήσουν ένα δεύτερο παράδοξο. Η υπεράσπιση των αδύναμων μπορεί να καταντήσει μηδενική ανοχή σε οποιοδήποτε λάθος, οδηγώντας τελικά στο ίδιο αποτέλεσμα που θέλει να αποτρέψει: στη φίμωση και στη συρρίκνωση της ανοιχτής συζήτησης.

Όταν η πολιτική ορθότητα λειτουργεί μηχανιστικά, παραγνωρίζονται οι διαφορές ανάμεσα σε πρόθεση και προσβολή, η ακαδημαϊκή έρευνα ή η σάτιρα (ως μορφή τέχνης) αντιμετωπίζονται με τα ίδια μέτρα με την κακοβουλία, και ο λόγος αποστερείται από τα συμφραζόμενά του και κρίνεται αποκλειστικά με βάση τις λέξεις και όχι το νόημα.

Όταν η πολιτική ορθότητα γίνεται εργαλείο στιγματισμού αντί για εργαλείο εκπαίδευσης, εντείνει τη διχαστική λογική "εμείς και αυτοί". Κάποιοι μπορεί να νοιώθουν αποκλεισμένοι από τη δημόσια σφαίρα, όχι επειδή θέλουν να προσβάλλουν κάποιον άλλο, αλλά επειδή η κουλτούρα του λόγου γίνεται ελιτίστικη. Αυτό με τη σειρά του ενισχύει την αντιδραστικότητα, τροφοδοτεί λαϊκισμούς και κάνει την κοινωνική ισότητα ακόμα δυσκολότερη.

Συμπερασματικά, και τελειώνοντας, η πολιτική ορθότητα, στο πλαίσιο που την περιγράφεις, είναι πράγματι μια μορφή κοινωνικής ωρίμανσης. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπερβολές της είναι ακίνδυνες. Κάθε αξία που μετατρέπεται σε απόλυτο, κινδυνεύει να παραμορφωθεί.

Θα μπορούσα να καταλήξω λέγοντας πως οι ακρότητες της πολιτικής ορθότητας δεν προωθούν τον σεβασμό αλλά τον εξαναγκάζουν. Δεν χτίζουν διάλογο, αλλά φόβο. Δεν ενισχύουν την ελευθερία, αλλά δημιουργούν νέα όρια. Δεν προστατεύουν τις ευάλωτες ομάδες, αλλά τις εργαλειοποιούν.

Γράφοντας όλα τα παραπάνω, δεν θέλω να απορρίψω την πολιτική ορθότητα, αλλά να τη διαφυλάξω από τους κινδύνους του μεγαλύτερου εχθρού της, που είναι οι ακρότητες στις οποίες μπορεί να φτάσει. Ο σεβασμός είναι αξία, όμως η υπερ-έντασή του μπορεί να γίνει εμπόδιο.

Δεν ξέρω αν κατάφερα να κάνω καθαρές τις θέσεις μου. Ξαναδιαβάζοντας όσα έγραψα παραπάνω, βλέπω ότι υπάρχει κίνδυνος παρερμηνείας και να θεωρηθούν ως πολεμική ενάντια στην έννοια της πολιτικής ορθότητας και στα όσα έγραψες. Αν περνάει αυτό το μήνυμα από το γραπτό μου, τότε απέτυχα να εκφραστώ σωστά, γιατί δεν ήταν αυτό στις προθέσεις μου. Το "κουμπί" βρίσκεται στον τίτλο της ανάρτησής σου: Πολιτική ορθότητα και η ελευθερία του λόγου. Ίσως να πήγα λίγο μονόπατα προς την ελευθερία του λόγου. Αλλά πιστεύω πως όσο σημαντικό είναι να μάθουμε να σεβόμαστε τους άλλους και να μη τους προσβάλλουμε, άλλο τόσο σημαντικό είναι αυτό να το κάνουμε με πλήρη συναίσθηση και όχι εξαναγκαστικά και φοβούμενοι κάποιες συνέπειες.

Άβαταρ μέλους
ssoulliss

 champion
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 7350
Εγγραφή: Τρί Απρ 19, 2011 10:38 pm
Αγαπημένη θέση: PG
Αγαπημένος παίκτης: Φάνης Χριστοδούλου
Αγαπημένη ομάδα: Detroit-Pistons
Mood:
Προειδοποιήσεις: 0

Παρ Νοέμ 21, 2025 12:26 pm

Μπράβο στον nikolas_asteri όπως και στα παιδιά που μπήκαν στον κόπο να παραθέσουν τις απόψεις τους. Με τσίγκλησε αυτό που γράφτηκε για τους αριστερόχειρες (δεν είμαι).

Μπορώ όμως να σας πω ότι ο πατέρας μου, γεννηθείς το '40, που πήγε σχολείο λίγο μετά τον πόλεμο και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και ώντας αριστερόχειρας τον "ανάγκασαν" να γράφει με το δεξί. Και μάλιστα σε μια γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας που δεν την έλεγες (τότε) συντηρητική. Υπήρχε όμως κατά κάποιο τρόπο μια ας την πούμε πολιτική ορθότητα που υπαγόρευε ότι το καλό χέρι είναι το δεξί (και όχι μόνο).

Πάνω σε αυτό, θα το αλαφρύνω λιγάκι:

- Δε θυμάμαι αυτή η πολιτική ορθότητα να επέβαλε ποτέ κάποιον που κλώτσαγε το τόπι με το αριστερό να του "επέβαλε" να αλλάξει πόδι, ίσα-ίσα ιστορικά οι περισσότεροι αριστεροπόδαροι χαρακτηρίζονται ως βιρτουόζοι ή μάγοι της μπάλας. Φανταστείτε στη χώρα μας να έλεγαν στο συγχωρεμένο τον Μίμη Παπαϊωάνου να αλλάξει πόδι ή στον Χατζηπαναγή όταν ήρθε από το Ουζμπεκιστάν "αδερφέ πρέπει να παίζεις και να κλωτσάς με το δεξί" :drunk:

- Επίσης αυτή η ας την πούμε ορθότητα, μας επιβάλει να λέμε στο συνάνθρωπο μας "εύχομαι να σου πάνε όλα δεξία" όταν θέλουμε να του ευχηθούμε να έχει καλή τύχη στη ζωή του/δουλειά/υγεία του. Πιθανότατα αν του πούμε για αριστερα θα μας στραβοκοιτάξει και θα νομίζει ότι τον κοροϊδεύουμε.

- Φυσικά υπάρχει και το λεγόμενο ποδαρικό που γίνεται παραδοσιακά σε καινούρια σπίτια, αυτοκίνητα κλπ γίνεται πάντοτε με το δεξί πόδι. Έαν πας καλεσμένος κάπου και σου πουν να μπεις για ποδαρικό θα πρέπει να το σκεφτείς πολύ καλά πριν μπεις με άλλο πόδι πλην του δεξιού. Σε αντιθετη πέριπτωση θα θεωρηθείς το λιγότερο γκαντέμης. :D

- Το σταυρό μας τον κάνουμε πάντα με το δεξί. Φέρτε ως εικόνα στο μυαλό σας το μυστικό δείπνο. Ευλογεί ο Ιησούς το ψωμάκι και το κρασάκι, γύρω του οι μαθητές, πάει ο Πέτρος να κάνει το σταυρό του πριν γευματίσεις σηκώνει το αριστερό του χέρι - διότι τυγχάνει αριστερόχειρας και αυτό το χεράκι τον βολεύει- σηκώνει φρύδι ο Ιησούς, ξεροβήχει 2-3 φορές και αμέσως ο Πέτρος επανέρχεται στην τάξη. :Amen:

Τώρα όσο για την ελευθερία του λόγου, θα πω μόνο πως έχουν κανονικοποιηθεί και ενσωματωθεί πλήρως στο δημόσιο διάλογο - όχι μόνο στη χώρα μας - τα "καλούδια" του Hitler κα του Goebbels. Σου λένε ορισμένοι - δεν είναι πολλοί αλλά σίγουρα περισσότεροι από παλαιότερα - θες π.χ. Loatki δικαιώματα θα ακούς αυτά. :peace:

Άβαταρ μέλους
Conan1982

Site Admin
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 9302
Εγγραφή: Πέμ Ιουν 12, 2014 1:43 pm
Τοποθεσία: Κρήτη
Αγαπημένη θέση: PG
Αγαπημένος παίκτης: Ja Morant, Luka Doncic
Αγαπημένη ομάδα: Olympiacos
Mood:
Προειδοποιήσεις: 0

Παρ Νοέμ 21, 2025 1:39 pm

ssoulliss έγραψε:
Παρ Νοέμ 21, 2025 12:26 pm
Μπράβο στον nikolas_asteri όπως και στα παιδιά που μπήκαν στον κόπο να παραθέσουν τις απόψεις τους. Με τσίγκλησε αυτό που γράφτηκε για τους αριστερόχειρες (δεν είμαι).

Μπορώ όμως να σας πω ότι ο πατέρας μου, γεννηθείς το '40, που πήγε σχολείο λίγο μετά τον πόλεμο και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και ώντας αριστερόχειρας τον "ανάγκασαν" να γράφει με το δεξί. Και μάλιστα σε μια γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας που δεν την έλεγες (τότε) συντηρητική. Υπήρχε όμως κατά κάποιο τρόπο μια ας την πούμε πολιτική ορθότητα που υπαγόρευε ότι το καλό χέρι είναι το δεξί (και όχι μόνο).
Α, δεν είναι τόσο μακρινό όσο το 40, ενώ ήμουν φύσει αριστερόχειρας η γιαγιά μου με έβαζε να γράφω με το δεξί όπως και έγινε, θεωρώ ότι δεν μου άφησε κανένα ψυχολογικό τραύμα, να γίνω και αιρετικός και να πω καλύτερα γιατί εκ φύσεως οι αριστερόχειρες έχουμε το πρόβλημα ότι τουλάχιστον στον δικό μας τρόπο γραφής (από αριστερά προς δεξιά) όταν γράφουμε με το αριστερό χέρι καλύπτουμε αυτά που γράφουμε και πρώτον γεμίζουμε μουντζούρες αν το μελάνι δεν στεγνώνει γρήγορα, δεύτερον καλύπτουμε αυτά που γράφουμε.
Έτσι αν και γράφω με το δεξί παίζω μπάσκετ και σουτάρω με το αριστερό, αδειάζω το νερό από το μπρίκι με το αριστερό (ευτυχώς έχουν βγει μπρίκια με 2 μεριές), και με δυσκολεύουν πολύ τα ψαλίδια που είναι κλασικά για δεξιόχειρες, επίσης είχε προσπαθήσει να μου μάθει μπουζούκι ένας φίλος μου στο παρελθόν ανεπιτυχώς όταν έβγαιναν τελείως λάθος οι συγχορδίες ή όπως λέγονται τέλοσπάντων αυτά.
Και μόλις έκανα τελείως off topic το θέμα. :D

Άβαταρ μέλους
ssoulliss

 champion
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 7350
Εγγραφή: Τρί Απρ 19, 2011 10:38 pm
Αγαπημένη θέση: PG
Αγαπημένος παίκτης: Φάνης Χριστοδούλου
Αγαπημένη ομάδα: Detroit-Pistons
Mood:
Προειδοποιήσεις: 0

Παρ Νοέμ 21, 2025 2:02 pm

Conan1982 έγραψε:
Παρ Νοέμ 21, 2025 1:39 pm
ssoulliss έγραψε:
Παρ Νοέμ 21, 2025 12:26 pm
Μπράβο στον nikolas_asteri όπως και στα παιδιά που μπήκαν στον κόπο να παραθέσουν τις απόψεις τους. Με τσίγκλησε αυτό που γράφτηκε για τους αριστερόχειρες (δεν είμαι).

Μπορώ όμως να σας πω ότι ο πατέρας μου, γεννηθείς το '40, που πήγε σχολείο λίγο μετά τον πόλεμο και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και ώντας αριστερόχειρας τον "ανάγκασαν" να γράφει με το δεξί. Και μάλιστα σε μια γεωγραφική περιοχή της Ελλάδας που δεν την έλεγες (τότε) συντηρητική. Υπήρχε όμως κατά κάποιο τρόπο μια ας την πούμε πολιτική ορθότητα που υπαγόρευε ότι το καλό χέρι είναι το δεξί (και όχι μόνο).
Α, δεν είναι τόσο μακρινό όσο το 40, ενώ ήμουν φύσει αριστερόχειρας η γιαγιά μου με έβαζε να γράφω με το δεξί όπως και έγινε, θεωρώ ότι δεν μου άφησε κανένα ψυχολογικό τραύμα, να γίνω και αιρετικός και να πω καλύτερα γιατί εκ φύσεως οι αριστερόχειρες έχουμε το πρόβλημα ότι τουλάχιστον στον δικό μας τρόπο γραφής (από αριστερά προς δεξιά) όταν γράφουμε με το αριστερό χέρι καλύπτουμε αυτά που γράφουμε και πρώτον γεμίζουμε μουντζούρες αν το μελάνι δεν στεγνώνει γρήγορα, δεύτερον καλύπτουμε αυτά που γράφουμε.
Έτσι αν και γράφω με το δεξί παίζω μπάσκετ και σουτάρω με το αριστερό, αδειάζω το νερό από το μπρίκι με το αριστερό (ευτυχώς έχουν βγει μπρίκια με 2 μεριές), και με δυσκολεύουν πολύ τα ψαλίδια που είναι κλασικά για δεξιόχειρες, επίσης είχε προσπαθήσει να μου μάθει μπουζούκι ένας φίλος μου στο παρελθόν ανεπιτυχώς όταν έβγαιναν τελείως λάθος οι συγχορδίες ή όπως λέγονται τέλοσπάντων αυτά.
Και μόλις έκανα τελείως off topic το θέμα. :D
Και αν είχες γεννηθεί στο Ιράν (Φαρσί), στο Ισραήλ (Εβραϊκά) ή στο Πακιστάν (Ουρντού) εκεί που γράφουν ανάποδα; :P :roll:

Εσένα στο επέβαλε η γιαγιά, όπως και να έχει δεν είναι το ίδιο με το δάσκαλο του χωριού ή τον παπά. Τώρα όμως που το σκέφτομαι λίγο καλύτερα...μάλλον το δικό σου παράδειγμα τονίζει λίγο περισσότερο αυτό που έγραψα πιο πάνω. :D

Άβαταρ μέλους
SteveNashidis

Site Admin
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 10022
Εγγραφή: Τρί Σεπ 21, 2010 2:36 am
Τοποθεσία: Arizona
Αγαπημένη θέση: PG
Αγαπημένος παίκτης: Steve Nash, Devin Booker
Αγαπημένη ομάδα: Phoenix-Suns
Αγαπημένη ομάδα: Εθνική Ελλάδας
Προειδοποιήσεις: 0

Παρ Νοέμ 21, 2025 2:05 pm

Leon Man έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 11:07 pm
nikolas_asteri έγραψε:
Δευ Νοέμ 10, 2025 4:59 pm

Πρέπει ακόμα και τις ιδέες που θεωρούμε ως αποκλίνουσες να τις αφήνουμε να εκφράζονται, να τις εξετάζουμε και τελικά να τις ελέγχουμε. Όχι απλώς να τις εξοβελίζουμε. Θα τις ξαναβρούμε μπροστά μας.

Και τι γίνεται για τα άτομα που παραβλέπουν συστηματικά τους κανόνες της κοινωνίας (ή του φόρουμ) και θεωρούν ότι στον κόσμο υπάρχουν μόνο δικαιώματα αλλά όχι υποχρεώσεις ; :welcome:

Steve Nash. 2× NBA ΜVP (2005, 2006)SSOL- Seven Second or Less Len - 2006-07 : True champions
Εικόνα
Basketforum Fantasy Champion 2025-26🏆
Άβαταρ μέλους
Leon Man

 a1greece
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 790
Εγγραφή: Σάβ Νοέμ 15, 2025 8:21 pm
Τοποθεσία: Αττική
Αγαπημένος παίκτης: Βασίλης Σπανούλης
Αγαπημένη ομάδα: Olympiacos
Προειδοποιήσεις: 1

Παρ Νοέμ 21, 2025 2:23 pm

SteveNashidis έγραψε:
Παρ Νοέμ 21, 2025 2:05 pm
Leon Man έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 11:07 pm


Πρέπει ακόμα και τις ιδέες που θεωρούμε ως αποκλίνουσες να τις αφήνουμε να εκφράζονται, να τις εξετάζουμε και τελικά να τις ελέγχουμε. Όχι απλώς να τις εξοβελίζουμε. Θα τις ξαναβρούμε μπροστά μας.

Και τι γίνεται για τα άτομα που παραβλέπουν συστηματικά τους κανόνες της κοινωνίας (ή του φόρουμ) και θεωρούν ότι στον κόσμο υπάρχουν μόνο δικαιώματα αλλά όχι υποχρεώσεις ; :welcome:
Αυτά που έγραψα αναφέρονταν σε μια συζήτηση σχετικά με την πολιτική ορθότητα στον δημόσιο λόγο. Δηλαδή, να μη χρησιμοποιούμε λόγο που θίγει ευαίσθητες ομάδες. Το point μου ήταν ότι δεν αρκεί μόνο η απαγόρευση μέσω απαγορευτικών κανόνων, γιατί στην ουσία δεν πετυχαίνουμε τίποτα, αν ο άλλος δεν χρησιμοποιεί τέτοιο λόγο απλώς επειδή φοβάται τις συνέπειες. Πρέπει να καταφέρουμε ώστε να μη χρησιμοποιεί τέτοιο λόγο συνειδητά και με ενσυναίσθηση. Και αυτό μπορούμε να το πετύχουμε, όταν τον αφήσουμε να εκφραστεί και ταυτόχρονα ελέγξουμε τις απόψεις του. Αυτό λειτουργεί και διαπαιδαγωγικά για το σύνολο.
Αυτό που ρωτάς, νομίζω πως είναι έξω από το πλαίσιο της κουβέντας που κάναμε. Οι κανόνες της κοινωνίας δεν έχουν να κάνουν μόνο με την πολιτική ορθότητα, αλλά ρυθμίζουν συνολικά (και σε κάποιο βαθμό και αναγκαστικά) το σύνολο των κοινωνικών μας σχέσεων. Κατά τα άλλα, τον κλέφτη π.χ. τον αντιμετωπίζεις ως κλέφτη και εφαρμόζεις τα προβλεπόμενα. Αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα από το συζητούμενο.

Άβαταρ μέλους
nikolas_asteri

 champion
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 5949
Εγγραφή: Πέμ Φεβ 17, 2011 2:15 am
Αγαπημένη ομάδα: New-York-Knicks
Προειδοποιήσεις: 0

Τρί Νοέμ 25, 2025 3:01 pm

Ευγενές αέριο έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 9:36 pm
Ενδιαφέρον θέμα. Ευχαριστούμε Αστρονικόλα.
Εικόνα

Bonjour, έλειπα και άργησα να απαντήσω αλλά δεν σας ξεχνάω :dribble: Θα προσπαθήσω να είμαι λιγάκι πιο σύντομος και περιεκτικός στις απαντήσεις μου ώστε να προσπαθήσω να αποφύγουμε τις βόλτες και να μείνουμε εντός θέματος όσο γίνεται.

Ο όρος δεν ξεκίνησε από κάποια επιτροπή. Νομίζω εμφανίζεται κάπου στα 60ς ως "ειρωνία" μέσα στην Αριστερά για συντρόφους που ήθελαν να μιλάνε "σωστά" με ιδεολογικούς όρους. Μετά χρησιμοποιήθηκε από δεξιά ρεύματα (80ς και μετά) για να περιγράψει κάθε θεσμική προσπάθεια περιορισμού ρατσιστικού λόγου και γενικά ό,τι δεν τους άρεσε. Το "political" δεν σημαίνει "η πολιτεία ορίζει τον λόγο", αλλά ότι οι κανόνες λόγου είναι πολιτικοί επειδή αφορούν ισχύ, αναγνώριση, και κοινωνική ιεραρχία. Το "correctness" σημαίνει αντικειμενική ορθότητα. Είναι περισσότερο κοινωνικά αποδεκτοί τρόποι να μην υποτιμάς τους πιο αδύναμους. Δεν βλέπω να είναι νεολογισμός που θέλει να αντικαταστήσει κάποιον όρο, τον βλέπω σαν προιόν συγκρούσεων. Επίσης δεν μπορώ να δώ την σύγκριση που κάνεις με fake news. "Fake news" όντως αντικατέστησε λέξεις που ήδη υπήρχαν (propaganda, disinformation), αλλά για τον τελείως συγκεκριμένο λόγο πως τα social media δημιούργησαν έναν ολόφρεσκο μηχανισμό διάδοσης παραπληροφόρησης. Έχουμε έναν τεχνικό μετασχηματισμό, δεν άλλαξε απλά η λέξη.

Παρακάτω μιλάς για ένα πρόβλημα το οποίο αναγνωρίζω κι εγώ. Κάθε κοινωνικός κανόνας μπορεί να ακολουθηθεί επιφανειακά. Δεν χρειάζεται να πας πολύ μακριά. Θα το δεις από από τις ευγένειες στο χώρο εργασίας μέχρι τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς. Όμως η πολιτική ορθότητα δεν σχεδιάστηκε ως παιδαγωγικός μηχανισμός που θα αλλάξει εσωτερικές πεποιθήσεις. Είναι κώδικας δημόσιας συμπεριφοράς. Πιο κοντά σε αυτό που (νομίζω) στην κοινωνιολογία λέγεται normative constraints. Περιορίζουν το τι θεωρείται αποδεκτό να πεις δημοσίως, όχι το τι σκέφτεσαι. Είναι προφανές νομίζω και το έχω κάνει καθαρό (ελπίζω) ότι δεν μιλάω για αστυνομίες σκέψης πουθενά. Ο καθένας είναι ελεύθερος να σκέφτεται ό,τι θέλει. Μπορούμε να κάνουμε συζήτηση πάνω σε αυτό αλλά είναι εκτός θέματος. Αρκετοί (οι περισσότεροι; το βρήκα σε αρκετά μέερη) επιστήμονες (κοινωνινιογλωσσολόγοι; :D ) δείχνουν ότι η γλωσσική αλλαγή προηγείται της αλλαγής στάσεων. Δηλαδή, πρώτα αλλάζει ο τρόπος που μιλάμε δημόσια, και μετά ακολουθούν πιο αργά οι εσωτερικές νοοτροπίες. Αυτό δεν το βλέπω σαν υποκρισία, το δέχομαι σαν μηχανισμό "κοινωνικής μάθησης" (δεν έχω κάποιον καλύτερο ορισμό). Όσο για τον φόβο της εκτόνωσης στα ανώνυμα social media τα δεδομένα που έχουμε δείχνουν μάλλον το αντίθετο. Σε papers που βρήκα για online toxicity και polarizing behavior φαίνεται ότι η ανωνυμία ενθαρρύνει βίαιο λόγο ανεξάρτητα από το αν μια κοινωνία έχει αυστηρή ή χαλαρή πολιτική ορθότητα. Απλά οι άνθρωποι πίσω από την ανωνυμία γίνονται ζώα γενικά, δεν προκύπτει από κάποια "καταστολή" του λόγου.

Κανένας κανόνας ευπρέπειας δεν αλλάζει αμέσως τι έχει κάποιος μέσα στην καρδιά του. Αλλάζει όμως τα όρια του δημόσιου λόγου, και αυτό με τον χρόνο αλλάζει και την ηθική της κοινωνίας. Οι κοινωνικές μετατοπίσεις ξεκινούν από νέους κανόνες συμπεριφοράς και καταλήγουν, μετά από δύο γενιές, να φαίνονται αυτονόητοι.

Και για το ερώτημα "μήπως απλώς κρύβει πρόβλημα κάτω από το χαλί;". Η πολιτική ορθότητα δεν απαγορεύει συζητήσεις, θέλει απαγορεύει ντροπιαστικές και απρόσεκτες μορφές λόγου. Δεν σε εμποδίζει να συζητήσεις για μετανάστευση, φύλο, εγκληματικότητα, πολιτισμικές διαφορές. Σε εμποδίζει να το κάνεις με τρόπο που χρησιμοποιεί μειωτικούς όρους ή κληρονομεί ιεραρχίες που δεν έχουν θέση σε σύγχρονα δημοκρατικά περιβάλλοντα. Αυτό το σημείο το έχω εξηγήσει αρκετά νομίζω οπότε αν υπάρχει κάτι που δεν είναι κατανοητό θα ήθελα σε παρακαλώ να μου πεις συγκεκριμένα ώστε να το διορθώσω.

Τους κωμικούς τους άφησα επίτηδες απ'έξω γιατί δεν πιστεύω ότι είναι ξεχωριστή ομάδα που να χρειάζεται ειδική μεταχείριση και έχουν κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαμάχη χωρίς να τον δικαιούνται imo αλλά αφού ζήτησες τη γνώμη μου, θα την αμολύσω.

Για μένα το χιούμορ δεν "πρέπει" να είναι πολιτικά ορθά. Η σάτιρα από τη φύση της ζορίζει, προκαλεί, ρωτάει, υπερβάλλει. Αλλά υπάρχει μια διάκριση που για μένα δεν είναι θέμα πολιτικής ορθότητας. Αλλο η σάτιρα προς τα πάνω (punching up που λένε - θεσμοί, εξουσία, δημόσια πρόσωπα με ισχύ) και άλλο προς τα κάτω (μειονότητες, ομάδες που ήδη φορτώνονται κοινωνικό βάρος). Γνώμη μου είναι πως το χιούμορ αλλάζει ηθικό χρώμα ανάλογα με το ποιος το κάνει και προς τα πού κοιτάει. Δεν υπάρχει κάποιος ρυθμιστικός κανόνας αλλά δεν παύει να υπάρχει η δημόσια κρίση, τα κοινωνικά όρια που μετακινούνται. Όταν η κοινωνία γίνεται πιο ευαίσθητη σε θέματα μειονοτήτων, το κοινό γέρνει πιο εύκολα στην πλευρά του "αυτό είναι φτηνό" και όχι "αυτό είναι αστείο". Δεν χώθηκε κάποιος μπάτσος σκέψης όμως άλλαξε η ηθική.
Ο κωμικός δεν υποχρεώνεται να είναι πολιτικά ορθός, αλλά και η κοινωνία δεν υποχρεώνεται να χειροκροτεί κάθε κωμικό.
Για το τελευταίο κομμάτι:
Οι πολυεθνικές δεν κάνουν inclusion policies από φιλανθρωπία, ούτε επειδή η κυβέρνηση τούς είπε "κάντε το". Κοιτάνε που υπάρχουν λεφτά.

Το επιχείρημα "τώρα που άλλαξαν οι όροι, θα κυνηγήσουν όσους είχαν μιλήσει ανοιχτά;" δεν ξέρω αν στηρίζεται κάπου. Σε μελέτες που έχω δει η συμπερίληψη LGBTQ+ εργαζομένων θεωρείται asset καθώς αυξάνει retention, μειώνει turnover και βοηθά στο employer branding. Κανένα σοβαρό board δεν έχει κίνητρο να τιμωρήσει ομάδες που πλέον είναι κομμάτι της εταιρικής κουλτούρας. Το ότι το corporate έχει δική του "πολιτική" (με την έννοια της διαχείρισης ισχύος και συμφερόντων) δεν σημαίνει ότι "corporate = political correctness". Η πολιτική ορθότητα είναι κοινωνικός κανόνας δεν είναι κάποια εταιρική συνωμοσία. Το corporate απλώς προσαρμόζεται σε αυτό το περιβάλλον, όπως έχει προσαρμοστεί σε δεκάδες άλλες κοινωνικές αλλαγές εδώ και δεκαετίες (φύλο, ηλικία, συνδικάτα, εργασιακοί νόμοι).

Η καχυποψία σου προς το "πολιτική" μου είναι κατανοητή. Αλλά εδώ το "πολιτική" δεν σημαίνει κομματική ή κρατική. Ο αλληλοσεβασμός, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν χτίζεται μόνο από ηθική καλή θέληση, αλλά και από θεσμικά και κοινωνικά πλαίσια. Το ότι αυτά τα πλαίσια έχουν πολιτικό χαρακτήρα δεν τα ακυρώνει.

Εικόνα
Άβαταρ μέλους
Ευγενές αέριο

 junior
Reactions:
Δημοσιεύσεις: 254
Εγγραφή: Σάβ Μαρ 15, 2025 11:15 pm
Αγαπημένη θέση: Bench
Αγαπημένη ομάδα: Panathinaikos7star
Προειδοποιήσεις: 0

Πέμ Ιαν 08, 2026 2:47 am

nikolas_asteri έγραψε:
Τρί Νοέμ 25, 2025 3:01 pm
Ευγενές αέριο έγραψε:
Τρί Νοέμ 18, 2025 9:36 pm
Ενδιαφέρον θέμα. Ευχαριστούμε Αστρονικόλα.
Εικόνα

Bonjour, έλειπα και άργησα να απαντήσω αλλά δεν σας ξεχνάω :dribble: Θα προσπαθήσω να είμαι λιγάκι πιο σύντομος και περιεκτικός στις απαντήσεις μου ώστε να προσπαθήσω να αποφύγουμε τις βόλτες και να μείνουμε εντός θέματος όσο γίνεται.

Ο όρος δεν ξεκίνησε από κάποια επιτροπή. Νομίζω εμφανίζεται κάπου στα 60ς ως "ειρωνία" μέσα στην Αριστερά για συντρόφους που ήθελαν να μιλάνε "σωστά" με ιδεολογικούς όρους. Μετά χρησιμοποιήθηκε από δεξιά ρεύματα (80ς και μετά) για να περιγράψει κάθε θεσμική προσπάθεια περιορισμού ρατσιστικού λόγου και γενικά ό,τι δεν τους άρεσε. Το "political" δεν σημαίνει "η πολιτεία ορίζει τον λόγο", αλλά ότι οι κανόνες λόγου είναι πολιτικοί επειδή αφορούν ισχύ, αναγνώριση, και κοινωνική ιεραρχία. Το "correctness" σημαίνει αντικειμενική ορθότητα. Είναι περισσότερο κοινωνικά αποδεκτοί τρόποι να μην υποτιμάς τους πιο αδύναμους. Δεν βλέπω να είναι νεολογισμός που θέλει να αντικαταστήσει κάποιον όρο, τον βλέπω σαν προιόν συγκρούσεων. Επίσης δεν μπορώ να δώ την σύγκριση που κάνεις με fake news. "Fake news" όντως αντικατέστησε λέξεις που ήδη υπήρχαν (propaganda, disinformation), αλλά για τον τελείως συγκεκριμένο λόγο πως τα social media δημιούργησαν έναν ολόφρεσκο μηχανισμό διάδοσης παραπληροφόρησης. Έχουμε έναν τεχνικό μετασχηματισμό, δεν άλλαξε απλά η λέξη.

Παρακάτω μιλάς για ένα πρόβλημα το οποίο αναγνωρίζω κι εγώ. Κάθε κοινωνικός κανόνας μπορεί να ακολουθηθεί επιφανειακά. Δεν χρειάζεται να πας πολύ μακριά. Θα το δεις από από τις ευγένειες στο χώρο εργασίας μέχρι τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς. Όμως η πολιτική ορθότητα δεν σχεδιάστηκε ως παιδαγωγικός μηχανισμός που θα αλλάξει εσωτερικές πεποιθήσεις. Είναι κώδικας δημόσιας συμπεριφοράς. Πιο κοντά σε αυτό που (νομίζω) στην κοινωνιολογία λέγεται normative constraints. Περιορίζουν το τι θεωρείται αποδεκτό να πεις δημοσίως, όχι το τι σκέφτεσαι. Είναι προφανές νομίζω και το έχω κάνει καθαρό (ελπίζω) ότι δεν μιλάω για αστυνομίες σκέψης πουθενά. Ο καθένας είναι ελεύθερος να σκέφτεται ό,τι θέλει. Μπορούμε να κάνουμε συζήτηση πάνω σε αυτό αλλά είναι εκτός θέματος. Αρκετοί (οι περισσότεροι; το βρήκα σε αρκετά μέερη) επιστήμονες (κοινωνινιογλωσσολόγοι; :D ) δείχνουν ότι η γλωσσική αλλαγή προηγείται της αλλαγής στάσεων. Δηλαδή, πρώτα αλλάζει ο τρόπος που μιλάμε δημόσια, και μετά ακολουθούν πιο αργά οι εσωτερικές νοοτροπίες. Αυτό δεν το βλέπω σαν υποκρισία, το δέχομαι σαν μηχανισμό "κοινωνικής μάθησης" (δεν έχω κάποιον καλύτερο ορισμό). Όσο για τον φόβο της εκτόνωσης στα ανώνυμα social media τα δεδομένα που έχουμε δείχνουν μάλλον το αντίθετο. Σε papers που βρήκα για online toxicity και polarizing behavior φαίνεται ότι η ανωνυμία ενθαρρύνει βίαιο λόγο ανεξάρτητα από το αν μια κοινωνία έχει αυστηρή ή χαλαρή πολιτική ορθότητα. Απλά οι άνθρωποι πίσω από την ανωνυμία γίνονται ζώα γενικά, δεν προκύπτει από κάποια "καταστολή" του λόγου.

Κανένας κανόνας ευπρέπειας δεν αλλάζει αμέσως τι έχει κάποιος μέσα στην καρδιά του. Αλλάζει όμως τα όρια του δημόσιου λόγου, και αυτό με τον χρόνο αλλάζει και την ηθική της κοινωνίας. Οι κοινωνικές μετατοπίσεις ξεκινούν από νέους κανόνες συμπεριφοράς και καταλήγουν, μετά από δύο γενιές, να φαίνονται αυτονόητοι.

Και για το ερώτημα "μήπως απλώς κρύβει πρόβλημα κάτω από το χαλί;". Η πολιτική ορθότητα δεν απαγορεύει συζητήσεις, θέλει απαγορεύει ντροπιαστικές και απρόσεκτες μορφές λόγου. Δεν σε εμποδίζει να συζητήσεις για μετανάστευση, φύλο, εγκληματικότητα, πολιτισμικές διαφορές. Σε εμποδίζει να το κάνεις με τρόπο που χρησιμοποιεί μειωτικούς όρους ή κληρονομεί ιεραρχίες που δεν έχουν θέση σε σύγχρονα δημοκρατικά περιβάλλοντα. Αυτό το σημείο το έχω εξηγήσει αρκετά νομίζω οπότε αν υπάρχει κάτι που δεν είναι κατανοητό θα ήθελα σε παρακαλώ να μου πεις συγκεκριμένα ώστε να το διορθώσω.

Τους κωμικούς τους άφησα επίτηδες απ'έξω γιατί δεν πιστεύω ότι είναι ξεχωριστή ομάδα που να χρειάζεται ειδική μεταχείριση και έχουν κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαμάχη χωρίς να τον δικαιούνται imo αλλά αφού ζήτησες τη γνώμη μου, θα την αμολύσω.

Για μένα το χιούμορ δεν "πρέπει" να είναι πολιτικά ορθά. Η σάτιρα από τη φύση της ζορίζει, προκαλεί, ρωτάει, υπερβάλλει. Αλλά υπάρχει μια διάκριση που για μένα δεν είναι θέμα πολιτικής ορθότητας. Αλλο η σάτιρα προς τα πάνω (punching up που λένε - θεσμοί, εξουσία, δημόσια πρόσωπα με ισχύ) και άλλο προς τα κάτω (μειονότητες, ομάδες που ήδη φορτώνονται κοινωνικό βάρος). Γνώμη μου είναι πως το χιούμορ αλλάζει ηθικό χρώμα ανάλογα με το ποιος το κάνει και προς τα πού κοιτάει. Δεν υπάρχει κάποιος ρυθμιστικός κανόνας αλλά δεν παύει να υπάρχει η δημόσια κρίση, τα κοινωνικά όρια που μετακινούνται. Όταν η κοινωνία γίνεται πιο ευαίσθητη σε θέματα μειονοτήτων, το κοινό γέρνει πιο εύκολα στην πλευρά του "αυτό είναι φτηνό" και όχι "αυτό είναι αστείο". Δεν χώθηκε κάποιος μπάτσος σκέψης όμως άλλαξε η ηθική.
Ο κωμικός δεν υποχρεώνεται να είναι πολιτικά ορθός, αλλά και η κοινωνία δεν υποχρεώνεται να χειροκροτεί κάθε κωμικό.
Για το τελευταίο κομμάτι:
Οι πολυεθνικές δεν κάνουν inclusion policies από φιλανθρωπία, ούτε επειδή η κυβέρνηση τούς είπε "κάντε το". Κοιτάνε που υπάρχουν λεφτά.

Το επιχείρημα "τώρα που άλλαξαν οι όροι, θα κυνηγήσουν όσους είχαν μιλήσει ανοιχτά;" δεν ξέρω αν στηρίζεται κάπου. Σε μελέτες που έχω δει η συμπερίληψη LGBTQ+ εργαζομένων θεωρείται asset καθώς αυξάνει retention, μειώνει turnover και βοηθά στο employer branding. Κανένα σοβαρό board δεν έχει κίνητρο να τιμωρήσει ομάδες που πλέον είναι κομμάτι της εταιρικής κουλτούρας. Το ότι το corporate έχει δική του "πολιτική" (με την έννοια της διαχείρισης ισχύος και συμφερόντων) δεν σημαίνει ότι "corporate = political correctness". Η πολιτική ορθότητα είναι κοινωνικός κανόνας δεν είναι κάποια εταιρική συνωμοσία. Το corporate απλώς προσαρμόζεται σε αυτό το περιβάλλον, όπως έχει προσαρμοστεί σε δεκάδες άλλες κοινωνικές αλλαγές εδώ και δεκαετίες (φύλο, ηλικία, συνδικάτα, εργασιακοί νόμοι).

Η καχυποψία σου προς το "πολιτική" μου είναι κατανοητή. Αλλά εδώ το "πολιτική" δεν σημαίνει κομματική ή κρατική. Ο αλληλοσεβασμός, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν χτίζεται μόνο από ηθική καλή θέληση, αλλά και από θεσμικά και κοινωνικά πλαίσια. Το ότι αυτά τα πλαίσια έχουν πολιτικό χαρακτήρα δεν τα ακυρώνει.
Eυχαριστώ για τις διευκρινίσεις. Του δε πόιντ. Όπως σου είπα μου πήρε λίγο καιρό να τα βάλω σε μια σειρά (λέμε τώρα) αλλά κάλλιο αργά παρά ποτέ. Πάντως μπορώ να πω ότι αναθεώρησα κάποια πράγματα (όπως την καχυποψία).
Ο όρος δεν ξεκίνησε από κάποια επιτροπή. Νομίζω εμφανίζεται κάπου στα 60ς ως "ειρωνία" μέσα στην Αριστερά για συντρόφους που ήθελαν να μιλάνε "σωστά" με ιδεολογικούς όρους. Μετά χρησιμοποιήθηκε από δεξιά ρεύματα.
Επίσης,
"Η καχυποψία σου προς το "πολιτική" μου είναι κατανοητή. Αλλά εδώ το "πολιτική" δεν σημαίνει κομματική ή κρατική."
Σε πρώτη ανάγνωση αυτά τα δύο αποσπάσματα μου φάνηκαν αντιφατικά. Αλλά σε δεύτερη αναρωτιέμαι αν εννοείς πως η προέλευση είναι κυρίως ιδεολογική παρά κομματική (όσο κι αν υπάρχει μια αλληλοεπικάλυψη μεταξύ των δύο). Ίσως η αρχική μου σύχγυση (όχι τόσο γι'αυτό που έγραψες, όσο για αυτό που καταλάβαινα με τον όρο "political") να πηγάζει από το γεγονός ότι αδιαμφισβήτητα τα τελευταία χρόνια ο όρος political correctness συζητιέται εντόνως σε κοινοβουλευτικά πλαίσια.

Για παράδειγμα, δες τις πρόσφατες δηλώσεις του POTUS: “I think they're weak,” Trump said of Europe's political leaders. “But I also think that they want to be so politically correct.”
https://www.politico.com/news/2025/12/0 ... e-00682016

Δεν ειπε πως η πλειοψηφία των Ευρωπαίων είναι πολιτικά ορθή. Είπε πως οι πολιτικοί ηγέτες είναι πολιτικά ορθοί. Οπότε αυτό δίνει την αίσθηση πως η πολιτική ορθότητα αφορά τον πολιτικό (και κατ'επέκταση κομματικό) κόσμο και πως η ορθότητα αυτή προσπαθεί να μεταλαμπεδευτεί στους πολίτες ώστε να γίνει κοινωνική νόρμα: Πολιτικοί/Πολιτική Ορθότητα --> Πολίτες/Κοινωνική Νόρμα. Αναγνωρίζω βέβαια ότι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, ωστόσο έβαλα το βελάκι να δείχνει μόνο προς μια κατεύθυνση λόγω της λέξης "νόρμας" (μια καθολική εφαρμογή). Βέβαια ο Τραμπ δεν είναι καθηγητής κοινωνιολογίας και ο λόγος που το έθεσε σε αυτή τη βάση να κρύβει πολιτική σκοπιμότητα. Όπως και να 'χει, η πολιτική ορθότητα πολιτικοποιήθηκε εντόνως τα τελευταία χρόνια εξού και το μπέρδεμά μου.

Κανένα σοβαρό board δεν έχει κίνητρο να τιμωρήσει ομάδες που πλέον είναι κομμάτι της εταιρικής κουλτούρας.
Βoard ίσως όχι. Αλλά ακόμα και γι'αυτό πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε αφού και οι δύο συμφωνούμε ότι οι πολυεθνικές κοιτάνε που υπάρχουν λεφτά; Λες πως δεν αρκεί η κυβέρνησή τους να τους πει "κάντε αυτό" ή "κόψτε εκείνο". Αλλά μπορεί να τους το πει μια άλλη κυβέρνηση που να τους αγγίξει εξίσου καθώς τους δίνει πρόσβαση σε μια συγκεκριμένη αγορά:

https://www.forbes.com/sites/conormurra ... programs/

https://www.fiercepharma.com/pharma/am ... sity-plans

Το εν λόγω άρθρο δίνει στο τέλος μια ενδιαφέρουσα διάσταση αναφορικά με τις όποιες οπισθοχωρήσεις γίνονται: https://www.dw.com/en/how-trumps-anti-w ... a-72676465

Αυτό που εννοούσα λοιπόν είναι πως αν γυρίσει ο άνεμος (πολιτικά) πριν προλάβουν οι νέες τάσεις να μπολιαστούν στην κοινωνία θα μπορούσε να οδηγήσει το ΔΣ να αλλάξει κι'αυτό ρότα ή χαμηλόβαθμα στελέχη να αλλάξουν συμπεριφορά (με την ανοχή της εταιρείας) προς συναδέλφους που μέχρι πρότινος η πολιτική (ορθότητα) της εταιρείας "προστάτευε". Σαν πιθανότητα το παραθέτω όχι σα φυσική εξέλιξη των πραγμάτων.

Σε ό τι αφορά το άλλο που έγραψα αρχικά, "μήπως η πολιτική ορθότητα απλώς κρύβει πρόβλημα κάτω από το χαλί", μήπως δηλαδή ωραιοποιεί καταστάσεις, αν δεχτούμε αυτά που είπες καταλαβαίνω πως βάση ορισμού ήμουν λίγο εκτός θέματος. Η συγκεκριμένη άποψη είχε να κάνει κυρίως με την καχυποψία μου γύρω από το επίθετο "πολιτική".

Σε ό τι αφορά τους κοινωνικούς κανόνες και το πως τελικά αυτοί αφομοιώνονται από την κοινωνία παραμένω μπερδεμένος. Παρακάτω μοιράζομαι κάποιους προβληματισμούς χωρίς να καταλήγω και κάπου συγκεκριμένα:

Έγραψες,
Η πολιτική ορθότητα δεν απαγορεύει συζητήσεις, απαγορεύει ντροπιαστικές και απρόσεκτες μορφές λόγου.
Μέχρι εδώ καλά. Είναι όμως μόνο αυτό; Τί γίνεται όταν η πολιτική ορθότητα μετουσιώνεται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο σε νόμο, σε δικαίωμα; Συνεχίζουμε να μιλάμε για πολιτική ορθότητα ή ο ορισμός δίνει τη σκυτάλη στην πολιτική (σκέτο); Με άλλα λόγια υπάρχει κάποιος διαχωρισμός ή η εκχώρηση δικαιωμάτων είναι μέρος της πολιτικής ορθότητας; Το λέω γιατί κάποιος μπορεί να δέχεται να μη μιλήσει απαξιωτικά για μια κοινωνική ομάδα αλλά να μη δέχεται να παραχωρήσει δικαιώματα (γάμου, εργασίας). Παραμένει πολιτικά ορθός;

Από αυτό που έγραψες πιο μετά καταλαβαίνω πως όχι:
Ο αλληλοσεβασμός, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν χτίζεται μόνο από ηθική καλή θέληση, αλλά και από θεσμικά και κοινωνικά πλαίσια. Το ότι αυτά τα πλαίσια έχουν πολιτικό χαρακτήρα δεν τα ακυρώνει.
Νομίζω εδώ τα πράγματα γίνονται κάπως πιο πολύπλοκα. Από τη στιγμή που το political correctness αναφέρεται σε μειονότητες, δεν είναι λογικό μέρος της υπόλοιπης πλειοψηφίας να αντιτίθεται σε αυτό; Οι παρακάτω προτάσεις νομίζω εκφράζουν αυτούς που στην πολιτική ορθότητα βλέπουν καταπίεση ("σε εμποδίζει"), βλέπουν αλλαγή των πεποιθήσεών τους και των πιστεύω τους ("μέσα στην καρδιά του") και που γενικά νιώθουν πως είναι οι πραγματικά ριγμένοι και θιγμένοι.
Κανένας κανόνας ευπρέπειας δεν αλλάζει αμέσως τι έχει κάποιος μέσα στην καρδιά του.
Σε εμποδίζει να το κάνεις με τρόπο που χρησιμοποιεί μειωτικούς όρους ή κληρονομεί ιεραρχίες που δεν έχουν θέση σε σύγχρονα δημοκρατικά περιβάλλοντα.
Τί γίνεται λοιπόν με αυτούς που διαφωνούν, όχι στο να μιλήσουν κόσμια, αλλά στην εκχώρηση δικαιωμάτων;

Εντελώς μπακαλίστικα ας χωρίσουμε το κοινωνικό σύνολο σε δύο ομάδες. Tην ομάδα Α, που αποτελείται από το τμήμα της κοινωνίας το οποίο η πολιτική ορθότητα έρχεται να υποστηρίξει, και την ομάδα Β, που καλείται να εφαρμόσει αυτό που η πολιτική ορθότητα προτείνει (και που δεν εμπεριέχει την ομάδα Α). Η ομάδα Β με τη σειρά της μπορεί να χωριστεί σε δύο υπο-ομάδες. Tη Β1, που συμφωνεί με την πρόταση της πολιτικής ορθότητας και βλέπει την πρόταση ως πρόοδο, και τη Β2, που δε συμφωνεί και βλέπει την πρόταση ως επιβολή.

Προφανώς όσο πιο μικρό το ποσοστό της Β2 επί του συνόλου τόσο πιο ομαλή η μετάβαση σε μια νέα νόρμα. Και ίσως και πιο ριζική. Ίσως κάπου εδώ έχουμε την "κοινωνική μάθηση" όπως την ανέφερες.

Ξανά πάμε λίγο στο ότι
Ο αλληλοσεβασμός, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν χτίζεται μόνο από ηθική καλή θέληση, αλλά και από θεσμικά και κοινωνικά πλαίσια.
Κατανοητό. Ιδανικα ας πούμε πως τέτοιες αλλαγές επέρχονται μετά από μακροχρόνιες ζυμώσεις μεταξύ διαφορετικών κοινωνικοπολιτικών θεσμών (οικογένεια, εκπαίδευση, θρησκεία κτλ). Τί γίνεται όμως όταν η όποια αλλαγή πρέπει να επιταχυνθεί και οι ζυμώσεις δεν έχουν τον απαιτούμενο χρόνο για να πραγματοποιηθούν; Σε αυτή την περίπτωση πάμε για μια μετωπική σύγκρουση μεταξύ θεσμών που εκπροσωπούνται από ισοδύναμες ομάδες; Τί γίνεται δηλαδή στην περίπτωση που ενώ το ποσοστό της Β2 είναι αυξημένο, η αλλαγή (στα πλαίσια του αλληλοσεβασμού) είναι ή θεωρείται επιβεβλημένη; Αναγνωρίζω ότι το θέμα δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και ποιοτικό (π.χ. ποιά αξιώματα κατέχει η κάθε ομάδα και πολλά ακόμα που λογικά αγνοώ).

Νομίζω σε ένα τέτοιο σκηνικό, ακόμα και αν η σύγκρουση συντελείται μέσα σε πλαίσια πολιτισμένα, μια πιθανή εφαρμογή της πολιτικής ορθότητας είναι φαινομενική άρα και εύθραυστη. Δεν εφαρμόστηκε η πολιτική ορθότητα σήμερα απλώς επειδή συμφώνησαν οι άρχοντες να περάσουν ως νόμο μια συγκεκριμένη ηθική στάση. Δεν είναι δηλαδή εγγυημένη η κοινωνική μάθηση (το γνωστό resistance to change). Ίσα ίσα αυτό μπορεί να συσπειρώσει την ομάδα Β2 η οποία θα προσπαθήσει να βρει αποκούμπι σε πολιτικά πρόσωπα που την εκπροσωπούν (βλ. πρόεδρο Τράμπ):

Με μια υπερ-πρόχειρη αναζήτηση, βρήκα ένα σχετικό άρθρο. Δεν ξέρω πόσο αξιόλογο είναι, επίσης το δείγμα μου φάνηκε κάπως μικρό, παρόλα αυτά το άρθρο θίγει κάποια ενδιαφέροντα θέματα:

https://jspp.psychopen.eu/index.php/jsp ... l?inline=1
As restrictive norms become ever more salient and heavy-handed, the more they will work in the short-term. But in the long-term, this salient heavy-handedness increases the likelihood that they will ultimately backfire. And this backfiring doesn’t just occur for norms that are genuinely repressive to political freedom – it also occurs for norms that have a clearly good and noble aim


Κλείνοντας να πω πως χάρις σε αυτά που έγραψες και τα όσα λίγα πρόλαβα να σκεφτώ και να διαβάσω, πλέον αντιλαμβάνομαι την (όποια) πολιτική ορθότητα ως μια πρόταση με κοινωνικές προεκτάσεις και όχι ως πολιτική ατζέντα ή κομματικό μανιφέστο. Ως μια κατεύθυνση προς έναν προορισμό με νέες κοινωνικές νόρμες και όχι σα μια παγιωμένη κατάσταση, όπως ο εδραιωμένος πολιτισμός. Δεν ξέρω αν αυτό ήθελες να περάσεις αλλά εγώ εκεί πήγα :) Αν η πολιτική ορθότητα επιβληθεί άγαρμπα μάλλον είναι και εύθραυστη. Τουλάχιστον πολύ πιο εύθραυστη από έναν πολιτισμό και μια κουλτούρα. Κάτι που για παράδειγμα δίνει πάτημα στον Τράμπ να κυρήξει τον πόλεμο στην πολιτική ορθότητα της Ευρώπης, όπως διάβασα σε ένα άρθρο που δεν μπόρεσα να βρω δυστυχώς. Θα μπορούσε άραγε να κυρήξει τόσο εύκολα και τόσο απροκάλυπτα πόλεμο στον πολιτισμό της;

Απάντηση

Επιστροφή στο “Ο Χώρος των Μελών: Προτάσεις - Mπασκετικές Αγγελίες - Συζητήσεις - Αναφορές Προβλημάτων”